ALEJANDROS/ELLAS > ALEXANDROS/HELLAS
********************************************************************************************************************************************************************************
********************************************************************************************************************************************************************************
Elias
Kapetanopoulos
Professor Dr.
(Greece-Rome)
Department of History
Central Connecticut
State University
New Britain, CT
06050-4010 (USA)
Telephone:
(860) 832-2820
(office)
(860) 832-2804 (fax)
(860) 229-9960 (home)
E-mail: Kapetanopoulos@ccsu.edu
Web site: www.history.ccsu.edu/elias/elias.htm
Research areas: Attic
epigraphy and Athenian institutions of the Roman period (200 B.C.-A.D. 300),
and early Makedon(ia)/Makedones.
---------------------------------------------
The Greek font is
Athenian [+Unicode].
---------------------------------------------
2 MartÛou 2004 > 2 March 2004 = 26 NoembrÛou 2008 > 26 November
2008
------------------------------------------------------
MAKEDONIS STƒB >
MAKEDONIS VIB
2.
ALEJANDROS/ELLAS/ALEXANDER/HELLAS
KatŒ taæthn t¯n
mel¡thn tŒ ¤d‹fia ŽforÇnta eÞw ƒAl¡jandron /„Ell‹da kataxvrÛzontai Éw ¤pÜ tò
pleÝston [For the most part, this study
presents the passages touching on Alexander/hEllas, cum alia]. All rights reserved.
SunexÛzetai/continued
MEROS CÕ > PART
III
-----------------------------
Justin(us), Historiarum
Philippicarum (=Trogus Pompeius, Historiae
Philippicae), Bks VII-XII, ed. by M.
C. J. Miller, with a translation by John S. Watson (Ares Publishers, Chicago.
1992); reviewed by Alexander P. MacGregor in The Classical Journal 90.2 (1995) 208-211.
Bk. XI,
1.1-10: Alexander
succeeds his father Philip.
2.1. Prima illi cura
paternarum exequiarum fuit, in quibus ante omnia caedis conscios ad tumulum
patris occidi iussit. (2-4) Alexander spares Alexandros Lyncestes-kills
Caranus-suppresses revolting tribes. (5-10) Quibus rebus
erectus citato gradu in Graeciam contendit ubi exemplo patris Corinthum
evocatis civitatibus dux in locum eius substituitur. (6) Inchoatum deinde a
patre Persicum bellum adgreditur. (7) In cuius apparatu occupato nuntiatur
Athenienses et Lacedaemonios ab eo ad Persas defecisse auctoremque eius
defectionis magno auri pondere a Persis corruptum Demosthenem oratorem
extitisse, (8) qui Macedonum deletas omnes cum rege copias a Triballis
adfirmaverit producto in contionem auctore, qui in eo proelio, in quo rex
ceciderit, se quoque vulneratum diceret. (9) Quo opinione mutatos omnium ferme
civitatium animos esse; praesidia Macedonum obsideri. (10) Quibus motibus
occursurus tanta celeritate instructo paratoque exercitu Graeciam oppressit,
ut, quem venire non senserant, videre se vix crederent.
3.1. In transitu
hortatus Thessalos fuerat beneficiorumque Philippi patris maternaeque suae cum
his ab Aeacidarum gente necessitudinis admonuerat. (2) Cupide haec Thessalis
audientibus exemplo patris dux universae gentis creatus erat et vectigalia omnia
reditusque suos ei tradiderant. (3) Sed Athenienses, sicuti primi defecerant,
ita primi paenitere coeperunt, (4) contemptum hostis in admirationem vertentes
pueritiamque Alexandri spretam antea supra virtutem veterum ducum extollentes.
(5) Missis itaque legatis bellum deprecantur, quibus auditis et graviter
increpatis Alexander bellum remisit. (6) Inde Thebas exercitum convertit, eadem
indulgentia usurus, si parem paenitentiam invenisset. (7) Sed Thebani armis,
non precibus nec deprecatione usi sunt. Itaque victi gravissima quaeque
supplicia miserrimae captivitatis experti sunt. (8) Cum in concilio de excidio
urbis deliberaretur, Phocenses et Plataeenses et Thespienses et Orchomenii,
Alexandri socii victoriaeque participes, excidia urbium suarum crudelitatemque
Thebanorum referebant, (9) studia in Persas non praesentia tantum, verum et
vetera adversus Graeciae libertatem increpantes, (10) quam ob rem odium eos
omnium populorum esse; quod vel ex eo manifestari, quod iure iurando se omnes
obstrinxerint, ut victis Persis Thebas diruerent. (11) Adiciunt et scelerum
priorum fabulas, quibus omnes scaenas repleverint, ut non praesenti tantum
perfidia, verum et vetere infamia invisi forent.
4.1-6. Cleadas
intercedes on behalf of his counyty/Thebes, reminding Alexander of Herakles (5.
Privata etiam regem superstitione deprecatur geniti apud ipsos Herculis, unde
originem gens Aeacidarum trahat, actaeque Thebis a patre eius Philippo
pueritiae; (6) rogat urbi parcat, quae maiores eius partim apud se genitos deos
adoret, partim educatos summae maiestatis reges viderit). (7) Sed potentior
fuit ira quam preces. Itaque urbs diruitur; agri inter victores dividuntur,
captivi sub corona venduntur, (8) quorum pretium non ex ementium commodo, sed
ex inimicorum odio extenditur. (9) Miseranda res Atheniensibus visa; itaque
portas refugis profugorum contra interdictum regis aperuere. (10) Quam rem ita
graviter tulit Alexander, ut secunda legatione denuo bellum deprecantibus ita
demum remiserit, ut oratores et duces, quorum fiducia totiens rebellent sibi
dedantur; (11) paratisque Atheniensibus, ne cogantur, subire bellum, eo res
deducta est, ut retentis oratoribus duces in exilium agerentur, (12) qui ex
continenti ad Darium profecti non mediocre momentum Persarum viribus accessere.
5.1. Proficiscens ad
Persicum bellum omnes novercae suae cognatos, quos Philippus in excelsiorem
dignitatis locum provehens imperiis praefecerat, interfecit. 2-3 (more
elimination of potential rivals). 4. Adunato deinde exercitu naves onerat, unde
conspecta Asia incredibili ardore mentis accensus duodecim aras deorum in belli
vota statuit. (5) Patrimonium omne suum, quod in Macedonia Europaque habebat,
amicis dividit, sibi Asiam
sufficere praefatus. (6) Priusquam ulla navis litore excederet, hostias caedit,
petens victoriam bello, quo totiens a Persis petitae Graeciae ultor electus
sit, (7) quibus longa iam satis et matura imperia contigisse quorumque tempus
esse vices excipere melius acturos. (8) Sed nec exercitus eius alia quam regis
animorum praesumptio fuit; (9) quippe obliti omnes coniugum liberorumque et
longinquae a domo militiae Persicum aurum et totius Orientis opes iam quasi
suam praedam ducebant, nec belli periculorumque, sed divitiarum meminerant.
(10) Cum delati in continentem essent, primus Alexander iaculum velut in
hostilem terram iecit armatusque de navi tripupudianti similis prosiluit atque
ita hostias caedit, (11) precatus, ne se regem illae terrae invitae accipiant.
(12) In Ilio quoque ad tumulos eorum, qui Troiano bello ceciderant, parentavit.
6.1. Inde hostem
petens militem a populatione Asiae prohibuit, parcendum suis rebus praefatus,
nec perdenda ea, quae possessuri venerint. (2) In exercitu eius fuere peditum
XXXII milia, equitum IV milia quingenti, naves centum octoginta duae. (3-9).
(10/11) Prima igitur congressio in campis Adrasteis fuit. In acie Persarum
sexenta milia militum fuere, quae non minus arte Alexandri quam virtute
Macedonum superata terga verterunt. Magna itaque caedes Persarum fuit. (12) De
exercitu Alexandri novem pedites, centum XX equites cecidere, (13) quos rex
inpense ad ceterorum solacia humatos statuis equestribus donavit cognatisque
eorum inmunitates dedit. (14) Post victoriam maior pars Asiae ad eum defecit.
(15) Gessit et plura bella cum praefectis Darii, quos iam non tam armis quam
terrore nominis sui vicit.
7.1. Dum haec
aguntur, interim indicio captivi ad eum defertur insidias ei ab Alexandro
Lyncesta, genero Antipatri, qui praepositus Macedoniae erat, parari. (2) Ob quam
causam timens, ne quis interfecto eo in Macedonia motus oreretur, in vinculis
eum habuit. (3-13) Gordium-Gordian knot. (14) Post hunc filius Mida regnavit,
qui ab Orpheo sacrorum sollemnibus initiatus Phrygiam religionibus
inplevit, quibus tutior omni vita quam armis fuit. (15) Igitur Alexander capta
urbe cum in templum Iovis venisset, iugum plaustri requisivit, quo
exhibito, (16) cum capita loramentorum intra nodos abscondita reperire non
posset, violentius oraculo usus gladio loramenta caedit atque ita resolutis
nexibus latentia in nodis capita invenit.
8.1-7. Alexander
swims in the Cydnus river-falls ill-Philippus the medicus-warned by Parmenion
that Philippus had been bribed by the Persians-Alexander ignores it. (8)
Accepto igitur poculo epistulas medico tradidit atque ita inter bibendum oculos
in vultum legentis intendit. (9) Ut securum conspexit, laetior factus est
sanitatemque quarta die recepit.
9.1. Interea Darius
cum CCCC milibus peditum ac centum milibus equitum in aciem procedit. (2) Movebat
haec multitudo hostium respectu paucitatis suae Alexandrum, sed interdum
reputabat, quantas res cum ista paucitate gessisset quantosque populos
fudisset. (3) Itaque cum spes metum vinceret, periculosius differre bellum
ratus, ne desperatio suis cresceret, circumvectus suos singulas gentes diversa
oratione adloquitur. (4) Illyrios et Thracas opum ac divitiarum ostentatione,
Graecos veterum bellorum memoria internecivique cum Persis odii accendebat; (5)
Macedonas autem nunc Europae victae admonet, nunc Asiae expetitae, nec inventos
illis toto orbe pares viros gloriatur; (6) ceterum et laborum finem hunc et
gloriae cumulum fore. (7) Atque inter haec identidem consistere aciem iubet, ut
hac mora consuescant oculis turbam hostium sustinere. (8-10) Darius-battle.
(11) Ex Macedonibus cecidere
pedestres CXXX, equites CL. (12) Inter captivos castrorum mater et uxor
eademque soror et filiae duae Darii fuere. (13) Ad quas visendas hortandasque
cum Alexander veniret, conspectis armatis invicem se amplexae, velut statim
moriturae, conplorationem ediderunt. (14-16) Alexander removes their fears and
gives them hope.
10.1. Post haec opes
Darii divitiarumque adparatum contemplatus admiratione tantarum rerum capitur.
(2) Tunc primum luxuriosa convivia et magnificentiam epularum sectari, tunc et
Barsinen captivam diligere propter formae pulchritudinem coepit, (3) a qua
postea susceptum puerum Herculem vocavit. (4) Memor tamen adhuc Darium vivere
Parmeniona ad occupandam Persicam classem aliosque amicos ad recipiendas Asiae civitates
misit, quae statim audita fama victoriae ipsis Darii praefectis cum auri magno
pondere tradentibus se in potestatem victorum venerunt. (6-14) Alexander
marches into Syria-Abdalonymus-captures Tyre [(10) Tyriorum civitas cum coronam
auream magni ponderis per legatos in titulum gratulationis Alexandro misisset,
grate munere accepto Tyrum se ire velle ad vota Herculi reddenda dixit. (11)
Cum legati rectius id eum Tyro Vetere et antiquiore templo facturum dicerent,
deprecantes eius introitum, ita exarsit, ut urbi excidium minaretur; (12) ...].
11.1. Inde Rhodum
Alexander, Aegyptum Ciliciamque sine certamine recepit. (2) Ad Iovem deinde
Hammonem pergit consulturus et de eventu futurorum et de origine sua. (3)
Namque mater eius Olympias confessa viro suo Philippo fuerat, Alexandrum non ex
eo se, sed ex serpente ingentis magnitudinis concepisse. (4) Denique Philippus
ultimo prope vitae suae tempore filium suum non esse palam praedicaverat. (5)
Qua ex causa Olympiada velut stupri conpertam repudio dimiserat. (6) Igitur
Alexander cupiens originem divinitatis adquirere, simul et matrem infamia
liberare, per praemissos subornat antistites, quid sibi responderi vellet (7)
Ingredientem templum statim antistites ut Hammonis filium salutant. (8) Ille
laetus dei adoptione hoc se patre censeri iubet. (9) Rogat deinde, an omnes
interfectores parentis sui sit ultus. Respondetur patrem eius nec interfici
posse nec mori; regis Philippi plene peractam ultionem. (10) Tertia
interrogatione poscenti victoriam omnium bellorum possessionemque terrarum dari
respondetur. (11) Comitibus quoque suis responsum, ut Alexandrum pro deo, non
pro rege colerent. (12) Hinc illi aucta insolentia mirusque animo increvit
tumor exempta comitate, quam et Graecorum litteris et Macedonum institutis
didicerat. (13) Reversus ab Hammone Alexandream condidit et coloniam Macedonum
caput esse Aegypti iubet.
12.1-16. DariusÕ
letters-AlexanderÕs replies.
13.1-11-14.1-5. The
battle at Gaugamela/Arbela.
14.6. Hoc proelio
Asiae imperium rapuit, quinto post acceptum regnum anno; (7) cuius tanta
felicitas fuit, ut post hoc nemo rebellare ausus sit patienterque Persae post
imperium tot annorum iugum servitutis acceperint. (8) Donatis refectisque
militibus XXXIV diebus praedam recognovit. (9) In urbe deinde Susa XL milia
talentum invenit. (10) Expugnat et Persepolim, caput Persici regni, urbem multi
annis inlustrem refertamque orbis terrarum spoliis, quae interitu eius primum
apparuere.
14.11. Inter haec
octingenti admodum Graeci occurrunt Alexandro, qui poenam captivitatis truncata
corporis parte tulerant, rogantes, ut sicuti Graeciam se quoque ab hostium
crudelitate vindicaret. (12) Data potestate redeundi agros accipere maluerunt,
ne non tam gaudium parentibus quam detestandum sui conspectum reportarent.
15.1-12. Alexander in
pursuit of Darius-one of the soldiers finds Darius still alive-Darius message
to Alexander. (13) In quam rem unicum pignus fidei regiae, dextram se ferendam
Alexandro dare. Post haec porrexit manum expiravit<que>. (14-15) Quae ubi
Alexandro nuntiata sunt, viso corpore defuncti tam indignam illo fastigio
mortem lacrimis prosecutus est corpusque regio more sepeliri et reliquias eius
maiorum tumulis inferri iussit.
Bk. XII,
1.1. Alexander in
persequendo Dario amissos milites magnis funerum inpensis extulit, reliquis
expeditionis eius sociis tredecim milia talentum divisit. (2) Equorum maior
pars aestu amissa, inutiles etiam qui superfuerant facti. (3) Pecunia omnis,
CXC milia talentum, Ecbatana congesta eique Parmenio praepositus.
1.4. Dum haec
aguntur, epistulae Antipatri a Macedonia ei redduntur, quibus bellum Agidis,
regis, Spartanorum, in Graecia, bellum Alexandri, regis Epiri, in Italia,
bellum Zopyrionis, praefecti eius in Scythia continebatur. (5) Quibus varie
adfectus plus tamen laetitiae cognitis mortibus duorum aemulorum regum quam
doloris amissi cum Zopyrione exercitus cepit. (6) Namque post profectionem
Alexandri Graecia ferme omnis in occasionem reciperandae libertatis ad arma
concurrerat, (7) auctoritatem Lacedaemoniorum secuta, qui Philippi Alexandrique
et pacem soli spreverant et leges respuerant; dux huius belli Agis, rex
Lacedaemoniorum, fuit. (8) Quem motum Antipater contractis militibus in ipso
ortu oppressit. (9/10) Magna tamen utriumque caedes fuit. Agis rex cum suos terga
dantes videret, dimissis satellitibus, ut Alexandro felicitate, non virtute
inferior videretur tantam stragem hostium edidit, ut agmina interdum fugaret.
(11) Ad postremum etsi a multitudine victus, gloria tamen omnes vicit. [AgisÕ
war]
2.1. Porro Alexander,
rex Epiri, in Italiam auxilia Tarentinis adversus Bruttios deprecantibus
sollicitatus, ita cupide profectus fuerat, velut in divisione orbis terrarum
Alexandro, Olympiadis, sororis suae, filio, (2) Oriens sibi Occidens sorte
contigisset, non minorem rerum materiam in Italia, Africa Siciliaque, quam ille
in Asia et in Persis habiturus. (3) Huc accedebat, quod, sicut Alexandro Magno
Delphica oracula insidias in Macedonia, ita huic responsum Dodonaei Iovis urbem
Pandosiam amnemque Acherusium praedixerat. (4) Quae utraque cum in Epiro
essent, ignarus eadem et in Italia esse, ...
2.16. Dum haec in
Italia aguntur, Zopyrion quoque, praefectus Ponti ab Alexandro Magno relictus,
otiosum se ratus, si nihil et ipse gessisset, (17) adunato XXX milium exercitu Scythis
bellum intulit caesusque cum omnibus copiis poenas temere inlati belli genti
innoxiae luit.
3.1. Haec cum
nuntiata in Parthia Alexandro essent, simulato maerore propter Alexandri
cognationem exercitui suo triduo luctum indixit. (2) Omnibus deinde velut
perpetrato bello reditum in patriam expectantibus coniugesque ac liberos suos
animo iam quodam modo conplectentibus ad contionem exercitum vocat. (3) Ibi
nihil actum tot egregiis proeliis ait, si incolumis orientalis barbaria
relinquatur, nec se corpus, sed regnum Darii perisse; persequendosque eos esse,
qui a regno defecerint. (4) Hac oratione velut ex integro incitatis militum
animis Hyrcaniam Mardosque subegit.
3.5. Ibi ei occurrit
Thalestris sive Minithyia [=Minythyia], Amazonum regina, cum CCC mulieribus
XXXV dierum inter confertissimas gentes itinere confecto ex rege liberos
quaesitura; (6) cuius conspectus adventusque admirationi omnibus fuit et propter insolitum feminis
habitum et propter ex petitum concubitum. (7) Ob hoc tredecim diebus otio a
rege datis, ut est visa uterum implesse, discessit. [Thalestris, Amazon queen]
3.8. Post haec
Alexander habitum regum Persarum et diadema insolitum antea regibus
Macedonicis, velut in leges eorum, quos vicerat, transiret, adsumit. (9) Quae
ne invidiosius in se uno conspicerentur, amicos quoque suos longam vestem
auratam purpureamque sumere iubet. (10) Ut luxum quoque sicut cultum Persarum
imitaretur, inter praelicum regiarum greges electae pulchritudinis
nobilitatisque noctium vices dividit. (11) His rebus ingentes epularum
apparatus adicit, ne ieiuna et destricta luxuria videretur, conviviumque iuxta
regiam magnificentiam ludis exornat, (12) inmemor prorsus tantas opes amitti
his moribus, non quaeri solere. [Alexander adopts Persian ways]
4.1. Inter haec
indignatio omnium totis castris erat, a Philippo illum patre tantum
degenerasse, ut etiam patriae nomen eiuraret moresque Persarum adsumeret quos
propter tales mores vicerat. (2) Sed ne solus vitiis eorum, quos armis
subiecerat, succubuisse videretur, militibus quoque suis permisit, (3) si
quarum captivarum consuetudine tenereutur, ducere uxores, existimans minorem in
patriam reditus cupiditatem futuram habentibus in castris imaginem quandam
larum ac domesticae sedis; (4) simul ex labore militiae molliorem fore
dulcedinem uxorum. In supplementa quoque militum minus exhauriri oisse
Macedoniam, (5) si veteranis patribus tirones filii succederent militaturi in
vallo, in quo essent nati, (6) constantioresque futuri, si non solum tirocinia,
verum et incunabula in ipsis castris posuissent. (7) Quae consuetudo in
successoribus quoque Alexandri mansit. (8) Igitur et alimenta pueris statuta et
instrumenta armorum equorumque iuvenibus data, et patribus pro numero filiorum
praemia statuta. (9) Si quorum patres occidissent, nihilo minus pupilli
stipendia patrum trahebant, quorum pueritia inter varias expeditiones militia
erat. (10) Itaque a parvula aetate laboribus periculisque indurati invictus
exercitus fuere, neque aliter castra quam patriam neque pugnam aliud umquam
quam victoriam duxere. (11) Haec suboles nomen habuit Epigoni. (12) Parthis
deinde domitis praefectus his statuitur ex nobilibus Persarum Andragoras; inde
postea originem Parthorum reges habuere. [Alexander creates a camp army]
5.1. Interea et
Alexander non regio, sed hostili odio saevire in suos coepit. (2) Maxime
indignabatur carpi se sermonibus suorum Philippi patris patriaeque mores
subvertisse. (3) Propter quae crimina Parmenio quoque senex, dignitate regi
proximus, cum Philota filio, de utroque prius quaestionibus habitis,
interficitur. (4) Fremere itaque omnes universis casrtris coepere innoxii senis
filiique casum miserantes, interdum se quoque non debere melius sperare dicentes. (5) Quae cum nuntiata
Alexandro essent, verens, ne haec opinio etiam in Macedoniam divulgaretur et
victoriae gloria saevitiae macula infuscaretur, simulat se ex amicis quosdam in
patriam victoriae nuntios missurum. (6) Hortatur milites suis scribere,
rariorem habituros occasionem propter militiam remotiorem. (7) Datos fasces
epistularum tacite ad se deferri iubet; ex quibus cognito de se singulorum
iudicio in unam cohortem eos, (8) qui de rege durius opinati fuerant,
contribuit, aut consumpturus eos aut in ultimis terris in colonias
distributurus. (9) Inde Drancas, Euergetas vel Arimaspos Parapamesadas
ceterosque populos, qui in radice Caucasi morabantur, subegit. [Alexander reads
soldiersÕ letters]
5.9-11 [Bessus is
captured, turned over to DariusÕ brother]
5.12. Et ut his
terris nomen relinqueret, urbem Alexandream super amnem Tanaim condidit, intra
diem septimum decimum muro sex milium passuum consummato, translatis in eam
trium civitatum populis, quas Cyrus condiderat. (13) In Bactrianis quoque
Sogdianisque XII urbes condidit, distributis his, quoscumque in exercitu seditiosos
habebat. [Alexander founds Alexandria by the Tanais and 12 cities in
Bactria-Sogdiana]
6.1 His ita gestis
sollemni die amicos in convivium convocat, ubi orta (2) inter ebrios rerum a
Philippo gestarum mentione praeferre se patri ipse rerumque suarum magnitudinem
extollere caelo tenus coepit adsentante maiore convivarum parte. (3) Itaque cum
unus e senibus, Clitos, fiducia amicitiae regiae, cuius palmam tenebat,
memoriam Philippi tueretur laudaretque eius res gestas, adeo regem offendit, ut
telo a satellite rapto eundem in convivio trucidaverit. (4) Qua caede exultans
mortuo patrocinium Philippi laudemque paternae militiae obiectabat. (5)
Postquam satiatus caede animus conquievit et in irae locum successit
aestimatio, modo personam occisi, modo causam occidendi considerans, pigere eum
facti coepit; (6) quippe paternas laudes tam iracunde accepisse se quam nec
convicia debuisset, amicumque senem et innoxium a se occisum inter epulas et
pocula dolebat. (7) Eodem igitur furore in paenitentiam quo pridem in iram
versus mori voluit. (8) Primum in fletus progressus amplecti mortuum, vulnera
tractare, quasi audienti confiteri dementiam, adreptumque telum in se vertit
peregissetque facinus, nisi amici intervenissent. (9) Mansit haec voluntas
moriendi etiam sequentibus diebus. (10) Accesserat enim paenitentiae nutricis
suae et sororis Cliti recordatio, cuius absentis eum maxime pudebat: (11) tam
foedam illi alimentorum suorum mercedem redditam, ut, in cuius manibus
pueritiam egerat, huic iuvenis et victor pro beneficiis funera remitteret. (12)
Reputabat deinde, quantum in exercitu suo, quantum apud devictas gentes
fabularum atque invidiae, (13) quantum apud ceteros amicos metum et odium sui
fecerit, quam amarum et triste reddiderit convivium suum, non armatus in acie
quam in convivio terribilior. (14) Tunc Parmenion et Philotas, tunc Amyntas
consobrinus, tunc noverca fratresque interfecti, tunc Attalus, Eurylochus,
Pausanias aliique Macedoniae extincti principes occurrerunt. (15) Ob haec illi
quadriduo perseverata inedia est, donec exercitus universi precibus exoratus
est, (16) precantis, ne ita morte unius doleat, ut universos perdat, quos in
ultimam deductos barbariam inter infestas et inritatas bello gentes destituat.
(17) Multum profuere Callisthenis philosophi preces; condiscipulatu apud
Aristotelen familiaris illi et tunc ab ipso rege ad prodenda memoriae acta eius
accitus. (18) Revocato igitur ad bella animo Chorasmos et Dahas in deditionem
accepit. [The Kleitos episode]
7.1. Dein, quod primo
ex Persico superbiae regiae more distulerat ne omnia pariter invidiosiora
essent, non salutari, sed adorari se iubet. (2) Acerrimus inter recusantes
Callisthenes fuit. Quae res et illi et multis principibus Macedonum exitio
fuit, siquidem sub specie insidiarum omnes interfecti. (3) Retentus tamen est a
Macedonibus modus salutandi regis explosa adoratione. [„H proskænhsiw]
7.4. Post haec Indiam
petit, ut Oceano ultimoque Oriente finiret imperium. (5) Cui gloriae ut etiam
exercitus ornamenta convenirent, phaleras equorum et arma militum argento
inducit exercitumque suum ab argenteis clipeis Argyraspidas appellavit.
[Argyraspides]
7.6. Cum ad Nysam
urbem venisset, oppidanis non repugnantibus fiducia religionis Liberi patris, a
quo condita urbs erat, parci iussit, laetus non militiam tantum, verum et
vestigia se dei secutum. (7) Tunc ad spectaculum sacri montis duxit exercitum,
naturalibus bonis, vite hederaque, non aliter vestiti, quam si manu cultus
colentiumque industria exornatus esset. (8) Sed exercitus eius, ubi ad montem
accessit, repentino impetu mentis in sacros dei ululatus instinctus cum stupore
regis sine noxa discurrit, ut intellegeret non tam oppidanis se parcendo quam
exercitui suo consuluisse. [Dionysos – Liber Pater]
7.9. Inde montes
Daedalos regnaque Cleophidis reginae petit. Quae cum se dedidisset ei,
concubitu redemptum regnum ab Alexandro recepit inlecebris consecuta, quod
armis non poterat; (10) filumque ab eo genitum Alexandrum nominavit, qui postea
regno Indorum potitus est. (11) Cleophis regina propter prostratam pudicitiam
scortum regium ab Indis exinde appellata est. [Cleophis+Alexander=son
Alexander]
7.12. Peragrata India
cum ad saxum mirae asperitatis et altitudinis, in quod multi populi
confugerant, pervenisset, cognoscit Herculem ab expugnatione eiusdem saxci
terrae motu prohibitum. (13) Captus itaque cupidine Herculis acta superare cum
summo labore ac periculo potitus saxo omnes eius loci gentes in deditionem
accepit. [„H P¡tra, „Hrakl°w – the Rock, Herakles]
8.1. Unus ex regibus Indorum
fuit, Porus nomine, viribus corporis et animi magnitudine pariter insignis, (2)
qui bellum iam pridem audita Alexandri opinione in adventum eius parabat. (3)
Commisso itaque proelio exercitum suum Macedonas invadere iubet, sibi regem
eorum privatum hostem deposcit. (4) Nec Alexander pugnae moram fecit; sed prima
congressione vulnerato equo cum praeceps ad terram decidisset, concursu
satellitum servatur. (5) Porus multis vulneribus obrutus capitur. (6) Qui
victum se adeo doluit, ut, cum veniam ab hoste accepisset, neque cibum sumere
voluerit neque vulnera curari passus sit aegreque sit ab eo obtentum, ut vellet
vivere. (7) Quem Alexander ob honorem virtutis incolumem in regnum remisit.
[Poros <> Alexander]
8.8. Duas ibi urbes
condidit; unam Nicaeam, alteram ex nomine equi Bucephalen vocavit. [the
founding of Nikaia and Boukephala]
8.9. Inde Adrestas
Catheanos, Praesidas, Gangaridas caesis eorum exercitibus expugnat. (10) Cum ad
Sophitis <regnum> venisset, ubi eum hostium CC milia <peditum et XX
milia> equitum opperiebantur, exercitus omnis non minus victoriarum numero
quam laboribus fessus lacrimis eum deprecatur, (11) finem tandem bellis
faceret; aliquando patriae reditusque meminisset, respiceret militum annos,
quibus vix aetas ad reditum sufficeret. (12) Ostendere alius canitiem, alius
vulnera, alius aetate consumpta corpora, (13) alius cicatricibus exhausta;
solos se esse, (14) qui duorum regum, Philippi Alexandrique, continuam militiam
pertulerint. (15) Tantum orare, ut reliquias saltim suas paternis sepulcris
reddatt, quorum non studiis deficiatur quam annis, ac, si non militibus, vel
ipsi sibi parcat, ne fortunam suam nimis onerando fatiget. (16) Motus his tam
iustis precibus velut in finem victoriae castra solito magnificentiora fieri
iussit, quorum molitionibus et hostis terreretur et posteris admiratio sui
relinqueretur. (17) Nullum opus laetius milites fecere. (18) Itaque caesis
hostibus cum gratulatione in eadem reverterunt. [STASIS]
9.1. Inde Alexander
ad amnem Acesinem pergit; per hunc in Oceanum devehitur. (2) Ibi Agensonas
Sibosque, quos Hercules condidit, in deditionem accepit. [HRAKLHS
– HERCULES]
9.3. Hinc in Mandros
et Sudracas navigat, quae gentes eum armatis LXXX milibus peditum et LX milibus
equitum excipiunt. (4) Cum proelio victor esset, exercitum ad urbem eorum
ducit. Quam desertam a defensoribus cum de muro, (5) quem primus ceperat,
animadvertisset, in urbis planitiem sine ullo satellite desiliit. (6) Itaque
cum eum hostes solum conspexissent, clamore edito undique concurrunt, si
possint in uno capite orbis bella finire et ultionem tot gentibus dare. (7) Nec
minus Alexander constanter restitit et unus adversus tot milia proeliatur. (8)
Incredibile dictu est, ut eum non multitudo hostium, non vis magna telorum, non
tantus lacessentium clamor terruerit, solus tot milia ceciderit et fugaverit.
(9) Ubi vero obrui multitudine se vidit, trunco se, qui tum propter murum
stabat, adplicuit, (10) cuius auxilio tutus cum diu agmen sustinuisset, tandem
cognito periculo eius amici ad eum desiliunt, ex quibus ulti caesi; (11)
proeliumque tam diu anceps fuit, quoad omnis exercitus muris deiectis in
auxilium veniret. (12) In eo proelio sagitta sub mamma traiectus cum sanguinis
fluxu deficeret, genu posito tam diu proeliatus est, donec eum, a quo vulneratus
fuerat, occideret. (13) Curatio vulneris gravior ipso vulnere fuit. [Arrow
wounds Alexander in the chest]
10.1. Itaque ex magna
desperatione tandem saluti redditus Polyperconta cum exercitu Babyloniam
mittit, ipse cum lectissima manu navibus conscensis Oceani litora peragrat. (2)
Cum venisset ad urbem Ambi regis, oppidani invictum ferro audients sagittas
veneno armant atque ita gemino mortis vulnere hostem a muris submoventes
plurimos interficiunt. (3) Cum inter multos vulneratus etiam Ptolomeus esset
moriturusque iam iamque videretur, per quietem regi monstrata in remedia veneni
herba est, qua in potu accepta statim periculo liberatus est maiorque pars
exercitus hoc remedio servata. [Polyperchon-Ptolemy-poisoned arrows]
10.4. Expugnata
deinde urbe reversus in navem Oceano libamenta dedit, prosperum in patriam
reditum precatus; (5) ac veluti curru circa metam acto, positis imperii
terminis, quatenus aut terrarum solitudines prodire passae sunt aut mare
navigabile fuit, secundo aestu ostio fluminis Indi invehitur. (6) Ibi in
monumenta a se rerum gestarum urbem Barcem condidit arasque statuit relicto ex
numero amicorum litoralibus Indis praefecto. [Libations to Okeanos-sets limits
of his empire-founds BARKE]
10.7. Inde iter
terrestre facturus, cum arida loca medii itineris dicerentur, puteos opportunis
locis fieri praecepit, quibus ingenti dulci aqua inventa Babyliniam redit.
[Wells are dug-comes to Babylon]
10.8. Ibi multae
devictae gentes praefectos suos accusaverunt, quos sine respectu amicitiae
Alexander in conspectu legatorum necari iussit. [Accused governors put to
death]
10.9. Filiam post
haec Darii regis Statiram in matrimonium recepit; (10) sed et optimatibus
Macedonum lectas ex omnibus gentibus nobilissimas virgines tradidit, ut communi
facto crimen regis levaretur. [OI
GAMOI- The Weddings]
11.1. Hinc ad
contionem exercitus vocat et promittit se aes alienum omnium propria inpensa
soluturum, ut praedam praemiaque integra domos ferant. (2) Insignis haec
munificentia non summa tantum, verum etiam titulo muneris fuit nec a
debitoribus magis quam creditoribus gratius excepta, quoniam utrisque exactio
pariter ac solutio difficilis erat. (3/4) XX milia talentum in hos sumptus
expensa. Dimissis veteranis exercitum iunioribus supplet. [Alexander pays
soldiersÕ debts – releases veterans, replaces them with younger soldiers]
11.5. Sed retenti
veteranorum discessum aegre ferentes missionem et ipsi flagitabant nec annos,
sed stipendia sua numerari iubebant pariter in militiam lectos pariter
sacramento solvi aequum censentes. (6) Nec iam precibus, sed convicio agebant,
iubentes eum solum cum patre suo Hammone inire bella, quatenus milites suos
fastidiat. (7) Contra ille nunc castigare milites, nunc lenibus verbis monere,
ne gloriosam militiam seditionibus infuscarent. (8) Ad postremum cum verbis
nihil proficeret, ad corripiendos seditionis auctores e tribunali in contionem
armatam inermis ipse desiluit et nemine prohibente tredecim correptos manu sua
ipse ad supplicium duxit. (9) Tantam vel illis moriendi patientiam metus regis
vel huic exigendi supplicii constantiam disciplina militaris dabat. [STASIS
– SEDITION]
12.1/2. Inde
separatim auxilia Persarum in contione adloquitur. Laudat perpetuam illorum cum
in se tum in pristinos reges fidem; sua in illos beneficia commemorat, ut
numquam quasi victos, sed veluti victoriae socios habuerit, denique se in
illorum, non illos in gentis suae morem transisse, adfinitatibus conubiorum
victos victoribus miscuisse. (3) Hinc quoque ait custodiam corporis sui non
Macedonibus tantum se, verum et illis crediturum. (4) Atque ita mille ex his
iuvenes in numerum satellitum legit auxiliorumque portionem formatam in
disciplinam Macedonum exercitui suo miscet. [Alexander addresses the Persians
– 1000 of them as his bodyguard – incorporates auxiliaries into his
army]
12.5. Quam rem aegre
Macedones tulerunt, iactantes hostes suos in officium suum a rege subiectos.
(6) Tunc universi flentes regem adeunt; orant, suppliciis suis potius saturaret
se quam contumeliis. (7) Qua modestia obtinuerunt, ut undecim milia militum
veteranorum exauctoraret. (8) Sed et ex amicis dimissi senes Polypercon,
Clitos, Gorgias, Polydamas, [Ammadas], Antigenes. (9) Dimissis Crateros
praeponitur iussus praeesse Macedonibus in Antipatri locum, Antipatrumque cum
supplemento tironum in locum eius evocat. (10) Stipendia revertentibus veluti
militantibus data. [MakedonesÕ reaction – releases eleven thousand
veterans and of the seniors Polypercon et alii – Krateros is sent to
replace Antipater – Antipater is to bring new recruits]
12.11. Dum haec
aguntur, unus ex amicis eius Hephaestion decedit, dotibus primo formae
pueritiaeque, mox obsequiis regi percarus. (12) Quem contra decus regium
Alexander diu luxit tumulumque ei duodecim milium talentum fecit eumque post
mortem coli ut deum iussit. [Death of Hephaistion]
13.1. Ab ultimis
litoribus Oceani Babyloniam revertenti nuntiatur legationes Karthaginiensium
ceterarumque Africae civitatium, sed et Hispaniarum, Siciliae, Galliae,
Sardiniae, nonnulas quoque ex Italia adventum eius Babyloniae opperiri. (2)
Adeo universum terrarum orbem nominis eius terror invaserat, ut cunctae gentes
veluti destinato sibi regi adularentur. [Embassies come to Alexander/Babylon]
13.3. Hac igitur ex
causa Babyloniam festinanti, velut conventum terrarum orbis acturo, quidam ex
magis praedixit, ne urbem introiret, testatus hunc locum ei fatalem fore. (4)
Ob haec omissa Babylonia in Borsipam urbem trans Euphraten, desertam olim,
concessit. [Alexander avoids Babylon because of the MagiÕs prediction]
13.5. Ibi ab
Anaxarcho philosopho conpulsus est rursus magorum praedicta contemnere ut falsa
et incerta et, si fatis constent, ignota mortalibus ac, si naturae debeantur,
inmutabilia. (6) Reversus igitur Babyloniam multis diebus otio datis intermissum
olim convivium sollemniter instituit; (7) totusque in laetitiam effusus cum
diei noctem pervigilem iunxisset, recedentem iam e convivio Medius Thessalus
instaurata comisatione et ipsum et sodales eius invitat. [Alexander goes to
Babylon, persuaded by Anaxarchos – gives himself to entertainment –
goes to MedeiosÕ party]
13.8-9. Accepto
poculo media potione repente velut telo confixus ingemuit elatusque convivio
semianimis tanto dolore cruciatus est, ut ferrum in remedia posceret tactumque
hominum velut vulnera indolesceret. [Alexander drinks a cup of wine and
suddenly feels a great pain]
13.10. Amici causas
morbi intemperiem ebrietatis dissemimaverunt, re autem vera insidiae fuerunt,
quarum infamiam successorum potentia oppressit. [Friends said it was because of
drinking, but in truth it was a conspiracy]
14.1. Auctor
insidiarum Antipater fuit, qui cum carissimos amicos eius interfectos videret,
(2) Alexandrum Lyncestam, generum suum, occisum, se magnis rebus in Graecia
gestis non tam gratum apud regem quam invidiosum esse, (3) a matre quoque eius
Olympiade variis se criminationibus vexatum. (4) Huc accedebant ante paucos
dies supplicia in praefectos devictarum nationum crudeliter habita. (5) Ex
quibus rebus se quoque a Macedonia non ad societatem militiae, sed ad poenam
vocatum arbitrabatur. (6) Igitur ad occupandum regem Cassandrum filium dato
veneno subornat, qui cum fratribus Philippo et Iolla ministrare regi solebat,
(7) cuius veneni tanta vis fuit, ut non aere, non ferro, non testa
contineretur, nec aliter ferri nisi in ungula equi potuerit; praemonito filio,
ne alii quam Thessalo et fratribus crederet. (8) Hac igitur causa apud
Thessalum paratum repetitumque convivium est. (9) Philippus et Iollas
praegustare ac temperare potum regis soliti in aqua frigida venenum habuerunt,
quam praegustatae iam potioni supermiserunt. [Why Antipater poisons Alexander
through the agency of his sons, Kassandros, Iollas and Philippos, and the
Thessalian Medeios. The (powerful) poison could be carried only in a horseÕs hoof,
whatever this may imply, and it was prepared in cold water (aqua frigida),
before putting it into AlexanderÕs drink.]
15.1. Quarto die
Alexander indubitatam mortem sentiens agnoscere se fatum domus maiorum suorum
ait, nam plerosque Aeacidarum intra XXX annum defunctos. (2) Tumultuantes
deinde milites insidiisque perire regem suspicantes ipse sedavit eosque omnes,
cum prolatus in editissimum urbis locum esset, ad conspectum suum admisit
osculandamque dexteram suam flentibus porrexit. (3) Cum lacrimarent omnes, ipse
non sine lacrimis tantum, verum sine ullo tristioris mentis argumento fuit, ut
quosdam inpatientibus dolentes consolatus sit, quibusdam mandata ad parentes
eorum dederit: (4) adeo sicuti in hostem, ita et in mortem invictus animus
fuit. (5) Dimissis militibus circumstantes amicos percontatur, videanturne
similem sibi reperturi regem. (6) Tacentibus cunctis tum ipse, ut hoc nesciat,
ita illud scire vaticinarique se ac paene oculis videre dixit, quantum sit in
hoc certamine sanguinis fusura Macedonia, quantis caedibus, quo cruore mortuo
sibi parentatura. (7) Ad postrerum corpus suum in Hammonis templum condi iubet.
(8) Cum deficere eum amici viderent, quaerunt, quem imperii faciat heredem. (9)
Respondit Ôdignissimum.Õ Tanta illi magnitudo animi fuit, ut, Herculem filium,
cum fratrem Arridaeum, cum Roxanen uxorem praegnantem relinqueret, oblitus
necessitudinum dignissimum nuncuparit heredem: (10) prorsus quasi nefas esset
viro forti alium quam virum fortem succedere, aut tanti regni opes aliis quam
probatis relinqui. (11) Hac voce veluti bellicum inter amicos cecinisset aut
malum Discordiae misisset, ita omnes in aemulationem consurgunt et ambitione
vulgi tacitum favorem militum quaerunt. (12) Sexta die praeclusa voce exemptum
digito anulum Perdiccae tradidit, quae res gliscentem amicorum dissensionem
sedavit. (13) Nam etsi non voce nuncupatus heres, iudicio tamen electus
videbatur. [What transpires as Alexander lies ill – gives ring to
Perdikkas – (similarities with the Alexander Romance)]
16.1. Decessit
Alexander mense Iunio, annos tres et XXX natus, vir supra humanam potentiam
magnitudine animi praeditus. (2) Qua nocte eum mater Olympias concepit, visa
per quietem est cum ingenti serpente volutari, nec decepta somnio eat, nam
profecto maius humana mortalitate opus utero tulit; (3) quam cum Aeacidarum
gens ab ultima saeculorum memoria et regna patris, fratris, mariti ac deincepts
maiorum omnium inlustraverint, nullius tamen nomine quam filii clarior fuit.
(4) Prodigia magnitudinis eius ipso ortu nonnula apparuere. (5) Nam ea die, qua
natus est, duae aquilae tota die perpetes supra culmen domus patris eius
sederunt, omen duplicis imperii, Europae Asiaeque, praeferentes. (6) Eadem
quoque die nuntium pater eius duarum victoriarum accepit, altera belli Illyrici,
altera certaminis Olympici, in quod quadrigarum currus miserat, quod omen
universarum terrarum victoriam infanti portendebat. (7) Puer acerrimis
litterarum studiis eruditus fuit. (8) Exacta pueritia per quinquennium sub
Aristotele doctore, inclito omnium philisophorum, crevit. (9) Accepto deinde
imperio regem se terrarum omnium ac mundi appellari iussit (10) tantamque
fiduciam sui militibus fecit, ut illo praesente nullius hostis arma nec inermes
timuerint. (11) Itaque cum nullo hostium umquam congressus est, quem non
vicerit, nullam urbem obsedit, quam non expugnaverit, nullam gentem adiit, quam
non calcaverit. (12) Victus denique ad postremum est non virtute hostili, sed
insidiis suorum et fraude civili. [Alexander dies – an encomium of Alexander]
===================
Elias
Kapetanopoulos
Professor Dr.
(Greece-Rome)
Department of History
Central Connecticut
State University
New Britain, CT
06050-4010 (USA)
Telephone:
(860) 832-2820
(office)
(860) 832-2804 (fax)
(860) 229-9960 (home)
E-mail: Kapetanopoulos@ccsu.edu
Web site: www.history.ccsu.edu/elias/elias.htm
Research areas: Attic
epigraphy and Athenian institutions of the Roman period (200 B.C.-A.D. 300),
and early Makedon(ia)/Makedones.
********************************************************************************************************************************************************************************
********************************************************************************************************************************************************************************