*****************************************************************************************************************************************************************************

Elias Kapetanopoulos

Professor Dr. (Greece-Rome)

Department of History

Central Connecticut State University

New Britain, CT 06050-4010 (USA)

Telephone:

(860) 832-2820 (office)

(860) 832-2804 (fax)

(860) 229-9960 (home)

E-mail: Kapetanopoulos@ccsu.edu

Web site: www.history.ccsu.edu/elias/elias.htm

Research areas: Attic epigraphy and Athenian institutions of the Roman period (200 B.C.-A.D. 300), and early Makedon(ia): Makedones as Hellenes.

---------------------------------------------

The Greek font is Athenian+Unicode.

---------------------------------------------

2 Mart€ou 2004 > 2 March 2004 = 22 Ma˝ou 2006 > 22 May 2006

------------------------------------------------------

MAKEDONIS STÉB > MAKEDONIS VIB

2. ALEJANDROS/ELLAS/ALEXANDER/HELLAS

Katå taÊthn tØn mel°thn tå §dãfia éfor«nta eﬁw ÉAl°jandron /ÑEllãda kataxvr€zontai …w §p‹ tÚ ple›ston [For the most part, this study presents the passages touching on Alexander/hEllas, cum alia]. All rights reserved.

Sunex€zetai/continued

MEROS C’ > PART III

--------------------------------------------------------

Justin(us), Historiarum Philippicarum (=Trogus Pompeius, Historiae Philippicae), Bks VII-XII, ed. by M. C. J. Miller, with a translation by John S. Watson (Ares Publishers, Chicago. 1992); reviewed by Alexander P. MacGregor in The Classical Journal 90.2 (1995) 208-211.

Bk. XI,

1.1-10: Alexander succeeds his father Philip.

2.1. Prima illi cura paternarum exequiarum fuit, in quibus ante omnia caedis conscios ad tumulum patris occidi iussit. (2-4) Alexander spares Alexandros Lyncestes-kills Caranus-suppresses revolting tribes. (5-10) Quibus rebus erectus citato gradu in Graeciam contendit ubi exemplo patris Corinthum evocatis civitatibus dux in locum eius substituitur. (6) Inchoatum deinde a patre Persicum bellum adgreditur. (7) In cuius apparatu occupato nuntiatur Athenienses et Lacedaemonios ab eo ad Persas defecisse auctoremque eius defectionis magno auri pondere a Persis corruptum Demosthenem oratorem extitisse, (8) qui Macedonum deletas omnes cum rege copias a Triballis adfirmaverit producto in contionem auctore, qui in eo proelio, in quo rex ceciderit, se quoque vulneratum diceret. (9) Quo opinione mutatos omnium ferme civitatium animos esse; praesidia Macedonum obsideri. (10) Quibus motibus occursurus tanta celeritate instructo paratoque exercitu Graeciam oppressit, ut, quem venire non senserant, videre se vix crederent.

3.1. In transitu hortatus Thessalos fuerat beneficiorumque Philippi patris maternaeque suae cum his ab Aeacidarum gente necessitudinis admonuerat. (2) Cupide haec Thessalis audientibus exemplo patris dux universae gentis creatus erat et vectigalia omnia reditusque suos ei tradiderant. (3) Sed Athenienses, sicuti primi defecerant, ita primi paenitere coeperunt, (4) contemptum hostis in admirationem vertentes pueritiamque Alexandri spretam antea supra virtutem veterum ducum extollentes. (5) Missis itaque legatis bellum deprecantur, quibus auditis et graviter increpatis Alexander bellum remisit. (6) Inde Thebas exercitum convertit, eadem indulgentia usurus, si parem paenitentiam invenisset. (7) Sed Thebani armis, non precibus nec deprecatione usi sunt. Itaque victi gravissima quaeque supplicia miserrimae captivitatis experti sunt. (8) Cum in concilio de excidio urbis deliberaretur, Phocenses et Plataeenses et Thespienses et Orchomenii, Alexandri socii victoriaeque participes, excidia urbium suarum crudelitatemque Thebanorum referebant, (9) studia in Persas non praesentia tantum, verum et vetera adversus Graeciae libertatem increpantes, (10) quam ob rem odium eos omnium populorum esse; quod vel ex eo manifestari, quod iure iurando se omnes obstrinxerint, ut victis Persis Thebas diruerent. (11) Adiciunt et scelerum priorum fabulas, quibus omnes scaenas repleverint, ut non praesenti tantum perfidia, verum et vetere infamia invisi forent.

4.1-6. Cleadas intercedes on behalf of his counyty/Thebes, reminding Alexander of Herakles (5. Privata etiam regem superstitione deprecatur geniti apud ipsos Herculis, unde originem gens Aeacidarum trahat, actaeque Thebis a patre eius Philippo pueritiae; (6) rogat urbi parcat, quae maiores eius partim apud se genitos deos adoret, partim educatos summae maiestatis reges viderit). (7) Sed potentior fuit ira quam preces. Itaque urbs diruitur; agri inter victores dividuntur, captivi sub corona venduntur, (8) quorum pretium non ex ementium commodo, sed ex inimicorum odio extenditur. (9) Miseranda res Atheniensibus visa; itaque portas refugis profugorum contra interdictum regis aperuere. (10) Quam rem ita graviter tulit Alexander, ut secunda legatione denuo bellum deprecantibus ita demum remiserit, ut oratores et duces, quorum fiducia totiens rebellent sibi dedantur; (11) paratisque Atheniensibus, ne cogantur, subire bellum, eo res deducta est, ut retentis oratoribus duces in exilium agerentur, (12) qui ex continenti ad Darium profecti non mediocre momentum Persarum viribus accessere.

5.1. Proficiscens ad Persicum bellum omnes novercae suae cognatos, quos Philippus in excelsiorem dignitatis locum provehens imperiis praefecerat, interfecit. 2-3 (more elimination of potential rivals). 4. Adunato deinde exercitu naves onerat, unde conspecta Asia incredibili ardore mentis accensus duodecim aras deorum in belli vota statuit. (5) Patrimonium omne suum, quod in Macedonia Europaque habebat, amicis dividit, sibi Asiam sufficere praefatus. (6) Priusquam ulla navis litore excederet, hostias caedit, petens victoriam bello, quo totiens a Persis petitae Graeciae ultor electus sit, (7) quibus longa iam satis et matura imperia contigisse quorumque tempus esse vices excipere melius acturos. (8) Sed nec exercitus eius alia quam regis animorum praesumptio fuit; (9) quippe obliti omnes coniugum liberorumque et longinquae a domo militiae Persicum aurum et totius Orientis opes iam quasi suam praedam ducebant, nec belli periculorumque, sed divitiarum meminerant. (10) Cum delati in continentem essent, primus Alexander iaculum velut in hostilem terram iecit armatusque de navi tripupudianti similis prosiluit atque ita hostias caedit, (11) precatus, ne se regem illae terrae invitae accipiant. (12) In Ilio quoque ad tumulos eorum, qui Troiano bello ceciderant, parentavit.

6.1. Inde hostem petens militem a populatione Asiae prohibuit, parcendum suis rebus praefatus, nec perdenda ea, quae possessuri venerint. (2) In exercitu eius fuere peditum XXXII milia, equitum IV milia quingenti, naves centum octoginta duae. (3-9). (10/11) Prima igitur congressio in campis Adrasteis fuit. In acie Persarum sexenta milia militum fuere, quae non minus arte Alexandri quam virtute Macedonum superata terga verterunt. Magna itaque caedes Persarum fuit. (12) De exercitu Alexandri novem pedites, centum XX equites cecidere, (13) quos rex inpense ad ceterorum solacia humatos statuis equestribus donavit cognatisque eorum inmunitates dedit. (14) Post victoriam maior pars Asiae ad eum defecit. (15) Gessit et plura bella cum praefectis Darii, quos iam non tam armis quam terrore nominis sui vicit.

7.1. Dum haec aguntur, interim indicio captivi ad eum defertur insidias ei ab Alexandro Lyncesta, genero Antipatri, qui praepositus Macedoniae erat, parari. (2) Ob quam causam timens, ne quis interfecto eo in Macedonia motus oreretur, in vinculis eum habuit. (3-13) Gordium-Gordian knot. (14) Post hunc filius Mida regnavit, qui ab Orpheo sacrorum sollemnibus initiatus Phrygiam religionibus inplevit, quibus tutior omni vita quam armis fuit. (15) Igitur Alexander capta urbe cum in templum Iovis venisset, iugum plaustri requisivit, quo exhibito, (16) cum capita loramentorum intra nodos abscondita reperire non posset, violentius oraculo usus gladio loramenta caedit atque ita resolutis nexibus latentia in nodis capita invenit.

8.1-7. Alexander swims in the Cydnus river-falls ill-Philippus the medicus-warned by Parmenion that Philippus had been bribed by the Persians-Alexander ignores it. (8) Accepto igitur poculo epistulas medico tradidit atque ita inter bibendum oculos in vultum legentis intendit. (9) Ut securum conspexit, laetior factus est sanitatemque quarta die recepit.

9.1. Interea Darius cum CCCC milibus peditum ac centum milibus equitum in aciem procedit. (2) Movebat haec multitudo hostium respectu paucitatis suae Alexandrum, sed interdum reputabat, quantas res cum ista paucitate gessisset quantosque populos fudisset. (3) Itaque cum spes metum vinceret, periculosius differre bellum ratus, ne desperatio suis cresceret, circumvectus suos singulas gentes diversa oratione adloquitur. (4) Illyrios et Thracas opum ac divitiarum ostentatione, Graecos veterum bellorum memoria internecivique cum Persis odii accendebat; (5) Macedonas autem nunc Europae victae admonet, nunc Asiae expetitae, nec inventos illis toto orbe pares viros gloriatur; (6) ceterum et laborum finem hunc et gloriae cumulum fore. (7) Atque inter haec identidem consistere aciem iubet, ut hac mora consuescant oculis turbam hostium sustinere. (8-10) Darius-battle. (11) Ex Macedonibus cecidere pedestres CXXX, equites CL. (12) Inter captivos castrorum mater et uxor eademque soror et filiae duae Darii fuere. (13) Ad quas visendas hortandasque cum Alexander veniret, conspectis armatis invicem se amplexae, velut statim moriturae, conplorationem ediderunt. (14-16) Alexander removes their fears and gives them hope.

10.1. Post haec opes Darii divitiarumque adparatum contemplatus admiratione tantarum rerum capitur. (2) Tunc primum luxuriosa convivia et magnificentiam epularum sectari, tunc et Barsinen captivam diligere propter formae pulchritudinem coepit, (3) a qua postea susceptum puerum Herculem vocavit. (4) Memor tamen adhuc Darium vivere Parmeniona ad occupandam Persicam classem aliosque amicos ad recipiendas Asiae civitates misit, quae statim audita fama victoriae ipsis Darii praefectis cum auri magno pondere tradentibus se in potestatem victorum venerunt. (6-14) Alexander marches into Syria-Abdalonymus-captures Tyre [(10) Tyriorum civitas cum coronam auream magni ponderis per legatos in titulum gratulationis Alexandro misisset, grate munere accepto Tyrum se ire velle ad vota Herculi reddenda dixit. (11) Cum legati rectius id eum Tyro Vetere et antiquiore templo facturum dicerent, deprecantes eius introitum, ita exarsit, ut urbi excidium minaretur; (12) ...].

11.1. Inde Rhodum Alexander, Aegyptum Ciliciamque sine certamine recepit. (2) Ad Iovem deinde Hammonem pergit consulturus et de eventu futurorum et de origine sua. (3) Namque mater eius Olympias confessa viro suo Philippo fuerat, Alexandrum non ex eo se, sed ex serpente ingentis magnitudinis concepisse. (4) Denique Philippus ultimo prope vitae suae tempore filium suum non esse palam praedicaverat. (5) Qua ex causa Olympiada velut stupri conpertam repudio dimiserat. (6) Igitur Alexander cupiens originem divinitatis adquirere, simul et matrem infamia liberare, per praemissos subornat antistites, quid sibi responderi vellet (7) Ingredientem templum statim antistites ut Hammonis filium salutant. (8) Ille laetus dei adoptione hoc se patre censeri iubet. (9) Rogat deinde, an omnes interfectores parentis sui sit ultus. Respondetur patrem eius nec interfici posse nec mori; regis Philippi plene peractam ultionem. (10) Tertia interrogatione poscenti victoriam omnium bellorum possessionemque terrarum dari respondetur. (11) Comitibus quoque suis responsum, ut Alexandrum pro deo, non pro rege colerent. (12) Hinc illi aucta insolentia mirusque animo increvit tumor exempta comitate, quam et Graecorum litteris et Macedonum institutis didicerat. (13) Reversus ab Hammone Alexandream condidit et coloniam Macedonum caput esse Aegypti iubet.

12.1-16. Darius’ letters-Alexander’s replies.

13.1-11-14.1-5. The battle at Gaugamela/Arbela.

14.6. Hoc proelio Asiae imperium rapuit, quinto post acceptum regnum anno; (7) cuius tanta felicitas fuit, ut post hoc nemo rebellare ausus sit patienterque Persae post imperium tot annorum iugum servitutis acceperint. (8) Donatis refectisque militibus XXXIV diebus praedam recognovit. (9) In urbe deinde Susa XL milia talentum invenit. (10) Expugnat et Persepolim, caput Persici regni, urbem multi annis inlustrem refertamque orbis terrarum spoliis, quae interitu eius primum apparuere.

14.11. Inter haec octingenti admodum Graeci occurrunt Alexandro, qui poenam captivitatis truncata corporis parte tulerant, rogantes, ut sicuti Graeciam se quoque ab hostium crudelitate vindicaret. (12) Data potestate redeundi agros accipere maluerunt, ne non tam gaudium parentibus quam detestandum sui conspectum reportarent.

15.1-12. Alexander in pursuit of Darius-one of the soldiers finds Darius still alive-Darius message to Alexander. (13) In quam rem unicum pignus fidei regiae, dextram se ferendam Alexandro dare. Post haec porrexit manum expiravit<que>. (14-15) Quae ubi Alexandro nuntiata sunt, viso corpore defuncti tam indignam illo fastigio mortem lacrimis prosecutus est corpusque regio more sepeliri et reliquias eius maiorum tumulis inferri iussit.

Bk. XII,

1.1. Alexander in persequendo Dario amissos milites magnis funerum inpensis extulit, reliquis expeditionis eius sociis tredecim milia talentum divisit. (2) Equorum maior pars aestu amissa, inutiles etiam qui superfuerant facti. (3) Pecunia omnis, CXC milia talentum, Ecbatana congesta eique Parmenio praepositus.

1.4. Dum haec aguntur, epistulae Antipatri a Macedonia ei redduntur, quibus bellum Agidis, regis, Spartanorum, in Graecia, bellum Alexandri, regis Epiri, in Italia, bellum Zopyrionis, praefecti eius in Scythia continebatur. (5) Quibus varie adfectus plus tamen laetitiae cognitis mortibus duorum aemulorum regum quam doloris amissi cum Zopyrione exercitus cepit. (6) Namque post profectionem Alexandri Graecia ferme omnis in occasionem reciperandae libertatis ad arma concurrerat, (7) auctoritatem Lacedaemoniorum secuta, qui Philippi Alexandrique et pacem soli spreverant et leges respuerant; dux huius belli Agis, rex Lacedaemoniorum, fuit. (8) Quem motum Antipater contractis militibus in ipso ortu oppressit. (9/10) Magna tamen utriumque caedes fuit. Agis rex cum suos terga dantes videret, dimissis satellitibus, ut Alexandro felicitate, non virtute inferior videretur tantam stragem hostium edidit, ut agmina interdum fugaret. (11) Ad postremum etsi a multitudine victus, gloria tamen omnes vicit. [Agis’ war]

2.1. Porro Alexander, rex Epiri, in Italiam auxilia Tarentinis adversus Bruttios deprecantibus sollicitatus, ita cupide profectus fuerat, velut in divisione orbis terrarum Alexandro, Olympiadis, sororis suae, filio, (2) Oriens sibi Occidens sorte contigisset, non minorem rerum materiam in Italia, Africa Siciliaque, quam ille in Asia et in Persis habiturus. (3) Huc accedebat, quod, sicut Alexandro Magno Delphica oracula insidias in Macedonia, ita huic responsum Dodonaei Iovis urbem Pandosiam amnemque Acherusium praedixerat. (4) Quae utraque cum in Epiro essent, ignarus eadem et in Italia esse, ...

2.16. Dum haec in Italia aguntur, Zopyrion quoque, praefectus Ponti ab Alexandro Magno relictus, otiosum se ratus, si nihil et ipse gessisset, (17) adunato XXX milium exercitu Scythis bellum intulit caesusque cum omnibus copiis poenas temere inlati belli genti innoxiae luit.

3.1. Haec cum nuntiata in Parthia Alexandro essent, simulato maerore propter Alexandri cognationem exercitui suo triduo luctum indixit. (2) Omnibus deinde velut perpetrato bello reditum in patriam expectantibus coniugesque ac liberos suos animo iam quodam modo conplectentibus ad contionem exercitum vocat. (3) Ibi nihil actum tot egregiis proeliis ait, si incolumis orientalis barbaria relinquatur, nec se corpus, sed regnum Darii perisse; persequendosque eos esse, qui a regno defecerint. (4) Hac oratione velut ex integro incitatis militum animis Hyrcaniam Mardosque subegit.

3.5. Ibi ei occurrit Thalestris sive Minithyia [=Minythyia], Amazonum regina, cum CCC mulieribus XXXV dierum inter confertissimas gentes itinere confecto ex rege liberos quaesitura; (6) cuius conspectus adventusque admirationi omnibus fuit et propter insolitum feminis habitum et propter ex petitum concubitum. (7) Ob hoc tredecim diebus otio a rege datis, ut est visa uterum implesse, discessit. [Thalestris, Amazon queen]

3.8. Post haec Alexander habitum regum Persarum et diadema insolitum antea regibus Macedonicis, velut in leges eorum, quos vicerat, transiret, adsumit. (9) Quae ne invidiosius in se uno conspicerentur, amicos quoque suos longam vestem auratam purpureamque sumere iubet. (10) Ut luxum quoque sicut cultum Persarum imitaretur, inter praelicum regiarum greges electae pulchritudinis nobilitatisque noctium vices dividit. (11) His rebus ingentes epularum apparatus adicit, ne ieiuna et destricta luxuria videretur, conviviumque iuxta regiam magnificentiam ludis exornat, (12) inmemor prorsus tantas opes amitti his moribus, non quaeri solere. [Alexander adopts Persian ways]

4.1. Inter haec indignatio omnium totis castris erat, a Philippo illum patre tantum degenerasse, ut etiam patriae nomen eiuraret moresque Persarum adsumeret quos propter tales mores vicerat. (2) Sed ne solus vitiis eorum, quos armis subiecerat, succubuisse videretur, militibus quoque suis permisit, (3) si quarum captivarum consuetudine tenereutur, ducere uxores, existimans minorem in patriam reditus cupiditatem futuram habentibus in castris imaginem quandam larum ac domesticae sedis; (4) simul ex labore militiae molliorem fore dulcedinem uxorum. In supplementa quoque militum minus exhauriri oisse Macedoniam, (5) si veteranis patribus tirones filii succederent militaturi in vallo, in quo essent nati, (6) constantioresque futuri, si non solum tirocinia, verum et incunabula in ipsis castris posuissent. (7) Quae consuetudo in successoribus quoque Alexandri mansit. (8) Igitur et alimenta pueris statuta et instrumenta armorum equorumque iuvenibus data, et patribus pro numero filiorum praemia statuta. (9) Si quorum patres occidissent, nihilo minus pupilli stipendia patrum trahebant, quorum pueritia inter varias expeditiones militia erat. (10) Itaque a parvula aetate laboribus periculisque indurati invictus exercitus fuere, neque aliter castra quam patriam neque pugnam aliud umquam quam victoriam duxere. (11) Haec suboles nomen habuit Epigoni. (12) Parthis deinde domitis praefectus his statuitur ex nobilibus Persarum Andragoras; inde postea originem Parthorum reges habuere. [Alexander creates a camp army]

5.1. Interea et Alexander non regio, sed hostili odio saevire in suos coepit. (2) Maxime indignabatur carpi se sermonibus suorum Philippi patris patriaeque mores subvertisse. (3) Propter quae crimina Parmenio quoque senex, dignitate regi proximus, cum Philota filio, de utroque prius quaestionibus habitis, interficitur. (4) Fremere itaque omnes universis casrtris coepere innoxii senis filiique casum miserantes, interdum se quoque non debere melius sperare dicentes. (5) Quae cum nuntiata Alexandro essent, verens, ne haec opinio etiam in Macedoniam divulgaretur et victoriae gloria saevitiae macula infuscaretur, simulat se ex amicis quosdam in patriam victoriae nuntios missurum. (6) Hortatur milites suis scribere, rariorem habituros occasionem propter militiam remotiorem. (7) Datos fasces epistularum tacite ad se deferri iubet; ex quibus cognito de se singulorum iudicio in unam cohortem eos, (8) qui de rege durius opinati fuerant, contribuit, aut consumpturus eos aut in ultimis terris in colonias distributurus. (9) Inde Drancas, Euergetas vel Arimaspos Parapamesadas ceterosque populos, qui in radice Caucasi morabantur, subegit. [Alexander reads soldiers’ letters]

5.9-11 [Bessus is captured, turned over to Darius’ brother]

5.12. Et ut his terris nomen relinqueret, urbem Alexandream super amnem Tanaim condidit, intra diem septimum decimum muro sex milium passuum consummato, translatis in eam trium civitatum populis, quas Cyrus condiderat. (13) In Bactrianis quoque Sogdianisque XII urbes condidit, distributis his, quoscumque in exercitu seditiosos habebat. [Alexander founds Alexandria by the Tanais and 12 cities in Bactria-Sogdiana]

6.1 His ita gestis sollemni die amicos in convivium convocat, ubi orta (2) inter ebrios rerum a Philippo gestarum mentione praeferre se patri ipse rerumque suarum magnitudinem extollere caelo tenus coepit adsentante maiore convivarum parte. (3) Itaque cum unus e senibus, Clitos, fiducia amicitiae regiae, cuius palmam tenebat, memoriam Philippi tueretur laudaretque eius res gestas, adeo regem offendit, ut telo a satellite rapto eundem in convivio trucidaverit. (4) Qua caede exultans mortuo patrocinium Philippi laudemque paternae militiae obiectabat. (5) Postquam satiatus caede animus conquievit et in irae locum successit aestimatio, modo personam occisi, modo causam occidendi considerans, pigere eum facti coepit; (6) quippe paternas laudes tam iracunde accepisse se quam nec convicia debuisset, amicumque senem et innoxium a se occisum inter epulas et pocula dolebat. (7) Eodem igitur furore in paenitentiam quo pridem in iram versus mori voluit. (8) Primum in fletus progressus amplecti mortuum, vulnera tractare, quasi audienti confiteri dementiam, adreptumque telum in se vertit peregissetque facinus, nisi amici intervenissent. (9) Mansit haec voluntas moriendi etiam sequentibus diebus. (10) Accesserat enim paenitentiae nutricis suae et sororis Cliti recordatio, cuius absentis eum maxime pudebat: (11) tam foedam illi alimentorum suorum mercedem redditam, ut, in cuius manibus pueritiam egerat, huic iuvenis et victor pro beneficiis funera remitteret. (12) Reputabat deinde, quantum in exercitu suo, quantum apud devictas gentes fabularum atque invidiae, (13) quantum apud ceteros amicos metum et odium sui fecerit, quam amarum et triste reddiderit convivium suum, non armatus in acie quam in convivio terribilior. (14) Tunc Parmenion et Philotas, tunc Amyntas consobrinus, tunc noverca fratresque interfecti, tunc Attalus, Eurylochus, Pausanias aliique Macedoniae extincti principes occurrerunt. (15) Ob haec illi quadriduo perseverata inedia est, donec exercitus universi precibus exoratus est, (16) precantis, ne ita morte unius doleat, ut universos perdat, quos in ultimam deductos barbariam inter infestas et inritatas bello gentes destituat. (17) Multum profuere Callisthenis philosophi preces; condiscipulatu apud Aristotelen familiaris illi et tunc ab ipso rege ad prodenda memoriae acta eius accitus. (18) Revocato igitur ad bella animo Chorasmos et Dahas in deditionem accepit. [The Kleitos episode]

7.1. Dein, quod primo ex Persico superbiae regiae more distulerat ne omnia pariter invidiosiora essent, non salutari, sed adorari se iubet. (2) Acerrimus inter recusantes Callisthenes fuit. Quae res et illi et multis principibus Macedonum exitio fuit, siquidem sub specie insidiarum omnes interfecti. (3) Retentus tamen est a Macedonibus modus salutandi regis explosa adoratione. [ÑH proskÊnhsiw]

7.4. Post haec Indiam petit, ut Oceano ultimoque Oriente finiret imperium. (5) Cui gloriae ut etiam exercitus ornamenta convenirent, phaleras equorum et arma militum argento inducit exercitumque suum ab argenteis clipeis Argyraspidas appellavit. [Argyraspides]

7.6. Cum ad Nysam urbem venisset, oppidanis non repugnantibus fiducia religionis Liberi patris, a quo condita urbs erat, parci iussit, laetus non militiam tantum, verum et vestigia se dei secutum. (7) Tunc ad spectaculum sacri montis duxit exercitum, naturalibus bonis, vite hederaque, non aliter vestiti, quam si manu cultus colentiumque industria exornatus esset. (8) Sed exercitus eius, ubi ad montem accessit, repentino impetu mentis in sacros dei ululatus instinctus cum stupore regis sine noxa discurrit, ut intellegeret non tam oppidanis se parcendo quam exercitui suo consuluisse. [Dionysos – Liber Pater]

7.9. Inde montes Daedalos regnaque Cleophidis reginae petit. Quae cum se dedidisset ei, concubitu redemptum regnum ab Alexandro recepit inlecebris consecuta, quod armis non poterat; (10) filumque ab eo genitum Alexandrum nominavit, qui postea regno Indorum potitus est. (11) Cleophis regina propter prostratam pudicitiam scortum regium ab Indis exinde appellata est. [Cleophis+Alexander=son Alexander]

7.12. Peragrata India cum ad saxum mirae asperitatis et altitudinis, in quod multi populi confugerant, pervenisset, cognoscit Herculem ab expugnatione eiusdem saxci terrae motu prohibitum. (13) Captus itaque cupidine Herculis acta superare cum summo labore ac periculo potitus saxo omnes eius loci gentes in deditionem accepit. [ÑH P°tra, ÑHrakl∞w – the Rock, Herakles]

8.1. Unus ex regibus Indorum fuit, Porus nomine, viribus corporis et animi magnitudine pariter insignis, (2) qui bellum iam pridem audita Alexandri opinione in adventum eius parabat. (3) Commisso itaque proelio exercitum suum Macedonas invadere iubet, sibi regem eorum privatum hostem deposcit. (4) Nec Alexander pugnae moram fecit; sed prima congressione vulnerato equo cum praeceps ad terram decidisset, concursu satellitum servatur. (5) Porus multis vulneribus obrutus capitur. (6) Qui victum se adeo doluit, ut, cum veniam ab hoste accepisset, neque cibum sumere voluerit neque vulnera curari passus sit aegreque sit ab eo obtentum, ut vellet vivere. (7) Quem Alexander ob honorem virtutis incolumem in regnum remisit. [Poros <> Alexander]

8.8. Duas ibi urbes condidit; unam Nicaeam, alteram ex nomine equi Bucephalen vocavit. [the founding of Nikaia and Boukephala]

8.9. Inde Adrestas Catheanos, Praesidas, Gangaridas caesis eorum exercitibus expugnat. (10) Cum ad Sophitis <regnum> venisset, ubi eum hostium CC milia <peditum et XX milia> equitum opperiebantur, exercitus omnis non minus victoriarum numero quam laboribus fessus lacrimis eum deprecatur, (11) finem tandem bellis faceret; aliquando patriae reditusque meminisset, respiceret militum annos, quibus vix aetas ad reditum sufficeret. (12) Ostendere alius canitiem, alius vulnera, alius aetate consumpta corpora, (13) alius cicatricibus exhausta; solos se esse, (14) qui duorum regum, Philippi Alexandrique, continuam militiam pertulerint. (15) Tantum orare, ut reliquias saltim suas paternis sepulcris reddatt, quorum non studiis deficiatur quam annis, ac, si non militibus, vel ipsi sibi parcat, ne fortunam suam nimis onerando fatiget. (16) Motus his tam iustis precibus velut in finem victoriae castra solito magnificentiora fieri iussit, quorum molitionibus et hostis terreretur et posteris admiratio sui relinqueretur. (17) Nullum opus laetius milites fecere. (18) Itaque caesis hostibus cum gratulatione in eadem reverterunt. [STASIS]

9.1. Inde Alexander ad amnem Acesinem pergit; per hunc in Oceanum devehitur. (2) Ibi Agensonas Sibosque, quos Hercules condidit, in deditionem accepit. [HRAKLHS – HERCULES]

9.3. Hinc in Mandros et Sudracas navigat, quae gentes eum armatis LXXX milibus peditum et LX milibus equitum excipiunt. (4) Cum proelio victor esset, exercitum ad urbem eorum ducit. Quam desertam a defensoribus cum de muro, (5) quem primus ceperat, animadvertisset, in urbis planitiem sine ullo satellite desiliit. (6) Itaque cum eum hostes solum conspexissent, clamore edito undique concurrunt, si possint in uno capite orbis bella finire et ultionem tot gentibus dare. (7) Nec minus Alexander constanter restitit et unus adversus tot milia proeliatur. (8) Incredibile dictu est, ut eum non multitudo hostium, non vis magna telorum, non tantus lacessentium clamor terruerit, solus tot milia ceciderit et fugaverit. (9) Ubi vero obrui multitudine se vidit, trunco se, qui tum propter murum stabat, adplicuit, (10) cuius auxilio tutus cum diu agmen sustinuisset, tandem cognito periculo eius amici ad eum desiliunt, ex quibus ulti caesi; (11) proeliumque tam diu anceps fuit, quoad omnis exercitus muris deiectis in auxilium veniret. (12) In eo proelio sagitta sub mamma traiectus cum sanguinis fluxu deficeret, genu posito tam diu proeliatus est, donec eum, a quo vulneratus fuerat, occideret. (13) Curatio vulneris gravior ipso vulnere fuit. [Arrow wounds Alexander in the chest]

10.1. Itaque ex magna desperatione tandem saluti redditus Polyperconta cum exercitu Babyloniam mittit, ipse cum lectissima manu navibus conscensis Oceani litora peragrat. (2) Cum venisset ad urbem Ambi regis, oppidani invictum ferro audients sagittas veneno armant atque ita gemino mortis vulnere hostem a muris submoventes plurimos interficiunt. (3) Cum inter multos vulneratus etiam Ptolomeus esset moriturusque iam iamque videretur, per quietem regi monstrata in remedia veneni herba est, qua in potu accepta statim periculo liberatus est maiorque pars exercitus hoc remedio servata. [Polyperchon-Ptolemy-poisoned arrows]

10.4. Expugnata deinde urbe reversus in navem Oceano libamenta dedit, prosperum in patriam reditum precatus; (5) ac veluti curru circa metam acto, positis imperii terminis, quatenus aut terrarum solitudines prodire passae sunt aut mare navigabile fuit, secundo aestu ostio fluminis Indi invehitur. (6) Ibi in monumenta a se rerum gestarum urbem Barcem condidit arasque statuit relicto ex numero amicorum litoralibus Indis praefecto. [Libations to Okeanos-sets limits of his empire-founds BARKE]

10.7. Inde iter terrestre facturus, cum arida loca medii itineris dicerentur, puteos opportunis locis fieri praecepit, quibus ingenti dulci aqua inventa Babyliniam redit. [Wells are dug-comes to Babylon]

10.8. Ibi multae devictae gentes praefectos suos accusaverunt, quos sine respectu amicitiae Alexander in conspectu legatorum necari iussit. [Accused governors put to death]

10.9. Filiam post haec Darii regis Statiram in matrimonium recepit; (10) sed et optimatibus Macedonum lectas ex omnibus gentibus nobilissimas virgines tradidit, ut communi facto crimen regis levaretur. [OI GAMOI- The Weddings]

11.1. Hinc ad contionem exercitus vocat et promittit se aes alienum omnium propria inpensa soluturum, ut praedam praemiaque integra domos ferant. (2) Insignis haec munificentia non summa tantum, verum etiam titulo muneris fuit nec a debitoribus magis quam creditoribus gratius excepta, quoniam utrisque exactio pariter ac solutio difficilis erat. (3/4) XX milia talentum in hos sumptus expensa. Dimissis veteranis exercitum iunioribus supplet. [Alexander pays soldiers’ debts – releases veterans, replaces them with younger soldiers]

11.5. Sed retenti veteranorum discessum aegre ferentes missionem et ipsi flagitabant nec annos, sed stipendia sua numerari iubebant pariter in militiam lectos pariter sacramento solvi aequum censentes. (6) Nec iam precibus, sed convicio agebant, iubentes eum solum cum patre suo Hammone inire bella, quatenus milites suos fastidiat. (7) Contra ille nunc castigare milites, nunc lenibus verbis monere, ne gloriosam militiam seditionibus infuscarent. (8) Ad postremum cum verbis nihil proficeret, ad corripiendos seditionis auctores e tribunali in contionem armatam inermis ipse desiluit et nemine prohibente tredecim correptos manu sua ipse ad supplicium duxit. (9) Tantam vel illis moriendi patientiam metus regis vel huic exigendi supplicii constantiam disciplina militaris dabat. [STASIS – SEDITION]

12.1/2. Inde separatim auxilia Persarum in contione adloquitur. Laudat perpetuam illorum cum in se tum in pristinos reges fidem; sua in illos beneficia commemorat, ut numquam quasi victos, sed veluti victoriae socios habuerit, denique se in illorum, non illos in gentis suae morem transisse, adfinitatibus conubiorum victos victoribus miscuisse. (3) Hinc quoque ait custodiam corporis sui non Macedonibus tantum se, verum et illis crediturum. (4) Atque ita mille ex his iuvenes in numerum satellitum legit auxiliorumque portionem formatam in disciplinam Macedonum exercitui suo miscet. [Alexander addresses the Persians – 1000 of them as his bodyguard – incorporates auxiliaries into his army]

12.5. Quam rem aegre Macedones tulerunt, iactantes hostes suos in officium suum a rege subiectos. (6) Tunc universi flentes regem adeunt; orant, suppliciis suis potius saturaret se quam contumeliis. (7) Qua modestia obtinuerunt, ut undecim milia militum veteranorum exauctoraret. (8) Sed et ex amicis dimissi senes Polypercon, Clitos, Gorgias, Polydamas, [Ammadas], Antigenes. (9) Dimissis Crateros praeponitur iussus praeesse Macedonibus in Antipatri locum, Antipatrumque cum supplemento tironum in locum eius evocat. (10) Stipendia revertentibus veluti militantibus data. [Makedones’ reaction – releases eleven thousand veterans and of the seniors Polypercon et alii – Krateros is sent to replace Antipater – Antipater is to bring new recruits]

12.11. Dum haec aguntur, unus ex amicis eius Hephaestion decedit, dotibus primo formae pueritiaeque, mox obsequiis regi percarus. (12) Quem contra decus regium Alexander diu luxit tumulumque ei duodecim milium talentum fecit eumque post mortem coli ut deum iussit. [Death of Hephaistion]

13.1. Ab ultimis litoribus Oceani Babyloniam revertenti nuntiatur legationes Karthaginiensium ceterarumque Africae civitatium, sed et Hispaniarum, Siciliae, Galliae, Sardiniae, nonnulas quoque ex Italia adventum eius Babyloniae opperiri. (2) Adeo universum terrarum orbem nominis eius terror invaserat, ut cunctae gentes veluti destinato sibi regi adularentur. [Embassies come to Alexander/Babylon]

13.3. Hac igitur ex causa Babyloniam festinanti, velut conventum terrarum orbis acturo, quidam ex magis praedixit, ne urbem introiret, testatus hunc locum ei fatalem fore. (4) Ob haec omissa Babylonia in Borsipam urbem trans Euphraten, desertam olim, concessit. [Alexander avoids Babylon because of the Magi’s prediction]

13.5. Ibi ab Anaxarcho philosopho conpulsus est rursus magorum praedicta contemnere ut falsa et incerta et, si fatis constent, ignota mortalibus ac, si naturae debeantur, inmutabilia. (6) Reversus igitur Babyloniam multis diebus otio datis intermissum olim convivium sollemniter instituit; (7) totusque in laetitiam effusus cum diei noctem pervigilem iunxisset, recedentem iam e convivio Medius Thessalus instaurata comisatione et ipsum et sodales eius invitat. [Alexander goes to Babylon, persuaded by Anaxarchos – gives himself to entertainment – goes to Medeios’ party]

13.8-9. Accepto poculo media potione repente velut telo confixus ingemuit elatusque convivio semianimis tanto dolore cruciatus est, ut ferrum in remedia posceret tactumque hominum velut vulnera indolesceret. [Alexander drinks a cup of wine and suddenly feels a great pain]

13.10. Amici causas morbi intemperiem ebrietatis dissemimaverunt, re autem vera insidiae fuerunt, quarum infamiam successorum potentia oppressit. [Friends said it was because of drinking, but in truth it was a conspiracy]

14.1. Auctor insidiarum Antipater fuit, qui cum carissimos amicos eius interfectos videret, (2) Alexandrum Lyncestam, generum suum, occisum, se magnis rebus in Graecia gestis non tam gratum apud regem quam invidiosum esse, (3) a matre quoque eius Olympiade variis se criminationibus vexatum. (4) Huc accedebant ante paucos dies supplicia in praefectos devictarum nationum crudeliter habita. (5) Ex quibus rebus se quoque a Macedonia non ad societatem militiae, sed ad poenam vocatum arbitrabatur. (6) Igitur ad occupandum regem Cassandrum filium dato veneno subornat, qui cum fratribus Philippo et Iolla ministrare regi solebat, (7) cuius veneni tanta vis fuit, ut non aere, non ferro, non testa contineretur, nec aliter ferri nisi in ungula equi potuerit; praemonito filio, ne alii quam Thessalo et fratribus crederet. (8) Hac igitur causa apud Thessalum paratum repetitumque convivium est. (9) Philippus et Iollas praegustare ac temperare potum regis soliti in aqua frigida venenum habuerunt, quam praegustatae iam potioni supermiserunt. [Why Antipater poisons Alexander through the agency of his sons, Kassandros, Iollas and Philippos, and the Thessalian Medeios. The (powerful) poison could be carried only in a horse’s hoof, whatever this may imply, and it was prepared in cold water (aqua frigida), before putting it into Alexander’s drink.]

15.1. Quarto die Alexander indubitatam mortem sentiens agnoscere se fatum domus maiorum suorum ait, nam plerosque Aeacidarum intra XXX annum defunctos. (2) Tumultuantes deinde milites insidiisque perire regem suspicantes ipse sedavit eosque omnes, cum prolatus in editissimum urbis locum esset, ad conspectum suum admisit osculandamque dexteram suam flentibus porrexit. (3) Cum lacrimarent omnes, ipse non sine lacrimis tantum, verum sine ullo tristioris mentis argumento fuit, ut quosdam inpatientibus dolentes consolatus sit, quibusdam mandata ad parentes eorum dederit: (4) adeo sicuti in hostem, ita et in mortem invictus animus fuit. (5) Dimissis militibus circumstantes amicos percontatur, videanturne similem sibi reperturi regem. (6) Tacentibus cunctis tum ipse, ut hoc nesciat, ita illud scire vaticinarique se ac paene oculis videre dixit, quantum sit in hoc certamine sanguinis fusura Macedonia, quantis caedibus, quo cruore mortuo sibi parentatura. (7) Ad postrerum corpus suum in Hammonis templum condi iubet. (8) Cum deficere eum amici viderent, quaerunt, quem imperii faciat heredem. (9) Respondit ‘dignissimum.’ Tanta illi magnitudo animi fuit, ut, Herculem filium, cum fratrem Arridaeum, cum Roxanen uxorem praegnantem relinqueret, oblitus necessitudinum dignissimum nuncuparit heredem: (10) prorsus quasi nefas esset viro forti alium quam virum fortem succedere, aut tanti regni opes aliis quam probatis relinqui. (11) Hac voce veluti bellicum inter amicos cecinisset aut malum Discordiae misisset, ita omnes in aemulationem consurgunt et ambitione vulgi tacitum favorem militum quaerunt. (12) Sexta die praeclusa voce exemptum digito anulum Perdiccae tradidit, quae res gliscentem amicorum dissensionem sedavit. (13) Nam etsi non voce nuncupatus heres, iudicio tamen electus videbatur. [What transpires as Alexander lies ill – gives ring to Perdikkas – (similarities with the Alexander Romance)]

16.1. Decessit Alexander mense Iunio, annos tres et XXX natus, vir supra humanam potentiam magnitudine animi praeditus. (2) Qua nocte eum mater Olympias concepit, visa per quietem est cum ingenti serpente volutari, nec decepta somnio eat, nam profecto maius humana mortalitate opus utero tulit; (3) quam cum Aeacidarum gens ab ultima saeculorum memoria et regna patris, fratris, mariti ac deincepts maiorum omnium inlustraverint, nullius tamen nomine quam filii clarior fuit. (4) Prodigia magnitudinis eius ipso ortu nonnula apparuere. (5) Nam ea die, qua natus est, duae aquilae tota die perpetes supra culmen domus patris eius sederunt, omen duplicis imperii, Europae Asiaeque, praeferentes. (6) Eadem quoque die nuntium pater eius duarum victoriarum accepit, altera belli Illyrici, altera certaminis Olympici, in quod quadrigarum currus miserat, quod omen universarum terrarum victoriam infanti portendebat. (7) Puer acerrimis litterarum studiis eruditus fuit. (8) Exacta pueritia per quinquennium sub Aristotele doctore, inclito omnium philisophorum, crevit. (9) Accepto deinde imperio regem se terrarum omnium ac mundi appellari iussit (10) tantamque fiduciam sui militibus fecit, ut illo praesente nullius hostis arma nec inermes timuerint. (11) Itaque cum nullo hostium umquam congressus est, quem non vicerit, nullam urbem obsedit, quam non expugnaverit, nullam gentem adiit, quam non calcaverit. (12) Victus denique ad postremum est non virtute hostili, sed insidiis suorum et fraude civili. [Alexander dies – an encomium of Alexander]

=========================