***************************************************************************************************************************************************************************************
***************************************************************************************************************************************************************************************
Elias Kapetanopoulos,
Professor Dr. [Greece-Rome]
Department of History
Central Connecticut State University
New Britain, CT 06050-4010 [USA]
Telephone: (860) 832-2820 (office) – (860) 229-9960 (home)
E-mail: Kapetanopoulos@ccsu.edu
Web site: www.history.ccsu.edu/elias/elias.htm
Areas of research: Attic epigraphy-Athenian institutions of the Roman
period (200 B.C.-300 A.D.), and early Makedon(ia): Makedones as Hellenes.
=======================================================
The Greek font is Athenian+Unicode. All rights reserved.
=======================================================
19 Mart€ou 2005 >19 March 2005 = 20 ÉOktvbr€ou 2006 > 20 October 2006
MAKEDONIS IEÉ > MAKEDONIS XV
MEROS G > PART C
========================================================
Geograhical Limits of Makedon, -167 B.C.=Gevgrafikå ÜOria Makedon€aw, -167 p.X.
Hesiod
Konst. Porphyrogennetos, De thematibus II, ed. B. G. Niebuhr in CSHB III (Bonn 1840)
48-49 [P 22-23]:
DeÊteron y°ma Makedon€aw
Makedon€a ≤ x≈ra Ùnomãsyh épÚ MakedÒnow toË DiÚw ka‹
Yu€aw t∞w Deukal€vnow, Àw fhsin ÑHs€odow ı poihtÆw:
≤ d' Ípokussam°nh Di‹ ge€nato terpikeraÊnƒ
uÂe dÊv, Mãgnhta MakhdÒna y' flppioxãrmhn,
o· per‹ Pier€hn ka‹ ÖOlumpon d≈mat' ¶naion.
êlloi d' épÚ MakedÒnow toË AfiÒlou, …w ÑEllãnikow
flere€vn pr≈t˙ t«n §n ÖArgei "ka‹ MakedÒnow AfiÒlou, oÍ nËn MakedÒnew
kaloËntai, mÒnoi metå Mus«n tÒte ofikoËntew." l°getai d¢ ka‹ Makedon€aw
mo›ra Mãketa, …w MarsÊaw §n pr≈tƒ Makedoniak«n: "ka‹ tØn ÉOreste€an (=ÉHreste€an)
d¢ Mãketan l°gousin épÚ toË MakedÒnow." éllå ka‹ tØn ˜lhn Makedon€an
Maket€an o‰den Ùnomazom°nhn Kle€dhmow §n pr≈toiw ÉAty€dow: "ka‹
§jƒk€syhsan Íp¢r tÚn AfigialÚn ênv t∞w kaloum°nhw Maket€aw." ofl d¢ t∞w
Makedon€aw basileÊsantew épogÒnouw •autoÁw ÑHrakl°ouw Ùnomãzousin, ÑHrakl°ouw
§ke€nou toË boufãgou ka‹ leontofÒnou tugxãnontow, o‘ tØn
efikÒna ka‹ tÚ m°geyow ka‹ ˜lon aÈtoË tÚn xarakt∞ra §n t“ ÑIppodrÒmƒ ı xalkoËw
éndriåw épemãjato: ˜w ∑n ÉAlkmÆnhw ka‹ ÉAmfitrÊvnow uflÒw, …w ÜEllhnew
ceudologoËsi to›w grãmmasi. diÚ ka‹ ént‹ tain€aw ka‹ st°mmatow ka‹ porfÊraw
basilik∞w t“ d°rmati t∞w kefal∞w toË l°ontow •autoÁw tainioËsi, ka‹ st°mma
toËto ka‹ kÒsmon ≤goËntai, ka‹ Íp¢r pãnta l€yon ka‹ mãrgaron toÊtƒ §gkallvp€zontai.
ka‹ mãrtuw éjiÒpistow aÈtÚ tÚ nÒmisma toË MakedÒnow ÉAlejãndrou, toiaÊt˙ efikÒni
kallvpizÒmenon. [efi] §krãthse d¢ ≤ basile€a t«n MakedÒnvn érjam°nh épÚ toË
tr€tou ufloË ÑHrakl°ouw KaranoË prosagoreuom°nou, aÈjhye›sa d¢ épÚ Fil€ppou toË
patrÚw ÉAlejãndrou, megalunye›sa d¢ ka‹ ÍperfuØw genom°nh ka‹ t«n êkrvn t∞w g∞w
aÈt«n §picaÊsasa §p' aÈtoË ÉAlejãndrou ka‹ t«n aÈtoË diadÒxvn, ktl.
Cf. Schwartz, J., Pseudo-Hesiodeia (Leiden 1960) 334. [Dübner, Fr., Arriani
Anabasis et Indica, and] Müller, C., Reliqua Arriani (Paris 1877), Marsyas Pellaeus: MAKEDONIKA.
Maked∆n AfiÒlou – cf. in this web site, Makedonis IX: Makedon-Eponymos].
And below, under Konstantinos Porphyrogennetos.
Herodotos, 5.17: PaiÒnvn m¢n dØ ofl xeirvy°ntew ≥gonto §w tØn ÉAs€hn.
Megãbazow d¢ …w §xeir≈sato toÁw Pa€onaw, p°mpei égg°louw §w
Makedon€hn êndraw •ptå P°rsaw, o„ met' aÈtÚn §ke›non ∑san dokim≈tatoi
§n t“ stratop°dv: §p°mponto d¢ otoi parã ÉAmÊnthn afitÆsontew g∞n te ka‹ Ïdvr
Dare€v basil°i. ¶sti d¢ §k t∞w Prasiãdow l€mnhw sÊntomow kãrta §w tØn
Makedon€hn: pr«ton m¢n gãr ¶xetai t∞w l€mnhw tÚ m°tallon §j o‘ Ïsteron toÊtvn tãlanton
érgur€ou ÉAlejãndrƒ ≤m°rhw •kãsthw §fo€ta, metå d¢ tÚ m°tallon DÊsvron
kaleÒmenon ˆrow Íperbãnta eÂnai §n Makedon€˙.
7.127: ÑVw d¢ §w tØn Y°rmhn
ép€keto ı J°rjhw, ·druse aÈtoË tØn stratiÆn. §p°sxe d¢ ı stratÚw aÈtoË
stratopedeuÒmenow tØn parå yãlassan x≈rhn tosÆnde, érjãmenow [=J°rjhw] épÚ Y°rmhw pÒliow ka‹ t∞w Mugdon€hw m°xri
Lud€e≈ te potamoË ka‹ ÑAliãkmonow, o„ oÈr€zousi g∞n tØn Bottiai€da te ka‹
Makedon€da, §w t»utÚ =°eyron tÚ Ïdvr summ€sgontew. §stratopedeÊonto m¢n dØ §n
toÊtoisi to›si xvr€oisi ofl bãrbaroi, t«n d¢ katalexy°ntvn toÊtvn potam«n §k
Krhstvna€vn =°vn Xe€dvrow moËnow oÈk ént°xrhse tª stratiª pinÒmenow éllÉ
§p°lipe.
7.173: …, ka‹ ép€keto (=stratÚw ÑEllÆnvn) §w tå T°mpea §w tØn §sbolØn ¥ per épÚ
Makedon€hw t∞w kãtv §w Yessal€hn f°rei parå potamÚn PhneiÒn, metajÁ d¢ ÉOlÊmpou
te ˆreow §Ònta ka‹ t∞w ÖOsshw. §nyaËta §stratopedeÊonto t«n ÑEllÆnvn katå
mur€ouw ıpl€taw sulleg°ntew, ka€ sfi pros∞n ≤ Yessal«n ·ppow: §stratÆgee d¢
Lakedaimon€vn m¢n EÈa€netow ı KarÆnou …,
ÉAyhna€vn d¢ Yemistokl°hw ı Neokl°ow. ¶meinan d¢ Ùligaw ≤m°raw §nyaËta:
épikÒmenoi går êggeloi parå ÉAlejãndrou toË ÉAmÊntev éndrÚw MakedÒnow
suneboÊleuÒn sfi épallãssesyai mhd¢ m°nontaw §n tª §sbolª katapathy∞nai ÍpÚ toË
stratoË toË §piÒntow, shma€nontew tÚ pl∞yÒw te t∞w strati∞w ka‹ tåw n°aw. …w d¢
oto€ sfi taËta suneboÊleuon, xrhstå går §dÒkeon sumbouleÊein ka€ sfi eÎnoow
§fa€neto §∆n ı Maked≈n, §pe€yonto. dok°ein d° moi, érrvd€h ∑n tÚ pe›yon, …w
§pÊyonto ka‹ êllhn §oËsan §sbolØn §w YessaloÁw katå tØn ênv Makedon€hn diå
Perraib«n katå GÒnnon pÒlin, tª per dØ ka‹ §s°bale ≤ stratiØ ≤ J°rjev.
katabãntew d¢ ofl ÜEllhnew §p‹ tåw n°aw Ùp€sv §poreÊnto §w tÚn ÉIsymÒn.
8.137: ToË d¢ ÉAlejãndrou toÊtou
ßbdomow gen°tvr Perd€kkhw §st‹ ı kthsãmenow t«n MakedÒnvn tØn turann€da trÒpƒ
toi“de. §j ÖArgeow ¶fugon §w ÉIllurioÁw t«n Thm°nou épogÒnvn tre›w édelfeo€,
Gauãnhw te ka‹ ÉA°ropow ka‹ Perd€kkhw, §k d¢ ÉIlluri«n ÍperbalÒntew §w tØn ênv
Makedon€hn ép€konto §w Leba€hn pÒlin. §nyaËta d¢ §yÆteuon §p‹ misy“ parå t“
basil°i, ˘ m¢n ·ppouw n°mvn, ˘ d¢ boËw, ı d¢ ne≈tatow aÈt«n Perd€kkhw tå leptå
tvn probãtvn. ≤ d¢ gunØ toË basil°ow aÈtØ tå sit€a sfi ¶pesse: ∑san går tÚ
pãlai ka‹ afl turann€dew t«n ényr≈pvn ésyen°ew xrÆmasi, oÈ moËnon ı d∞mow: ˜kvw
d¢ Ùpt—h, ı êrtow toË paidÚw toË yhtÚw Perd€kkev diplÆsiow §g€neto aÈtÚw
•vutoË. §pe‹ d¢ afie‹ t»utÚ toËto §g€neto, e‰pe prÚw tÚn êndra tÚn •vut∞w: tÚn
d¢ ékoÊsanta §s∞lye aÈt€ka …w e‡h t°raw ka‹ f°roi m°ga ti. kal°saw d¢ toÁw
y∞taw prohgÒreu° sfi épallãssesyai §k g∞w t∞w •vutoË. o„ d¢ tÚn misyÚn ¶fasan
d€kaioi e‰nai épolabÒntew oÏtv §ji°nai. §nyaËta ı basileÁw toË misyoË p°ri
ékoÊsaw, ∑n går katã tØn kapnodÒkhn §w tÚn o‰kon §s°xvn ı ¥liow, e‰pe yeoblabØw
genÒmenow "MisyÚn d¢ Ím›n §g∆ Ím°vn êjion tÒnde épod€dvmi," d°jaw tÚn
¥lion. ı m¢n dØ Gauãnhw te ka‹ ı ÉA°ropow ofl presbÊteroi ßstasan §kpeplhgm°noi,
…w ≥kousan taËta: ı d¢ pa›w, §tÊgxane går ¶xvn mãxairan, e‡paw tãde
"DekÒmeya Œ basileË tå dido›w," perigrãfei tª maxa€r˙ §w tÚ ¶dafow
toË o‡kou tÚn ¥lion, perigrãcaw d°, §w tÚn kÒlpon tr‹w érusãmenow toË ≤l€ou,
épallãsseto aÈtÒw te ka‹ ofl met' §ke€nou.
8.138: O„ m¢n dØ épÆisan, t“ d¢
basil°i shma€nei tiw t«n par°drvn oÂÒn ti xr∞ma poiÆseie ı pa›w ka‹ …w sÁn nÒƒ
ke€nvn ı ne≈tatow lãboi tå didÒmena. ˘ d¢ taËta ékoÊsaw ka‹ Ùjunye‹w p°mpei §p'
aÈtoÁw flpp°aw épol°ontaw. potamÚw d¢ §st‹ §n tª x≈r˙ taÊt˙, t“ yÊousi ofl toÊtvn
t«n éndr«n ép' ÖArgeow épÒgonoi svt∞ri: otow, §pe€te di°bhsan ofl Thmen€dai,
m°gaw oÏtv §rrÊh Àste toÁw flpp°aw mØ o·ouw te gen°syai diab∞nai. o„ d¢
épikÒmenoi §w êllhn g∞n t∞w Makedon€hw o‡khsan p°law t«n kÆpvn t«n legom°nvn
e‰nai M€dev toË Gord€ev, §n to›si fÊetai aÈtÒmata =Òda, ©n ßkaston ¶xon
•jÆkonta fÊlla, Ùdmª te Íperf°ronta t«n êllvn. §n toÊtoisi ka‹ ı SilhnÚw to›si
kÆpoisi ¥lv, …w l°getai ÍpÚ MakedÒnvn. Íp¢r d¢ tvn kÆpvn ˆrow k°etai B°rmion
oÎnoma, êbaton ÍpÚ xeim«now. §nyeËten d¢ ırm≈menoi, …w taÊthn ¶sxon,
katestr°fonto ka‹ tØn êllhn Makedon€hn.
Thoukydides, 2. 98.1:
Sitãlkhw m¢n oÔn x≈raw tosaÊthw basileÊvn pareskeuãzeto tÚn stratÒn. ka‹
§peidØ aÈt“ •to›ma ∑n, êraw
§poreÊeto §p‹ tØn Makedon€an pr«ton m¢n diå t∞w aÈtoË
érx∞w, ¶peita diã Kerk€nhw §rÆmou ˆrouw, ˜ §sti meyÒrion Sint«n ka‹ PaiÒnvn.
2.99.1-6: (1) Junhyro€zonto oÔn §n tª DobÆrƒ ka‹ pareskeuãzonto ˜pvw
katå korufØn §sbaloËsin §w tØn kãtv Makedon€an, ∏w ı Perd€kkaw ∂rxen. (2)t«n
går MakedÒnvn efis‹ ka‹ Lugkhsta‹ ka‹ ÉElimi«tai ka‹ êlla ¶ynh §pãnvyen, ì
jÊmmaxa m°n §sti toÊtoiw ka‹ ÍpÆkoa, basile€aw d' ¶xei kay' aÍtã. (3) tØn d¢
parå yãlassan nËn Makedon€an ÉAl°jandrow ı Perd€kkou patØr ka‹ ofl prÒgonoi
aÈtoË Thmen€dai tÚ érxa›on ˆntew §j ÖArgouw pr«toi §ktÆsanto ka‹ §bas€leusan
énastÆsantew mãx˙ §k m¢n Pier€aw P€eraw, o„ Ïsteron ÍpÚ tÚ Pãggaion p°ran
StrumÒnow ’khsan Fãgrhta ka‹ êlla xvr€a (ka‹ ¶ti ka‹ nËn PierikÚw kÒlpow
kale›tai ≤ ÍpÚ t“ Pagga€ƒ prÚw yãlassan g∞), §k d¢ t∞w Bott€aw kaloum°nhw
Bottia€ouw, o„ nËn ˜moroi Xalkid°vn ofikoËsin: (4) t∞w d¢ Paion€aw parå tÚn
ÖAjion potamÚn stenÆn tina kayÆkousan ênvyen m°xri P°llhw ka‹ yalãsshw
§ktÆsanto, ka‹ p°ran ÉAj€ou m°xri StrumÒnow tØn Mugdon€an kaloum°nhn ÉHd«naw
§jelãsantew n°montai. (5) én°sthsan d¢ ka‹ §k t∞w nËn ÉEord€aw kaloum°nhw
ÉEordoÊw, œn ofl m¢n pollo‹ §fyãrhsan, braxÁ d° ti aÈt«n per‹ FÊskan kat–khtai,
ka‹ §j ÉAlmvp€aw ÖAlmvpaw. (6) §krãthsan d¢ ka‹ t«n êllvn §yn«n ofl MakedÒnew o‘toi ì ka‹
nËn ¶ti ¶xousi, tÒn te ÉAnyemoËnta ka‹ Grhstvn€an ka‹ Bisalt€an ka‹ MakedÒnvn
aÈt«n pollÆn. tÚ d¢ jÊmpan Makedon€a kale›tai ka‹ Perd€kkaw ÉAlejãndrou
basileÁw aÈt«n ∑n ˜te Sitãlkhw §pπei.
N.G.L. Hammond, A History of Macedonia, I (Arno Press, NY,
1981=Oxford Univ. Press 1972) 436=Thucydides, 2.99.
2.100: (1) Ka‹ ofl m¢n MakedÒnew otoi §piÒntow polloË stratoË
édÊnatoi ˆntew émÊnesyai ¶w te tå karterå ka‹ tå te€xh ˜sa ∑n §n tª x≈r&
§sekom€syhsan: (2) ∑n d¢ oÈ pollã, éllå Ïsteron ÉArx°laow ı Perd€kkou uflÚw
basileÁw genÒmenow tå nËn ˆnta §n tª x≈r& ”kodÒmhse ka‹ ıdoÁw eÈye€aw ¶teme
ka‹ tïlla diekÒsmhse tå (=t°) katå tÚn pÒlemon ·ppoiw ka‹ ˜ploiw ka‹ tª êll˙ praskeuª kre€ssoni µ
jÊmpantew ofl êlloi basil∞w Ùkt∆ ofl prÚ aÈtoË genÒmenoi. (3) ı d¢ stratÚw t«n
Yr&k«n §k t∞w DobÆrou §s°bale pr«ton m¢n §w tØn Fil€ppou prÒteron oÔsan
érxÆn, ka‹ eÂlen EfidomenØn m¢n katå krãtow, Gortun€an d¢ ka‹ ÉAtalãnthn ka‹
êlla êtta xvr€a ımolog€& diå tØn ÉAmÊntou fil€an prosxvroËnta, toË Fil€ppou
ufl°ow, parÒntow: EÈrvpÚn d¢ §poliÒrkhsan m°n, •le›n d¢ oÈk §dÊnanto. (4) ¶peita
d¢ ka‹ §w tØn êllhn Makedon€an proux≈rei tØn §n éristerò P°llhw ka‹ KÊrrou. ¶sv
d¢ toÊtvn §w tØn Bottia€an ka‹ Pier€an oÈk éf€konto, éllå tÆn te Mugdon€an ka‹
Grhstvn€an ka‹ ÉAnyemoËnta §dπoun. (5) ofl d¢ MakedÒnew pez“ m¢n oÈd¢n
dienooËnto émÊnesyai, ·ppouw d¢ prosmetapemcãmenoi épÚ t«n ênv jummãxvn, ˜p˙
doko€h, Ùl€goi prÚw polloÁw §s°ballon §w tÚ strãteuma t«n Yr&k«n. (6) ka‹ √
m¢n prosp°soien, oÈde‹w Íp°menen êndraw flpp°aw te égayoÁw ka‹ teyvrakism°nouw,
ÍpÚ d¢ plÆyouw perikl˙Òmenoi aÍtoÁw pollaplas€ƒ t“ ım€lƒ §w k€ndunon
kay€stasan: Àste t°low ≤sux€an ∂gon, oÈ nom€zontew flkano‹ e‰nai prÚw tÚ pl°on
kinduneÊein.
2.101: (1) ÑO d¢ Sitãlkhw prÒw te tÚn Perd€kkan lÒgouw
§poie›to œn ßneka §strãteuse, ka‹ §peidØ ofl ÉAyhna›oi oÈ par∞san ta›w naus‹n
épistoËntew aÈtÚn mØ ¥jein (d«ra d¢ ka‹ pr°sbeiw ¶pemcan aÈt“), ¶w te toÁw
Xalkid°aw ka‹ Bottia€ouw m°row ti toË stratoË p°mpei, ka‹ teixÆreiw poiÆsaw
§dπou tØn g∞n. (2) kayhm°nou d' aÈtoË per‹ toÁw x≈rouw toÊtouw ofl prÚw nÒton
ofikoËntew Yessalo‹ ka‹ Mãgnhtew ka‹ ofl êlloi ÍpÆkooi Yessal«n ka‹ ofl m°xri
Yermopul«n ÜEllhnew §fobÆyhsan mØ ka‹ §p‹ sfçw ı stratÚw xvrÆs˙, ka‹ §n
paraskeuª ∑san. (3) … (4) par°sxe d¢ lÒgon ka‹ §p‹ toÁw t«n ÉAyhna€vn polem€ouw ÜEllhnaw mØ
Íp' aÈt«n égÒmenoi katå tÚ jummaxikÚn ka‹ §p‹ sfçw xvrÆsvsin. (5) ı d¢ tÆn te
XalkidikØn ka‹ BottikØn ka‹ Makedon€an ëma §p°xvn ¶fyeire, ka‹ §peidØ aÈt“
oÈd¢n §prãsseto œn ßneka §s°bale, ka‹ ≤ stratiå s›tÒn te oÈk e‰xen aÈt“ ka‹ ÍpÚ
xeim«now §talaip≈rei, énape€yetai ÍpÚ SeÊyou toË SparadÒkou, édelfidoË ˆntow
ka‹ m°giston mey' •autÚn dunam°nou, Àst' §n tãxei épelye›n. tÚn d¢ SeÊyhn krÊfa
Perd€kkaw ÍposxÒmenow édelfØn •autoË d≈sein ka‹ xrÆmata §p' aÈtª prospoie›tai.
(6) ka‹ ı m¢n peisye‹w ka‹ me€naw triãkonta tåw pãsaw ≤m°raw, toÊtvn d¢ Ùkt∆ §n
XalkideËsin, énex≈rhse t“ strat“ katå tãxow §p' o‡kou: Perd€kkaw d¢ Ïsteron
Straton€khn tØn •autoË édelfØn d€dvsi SeÊy˙, Àsper Íp°sxeto. tå m¢n oÔn katå
tØn Sitãlkou strate€an oÏtvw §g°neto.
4.78.1-2, 5-6: (1)…, tÒte dØ §poreÊeto (=Bras€daw).
(2) ∑gon d¢ ka‹ êlloi Yessal«n aÈtÚn ka‹ §k Lar€shw Nikon€daw Perd€kk&
§pitÆdeiow \n. tØn går Yessal€an êllvw te oÈk eÎporon ∑n dii°nai êneu égvgoË,
ktl., (5) … ka‹
taÊt˙ m¢n tª ≤m°r&, √ §k t∞w Melite€aw éf≈rmhsen, §w FãrsalÒn te §t°lese
ka‹ §stratopedeÊsato §p‹ t“ ÉApidan“ potam“, §ke›yen d¢ §w Fãkion, ka‹ §j aÈtoË
§w Perraib€an. (6) épÚ d¢ toÊtou ≥dh ofl m¢n Yessal«n égvgo‹ pãlin ép∞lyon, ofl
d¢ Perraibo‹ aÈtÒn, ÍpÆkooi ˆntew Yessal«n, kat°sthsan §w D›on t∞w Perd€kkou
érx∞w, ˘ ÍpÚ t“ ÉOlÊmpƒ Makedon€aw prÚw YessaloÁw pÒlisma ke›tai.
4.124: (1) Bras€daw d¢ ka‹
Perd€kkaw §n toÊtƒ strateÊousin ëma §p‹ ÉArraba›on tÚ deÊteron §w LÊgkon. ka‹
∑gon ı m¢n œn §krãtei MakedÒnvn tØn dÊnamin ka‹ t«n §noikoÊntvn ÑEllÆnvn
ıpl€taw, ı d¢ prÚw to›w aÈtoË perilo€poiw t«n Peloponnhs€vn Xalkid°aw ka‹
ÉAkany€ouw ka‹ t«n êllvn katå dÊnamin •kãstvn. jÊmpan d¢ tÚ ıplitikÚn t«n
ÑEllÆnvn trisx€lioi mãlista, flpp∞w d' ofl pãntew ±koloÊyoun MakedÒnvn jÁn
XalkideËsin Ùl€gou §w xil€ouw, ka‹ êllow ˜milow t«n barbãrvn polÊw. (2)
§sbalÒntew d¢ §w tØn ÉArraba€ou ka‹ eÍrÒntew éntestratopedeum°nouw aÍto›w toÁw
Lugkhstãw, éntekay°zonto ka‹ aÈto€. (3) ka‹ §xÒntvn t«n m¢n pez«n lÒfon •kat°rvyen,
ped€ou d¢ toË m°sou ˆntow, ofl flpp∞w §w aÈtÚ katadramÒntew flppomãxhsan pr«ta
émfot°rvn, ¶peita d¢ ka‹ ı Bras€daw ka‹ ı Perd€kkaw, proelyÒntvn prot°rvn épÚ
toË lÒfou metå t«n flpp°vn t«n Lugkhst«n ıplit«n ka‹ •to€mvn ˆntvn mãxesyai,
éntepagagÒntew ka‹ aÈto‹ jun°balon ka‹ ¶trecan toÁw Lugkhstãw, ka‹ polloÁw m¢n
di°fyeiran, ofl d¢ loipo‹ diafugÒntew prÚw tå met°vra ≤sÊxazon. (4) metå d¢
toËto tropa›on stÆsantew dÊo m¢n µ tre›w ≤m°raw §p°sxon, toÁw ÉIllurioÁw
m°nontew ¥jein. ¶peita ı Perd€kkaw §boÊleto proÛ°nai §p‹ tåw toË ÉArraba€ou
k≈maw ka‹ mØ kay∞syai, Bras€daw d¢ t∞w te M°ndhw perior≈menow, mØ t«n ÉAyhna€vn
prÒteron §pipleusãntvn ti pãy˙, ka‹ ëma t«n ÉIlluri«n oÈ parÒntvn, oÈ prÒyumow
∑n, éllå énaxvre›n mçllon.
4.125: (1) Ka‹ §n toÊtƒ
diaferom°nvn aÈt«n ±gg°lyh ˜ti ka‹ ofl ÉIllurio‹ met' ÉArraba€ou, prodÒntew
Perd€kkan, geg°nhntai. Àste ≥dh émfot°roiw m¢n dokoËn énaxvre›n diå tÚ d°ow
aÈt«n, ˆntvn ényr≈pvn max¤mvn, kurvy¢n d¢ oÈd¢n §k t∞w diaforçw ıphn€ka xrØ
ırmçsyai, nuktÒw te §pigenom°nhw, ofl m¢n MakedÒnew ka‹ tÚ pl∞yow t«n barbãrvn
eÈyÁw fobhy°ntew, ˜per file› megãla stratÒpeda ésaf«w §kplÆgnusyai, ka‹
nom€santew pollaplas€ouw m¢n µ ∑lyon §pi°nai, ˜son d¢ oÎpv pare›nai,
katastãntew §w afifn€dion fugØn §x≈roun §p' o‡kou, ka‹ tÚn Perd€kkan tÚ pr«ton
oÈk afisyanÒmenon, …w ¶gnv, ±nãgkasan pr‹n tÚn Bras€da fide›n (êpvyen går polÁ
éllÆlvn §stratopedeÊonto) proapelye›n. (2) Bras€daw d¢ ëma tª ߃ …w e‰de toÁw
MakedÒnaw prokexvrhkÒtaw (=proanakexvrhkÒtaw), toÊw
te ÉIllurioÁw ka‹ tÚn ÉArraba›on m°llontaw §pi°nai, junagag∆n ka‹ aÈtÚw §w
tetrãgvnon tãjin toÁw ıpl€taw ka‹ tÚn cilÚn ˜milon §w m°son lab≈n, dienoe›to
énaxvre›n. (3) §kdrÒmouw d°, e‡ p˙ prosbãlloien aÈto›w, ¶taje toÁw nevtãtouw,
ka‹ aÈtÚw logãdaw ¶xvn triakos€ouw teleuta›ow gn≈mhn e‰xen Ípoxvr«n to›w t«n
§nant€vn pr≈toiw proskeisom°noiw ényistãmenow émÊnesyai. (4) ka‹ pr‹n toÁw
polem€ouw §ggÁw e‰nai, …w diã tax°vn parekeleÊsato to›w strati≈taiw toiãde.
4.126: (1) "Efi m¢n mØ
Íp≈pteuon, êndrew PeloponnÆsioi, Ímçw t“ te memon«syai … (3) barbãrouw d¢ oÓw nËn épeir€& d°dite, maye›n xrÆ,
§j œn te prohg≈nisye to›w MakedÒsin aÈt«n ka‹ éf' œn §g∆ efikãzvn te ka‹ êllvn
ékoª §p€stamai, oÈ deinoÁw §som°nouw. (4) …"
4.127: (1) ToiaËta ı Bras€daw
parain°saw Íp∞ge tÚ strãteuma. … (2) …, tÒte dØ t«n metå toË Bras€dou ÑEllÆnvn §n tª
eÈruxvr€& ofl pollo‹ t«n barbãrvn ép°sxonto, m°row d° ti katalipÒntew aÈto›w
§pakolouyoËn prosbãllein, ofl loipo‹ xvrÆsantew drÒmƒ §p€ te toÁw feÊgontaw t«n
MakedÒnvn oÂw §ntÊxoien ¶kteinon ka‹ tØn §sbolÆn, ¥ §sti metajÊ duo›n lÒfoin
stenØ §w tØn ÉArraba€ou, fyãsantew prokat°labon, efidÒtew oÈk oÔsan êllhn t“
Bras€d& énax≈rhsin. …
4.128: (1) ÑO d¢ (=Bras€daw) gnoÁw proe›pe to›w mey' aÈtoË triakos€oiw, … (3) Bras€daw d¢ …w éntelãbeto t«n mete≈rvn, katå
ésfãleian mçllon fi∆n aÈyhmerÚn éfikne›tai §w ÖArnisan pr«ton t∞w Perd€kkou
érx∞w. (4) ka‹ aÈto‹ ÙrgizÒmenoi ofl strati«tai tª proanaxvrÆsei t«n MakedÒnvn,
˜soiw §n°tuxon katå tØn ıdÚn zeÊgesin aÈt«n boeiko›w µ e‡ tini skeÊei
§kpeptvkÒti, oÂa §n nukterinª ka‹ foberò énaxvrÆsei efikÚw ∑n jumb∞nai, tå m¢n
ÍpolÊontew kat°kopton, t«n d¢ ofike€vsin §poioËnto. (5) épÚ toÊtou te pr«ton
Perd€kkaw Bras€dan te pol°mion §nÒmise ka‹ §w tÚ loipÚn Peloponnhs€vn tª m¢n
gn≈m˙ di' ÉAyhna€ouw oÈ jÊnhyew m›sow eÂxe, t«n d¢ énagka€vn jumfÒrvn dianaståw
(=t“ d¢ énagka€ƒ jumfÒrƒ diaståw)
¶prassen ˜tƒ trÒpƒ tãxista to›w m¢n jumbÆsetai, t«n d¢ épallãjetai.
4.129.1: Bras€daw d¢ énaxvrÆsaw §k
Makedon€aw §w Tor≈nhn katalambãnei ÉAyhna€ouw M°ndhn ≥dh ¶xontaw, ktl.
Polybios, 5.97. (1) Katå d¢ toÁw aÈtoÁw kairoÁw F€lippow ı basileÁw katelãbeto Bulãzvra,
meg€sthn oÔsan pÒlin t∞w Paion€aw ka‹
l€an eÈka€rvw keim°nhn prÚw tåw efisbolåw tåw épÚ t∞w Dardanik∞w efiw
Makedon€an, … (2) … (3) … (4) …
5.108.
(1)-(4), (8)-(9)
Livy, 45.18.1-31.1 (167 B.C.)
45.18.1: Omnium
primum liberos esse placebat Macedonas atque Illyrios, ut omnibus gentibus
appareret arma populi Romani non liberis servitutem, sed contra servientibus
libertatem adferre, (2) … (3) Metalli quoqe Macedonici, quod ingens vectigal
erat, locationes praediorumque rusticorum tolli placebat; (4) … (5) Ne ipsos
quidem Macedonas id [=idem V]
exercere posse; …
45.18. (6)
(Denique ne, si) [=om V]
commune concilium [=consilum V] gentis esset, improbus vulgi adsentator [=improbumuulgiadsenator V] aliquando libertatem salubri moderatione
[=moderationi V] datam ad
licentiam pestilentam traheret, (7) in quattuor regiones discribi [=describi V] Macedoniam, ut suum quaeque concilium
[=consilium V] haberet,
placuit et dimidium tributi, quam quod regibus ferre soliti erant, populo
Romano pendere. Similia his et (in) [=om. V] Illyricum mandata.
45.29 (1)
Ipse, ubi dies venit quo adesse Amphipoli denos principes civitatium iusserat
litterasque omnis, quae ubique depositae essent, et pecuniam regiam conferri,
cum decem legatis circumfusa omni multitudine Macedonum in tribunali consedit.
(2) Adsuetis regio imperio tamen novi imperii formam [=novi in forma V] terribilem praebuit tribunal, summoto aditus
[=additu V], praeco,
accensus, insueta omnia oculis auribusque quae vel socios, nedum hostis victos,
terrere possent. (3) Silentio per praeconem facto Paulus Latine, quae senatui,
quae sibi ex consilii sententia visa essent, pronuntiavit. Ea Cn. Octavius
praetor—nam et ipse aderat—interpretata sermone Graeco referebat. (4) Omnium
primum liberos esse iubere Macedonas, habentis urbes easdem agrosque, utentes
legibus suis, annuos creantis magistratus; tributum dimidium eius, quod
pependissent regibus, pendere populo Romano. (5) Deinde in quattuor regiones
dividi Macedoniam:
[1] (5) unam fore et
primam partem quod agri inter Strymonem et Nessum sit amnem; (6) accessurum
[=sitsuccessurum V] huic
parti trans Nessum ad orientem versum, qua Perseus tenuisset, vicos castella,
oppida, praeter Aenum et Maroneum et Abdera; cis [=Abderatis V] Strymonem autem vergentia ad occasum,
Bisalticam omnem cum Heraclea, quam Sinticen appellant.
[2] (7) Secundam
fore regionem, quam ab ortu Strymo amplecteretur amnis, praeter Sinticen
Heracleam et Bisaltas, ab occasuque Axius [=occasuquaacsius V] terminaret fluvius, additis Paeonibus, qui
prope Axium flumen ad regionem orientis colerent.
[3] (8) Tertia pars
facta, quam Axius ab oriente, Peneus amnis ab occasu cingunt; ad septentrionem
Bora mons obicitur; adiecta huic parti regio Paeonia, qua ab occasu praeter
Axium amnem porrigitur; Edessa quoque et Beroea eodem concesserunt.
NOTE. Not clear what river is the Peneus.
[4] (9) Quarta regio
trans Boram [=dorsuna V]
montem, una parte confinis Illyrico, altera Epiro. Capita regionum, ubi
concilia fierent, primae regionis Amphipolim, secundae Thessalonicen, tertiae
Pellam, quartae Pelagoniam fecit. Eo concilia suae cuiusque regionis indici,
pecuniam conferri, ibi magistratus creari iussit.
NOTE. Pelagonia, below, under IEROKLHS,
hÉ. ÉEparx€a
Makedon€aw bÉ, ÍpÚ ≤gemÒna, pÒleiw hÉ.
(10) Pronuntiavit deinde neque conubium neque commercium agrorum
aedificiorumque inter se placere cuiquam extra fines regionis suae esse. (11)
Metalla quoque auri atque argenti non exerceri, ferri et aeris permitti [=nec
fieri et aeris permittit V].
Vectigal exercentibus dimidium eius impositum quod pependissent regi. Et sale
invecto uti vetuit.
(12) Dardanis repetentibus Paeoniam, quod et sua fuisset et continens
esset finibus suis, omnibus dare libertatem pronuntiavit, qui sub regno Persei
fuissent.
(13) Post non impetratam Paeoniam salis commercium dedit; tertiae
regioni imperavit, ut Stobos Paeoniae deveherent, pretiumque statuit.
(14) Navalem materiam et ipsos caedere et alios pati vetuit. Regionibus,
quae adfines barbaris essent—excepta autem tertia omnes erant--, permisit, ut
praesidia armata in finibus extremis haberent.
30. (1) Haec pronuntiata primo die conventus varie adfecerunt animos.
Libertas praeter spem data adrexit et levatum annuum vectigal; (2) regionatim
commercio [=mesico V]
interruptis sua videri lacerata [=advideri lacerata V], tamquam animali in artus alterum alterius
indigentis distracto; adeo, quanta Macedonia esset, quam divisui facilis, quam
se [=et a se V] ipsa
quaeque contenta [=co tempta V] pars esset. Macedones quoque ignorabant. (3) Pars prima Bisaltas
habet, fortissimos viros—trans Nessum amnem incolunt et circa Strymonem--, et
multas frugum proprietates et metalla et opportunitatem Amphipolis, quae
obiecta claudit omnes ab oriente sole in Macedoniam aditus. (4) Secunda pars
celeberrimas urbes Thessalonicen (et) Cassandream habet, ad hoc Pallenen,
fertilem ac frugiferam terram; maritimas quoque opportunitates ei praebent
portus ad Toronen ac [=toroneam V] montem Atho Aeneamque et Acanthum [=eneaeuocanthunc V], alii (ad Thessaliam) insulamque Euboeam,
alii ad Hellespontum opportune versi. (5) Tertia regio nobilis urbes Edessam et
Beroeam et Pellam habet et Vettiorum bellicosam gentem, incolas quoque
permultos Gallos et Illyrios, impigros cultores. (6) Quartam regionem Eordaei
et Lyncestae et Pelagones incolunt; iuncta his Atintania et Tymphaeis et
Elimiotis. (7) Frigida haec omnis duraque cultu et aspera plaga est; cultorum
quoque ingenia terrae similia habet. Ferociores eos et accolae barbari faciunt,
nunc bello exercentes, nunc in pace miscentes ritus suos. (8) Divisa itaque
Macedonia [=aitqaue Macedoniae V] partium usibus separatis, quanta universa esset, ostendit [=universos
tendit V].
31. (1) Macedoniae formula dicta cum leges quoque se daturum ostendisset,
Aetoli deinde citati. In qua cognitione magis utra pars Romanis, utra regi
favisset quaesitum est, quam utra [=utre V] fecisset iniuriam aut accepisset; (2) …
32. (1) His rerum externarum cognitionibus interpositis Macedonum rursus
advocatum concilium; (2) pronuntiatum, quod ad statum Macedoniae pertinebat,
senatores, quos synhedros vocant, legendos esse, quorum consilio res publica
administraretur. (3) Nomina deinde sunt recitata principum Macedonum, quos cum
liberis maioribus quam quindecim annos natis praecedere in Italiam placeret.
(4) Id, prima specie saevum, mox apparuit multitudini Macedonum pro libertate
sua esse factum. Nominati sunt enim regis amici purpuratique, duces exercituum,
praefecti navium aut praesidiorum, servire regi humiliter, aliis superbe
imperare adsueti; (5) … (6) …, iussi Macedonia excedere atque in Italiam ire;
qui non paruisset imperio, mors denuntiata. (7) Leges Macedoniae dedit cum
tanta cura, ut non hostibus victis, sed sociis bene meritis dare videretur, et
quas ne usus quidem longo tempore, qui unus est legum corrector, experiendo
argueret. (8) Ab seriis rebus ludicrum, quod ex multo ante praeparato et in
Asiae civitates et ad reges missis qui denuntiarent, et, cum circumiret ipse
Graeciae civitates, indixerat [=indignato V] principibus, magno apparatu Amphipoli fecit.
(9) Nam et artificum omnis generis, qui ludicram artem faciebant, ex toto orbe
terrarum multitudo [=omnis multitudo V] et athletarum et nobilium equorum convenit et legationes cum victimis
et quidquid aliud deorum hominumque causa fieri magnis ludis in Graecia solet,
(10) its factum est, ut non magnificentiam tantum, sed prudentiam in dandis
spectaculis, ad quae rudes tum Romani erant, admirarentur. (11) Epulae quoque
legationibus paratae et opulentia et cura eadem. Vulgo dictum ipsius ferebant
et convivium instruere et ludos parare eiusdem esse, qui vincere bello sciret.
33. (1) Edito ludicro [=ludicro omnis generis V] clupeisque aereis in naves impositis cetera
omnis generis arma cumulata (in) ingentem acervum, (2) precatus Martem,
Minervam Luamque [=Lunamque V]
matrem et ceteros deos, quibus spolia hostium dicare ius fasque est, ipse
imperator face subdita succendit; deinde circumstantes tribuni militum pro se
quisque ignes coniecerunt. (3) Notata est in illo conventu Europae Asiaeque,
undique partim ad gratulationem, partim ad spectaculum contracta multitudine,
tantis navalibus terrestribusque exercitibus, (4) ea copia rerum, ea vilitas
annonae, ut et privatis et civitatibus et gentibus dona data pleraque eius
generis sint ab imperatore, non in usum praesentem, sed etiam quod domos
aveherent. (5) Spectaculo fuit ei, quae venerat, turbae non scaenicum magis
ludicrum, non certamina hominum aut curricula equorum, quam praeda Macedonica
omnis ut viseretur exposita, statuarum tabularumque et textilium [=ex tilium V] et vasorum ex auro et argento et aere et
ebore factorum ingenti cura in ea regia, (6) ut non in praesentem modo speciem,
qualibus referta regia Alexandreae erat, sed in perpetuum usum fierent. (7)
Haec in classem imposita devehenda Romam Cn. Octavio data. Paulus benigne
legatis dimissis transgressus Strymonem mille passuum ab Amphipoli castra
posuit; inde profectus Pellam quinto die pervenit. (8) Praetergressus urbem, ad
Pellaeum [=paeleum V], quod
vocant, biduum moratus, P. Nasicam et Q. Maximum filium cum parte copiarum ad
depopulandos Illyrios, qui Persea iuverant bello, misit iussos ad Oricum sibi
occurrere; ipse Epirum petens quintis decimis castris Passaronem pervenit.
(Loeb text)
=====================
Strabon [ca. 64 B.C.-A.D. 24],
7.7.8 C 326 –
327
8. ÉHpeir«tai
dÉ efis‹ ka‹ ÉAmf€loxoi ka‹ ofl Íperke€menoi ka‹ sunãptontew to›w ÉIlluriko›w
ˆresi, traxe›an ofikoËntew x≈ran, Molotto€ te ka‹ ÉAyamçnew ka‹ A‡yikew ka‹
Tumfa›oi ka‹ ÉOr°stai Parvra›o€ te ka‹ ÉAtintçnew, ofl m¢n plhsiãzontew to›w
MakedÒsi mçllon, ofl d¢ t“ ÉIon€ƒ kÒlpƒ. l°getai d¢ tØn ÉOrestiãda katasxe›n
pote ÉOr°sthw, feÊgvn tÚn t∞w mhtrÚw fÒnon, ka‹ katalipe›n §p≈numon •autoË tØn
x≈ran, kt€sai d¢ ka‹ pÒlin, kale›syai dÉ aÈtØn ÖArgow ÉOrestikÒn. énam°miktai
d¢ toÊtoiw tå ÉIllurikå ¶ynh tå prÚw not€ƒ m°rei t∞w Ùrein∞w ka‹ tå Íp¢r toË
ÉIon€ou kÒlpou: t∞w går ÉEpidãmnou ka‹ t∞w ÉApollvn€aw m°xri t«n Keraun€vn
ÍperoikoËsi Bull€on°w te ka‹ Taulãntioi ka‹ Pary›noi ka‹ BrËgoi: plhs€on d° pou
ka‹ tå érgure›a tå §n Damast€ƒ, per‹ ì Du°stai [=peresãdu°w
te] sunestÆsanto tØn dunaste€an ka‹ ÉEgxele€oiw oÓw [=ÉEgxel°ouw ka‹] ka‹ Sesarhy€ouw kaloËsi: prÚw d¢
toÊtoiw Lugkhsta€ te ka‹ ≤ Deur€opow ka‹ ≤ tripol›tiw Pelagon€a ka‹ ÉEordo‹ ka‹
ÉEl€meia ka‹ ÉErãtura. taËta d¢ prÒteron m¢n katadunasteÊeto ßkasta, œn §n to›w
ÉEgxele€oiw [=ÉEgxel€oiw C, ÉEgxel°oiw k]
ofl Kãdmou ka‹ ÑArmon€aw épÒgonoi ∑rxon, ka‹ tå muyeuÒmena per‹ aÈt«n §ke›
de€knutai. otoi m¢n oÔn oÈx ÍpÚ fiyagen«n ≥rxonto: ofl d¢ Lugkhsta‹ ÍpÉ
ÉArraba€ƒ §g°nonto, toË Bakxiad«n g°nouw ˆnti: toÊtou dÉ ∑n yugatrid∞ ≤
Fil€ppou mÆthr toË ÉAmÊntou EÈrud€kh, S€rra [=ÖIrra]
d¢ yugãthr: ka‹ t«n ÉHpeirvt«n d¢ Molotto‹ ÍpÚ PÊrrƒ t“ Neoptol°mou [=Neoptol°mƒ] toË ÉAxill°vw ka‹ to›w épogÒnoiw aÈtoË, Yettaloiw
oÔsi, gegonÒtew: ofl loipo‹ d¢ ÍpÚ fiyagen«n ≥rxonto: e‰tÉ §pikratoÊntvn ée€
tinvn kat°strecen ëpanta efiw tØn MakedÒnvn érxÆn, plØn Ùl€gvn t«n Íp¢r toË
ÉIon€ou kÒlpou. ka‹ dØ ka‹ tå per‹ LÊgkon [=LugkhstÚn]
ka‹ Pelagon€an ka‹ ÉOrestiãda ka‹ ÉEl€meian tØn ênv Makedon€an §kãloun, ofl dÉ
Ïsteron ka‹ §leuy°ran: ¶nioi d¢ ka‹ sÊmpasan tØn m°xri KorkÊraw Makedon€an
prosagoreÊousin, (C 327) afitiologoËntew ëma, ˜ti
ka‹ kourò ka‹ dial°ktƒ ka‹ xlamÊdi ka‹ êlloiw toioÊtoiw xr«ntai paraplhs€vw:
¶nioi d¢ ka‹ d€glvtto€ efisi. kataluye€shw d¢ t∞w MakedÒnvn érx∞w, ÍpÚ ÑRvma€oiw
¶pese. diå d¢ toÊtvn §st‹ t«n §yn«n ≤ ÉEgnat€a ıdÚw §j ÉEpidãmnou ka‹
ÉApollvn€aw: per‹ d¢ tØn §p‹ Kandaou€aw ıdÚn a· te l€mnai efis‹n afl per‹
LuxnidÒn, tarixe€aw fixyÊvn aÈtãrkeiw ¶xousai, ka‹ potamo‹ o· te efiw tÚn ÉIÒnion
kÒlpon §kp€ptontew ka‹ ofl §p‹ tå nÒtia m°rh, ˜ tÉ ÖInaxow ka‹ ı ÖAratyow [==at«ow]
ka‹ ı ÉAxel“ow ka‹ ı EÎhnow ı LukÒrmaw prÒteron kaloÊmenow, ı m¢n efiw tÚn
kÒlpon tÚn ÉAmbrakikÚn §mbãllvn, ı d¢ efiw tÚn ÉAxel“on, aÈtÚw d¢ ı ÉAxel“ow efiw
tØn yãlattan ka‹ ı EÎhnow, ı m¢n tØn ÉAkarnan€an dieji≈n, ı d¢ tØn Afitvl€an: ı
d¢ ÉEr€gvn pollå dejãmenow =eÊmata §k t«n ÉIllurik«n Ùr«n ka‹ Lugkhst«n ka‹
BrÊgvn ka‹ DeuriÒpvn ka‹ PelagÒnvn [=pleiÒnvn] efiw tÚn ÉAjiÚn
§kd€dvsi.
7.7.9 C 327
9. PrÒteron
m¢n oÔn ka‹ pÒleiw ∑san §n to›w ¶ynesi toÊtoiw: tripol›tiw goËn ≤ Pelagon€a
§l°geto, ∏w ka‹ ÖAzvrow ∑n, ka‹ §p‹ t“ ÉEr€gvni pçsai afl t«n DeuriÒpvn pÒleiw
’khnto, œn tÚ Bruãnion ka‹ ÉAlalkomena‹ ka‹ StÊbara: KÊdrai d¢ BrÊgvn [=Burs«n], Afig€nion d¢ Tumfa€vn, ˜moron Afiyik€& ka‹
Tr€kk˙: plhs€on dÉ ≥dh t∞w te Makedon€aw ka‹ t∞w Yettal€aw per‹ tÚ Po›on ˆrow
ka‹ tØn P€ndon A‡yik°w te ka‹ toË PhneioË phga€, œn émfisbhtoËsi Tumfa›o€ te
ka‹ ofl ÍpÚ tº P€ndƒ Yettalo€, ka‹ pÒliw ÉOjÊneia parå tÚn ÖIvna potamÒn, ép°xousa
ÉAz≈rou t∞w Tripol€tidow stad€ouw •katÚn e‡kosi: plhs€on d¢ ka‹ ÉAlalkomena‹
ka‹ Afig€nion ka‹ EÎrvpow ka‹ afl toË ÖIvnow efiw tÚn PhneiÚn sumbola€. tÒte m¢n
on, …w e‰pon, ka€per oÔsa traxe›a ka‹ Ùr«n plÆrhw, Tomãrou [=Tamãrou] ka‹ Poluãnou ka‹ êllvn pleiÒnvn, ˜mvw
eÈãndrei ¥ te ÖHpeirow pçsa ka‹ ≤ ÉIllur€w: nËn d¢ tå pollå m¢n §rhm€a kat°xei,
tå dÉ ofikoÊmena kvmhdÚn ka‹ §n §reip€oiw le€petai. §kl°loipe d° pvw ka‹ tÚ
mante›on tÚ §n Dvd≈n˙, kayãper tîlla.
7. frgs. 2,
4-6, 9-14, 16b-c, 17-26, 27a, 35, 36, 38-39, 41-42, 47
2. ÜOti
katå YesprvtoÁw. ka‹ MolottoÁw tåw gra€aw pel€aw [=pele€aw] ka‹ toÁw g°rontaw pel€ouw, kayãper ka‹ parå
MakedÒsi: ka‹ peligÒnaw goËn kaloËsin §ke›noi toÁw §n tima›w, kayå parå Lãkvsi
ka‹ Massali≈taiw toÁw g°rontaw. ˜yen ka‹ tåw §n tª Dvdvna€& dru˛
memuyeËsyai pele€aw fas€n. (Epitome Vaticana)
4. ÑH d¢ Paion€a toÊtoiw m°n §sti prÚw ßv to›w
¶ynesi, prÚw dÊsin d¢ to›w Yr&k€oiw ˆresi, prÚw êrkton dÉ Íp°rkeitai to›w
MakedÒsi, diå Gortun€ou pÒlevw ka‹ StÒbvn ¶xousa tåw efisbolåw §p‹ tå prÚw ….. [stenå] (diÉ œn ı ÉAjiÚw =°vn duse€sbolon poie› tØn
Makedon€an §k t∞w Paion€aw, …w ı PhneiÚw diå t«n Temp«n ferÒmenow épÚ t∞w
ÑEllãdow aÈtØn §rumno›), prÚw nÒton (d¢) to›w AÈtariãtaiw ka€ Dardan€oiw ka‹
ÉArdia€oiw ımore›: §kt°tatai d¢ ka‹ m°xri StrumÒnow ≤ Paion€a. (Epit. Vat.)
5. ÜOti
ı ÉAliãkmvn efiw tÚn Yerma›on kÒlpon =e›. (Epit. Vat.)
6. ÑH dÉ ÉOrest‹w pollÆ, ka‹ ˆrow ¶xei m°ga
m°xri toË KÒrakow t∞w Afitvl€aw kay∞kon ka‹ toË ParnassoË, perioikoËsi dÉ aÈto€
te ÉOr°stai ka‹ Tumfa›oi ka‹ ofl §ktÚw ÉIsymoË ÜEllhnew ofl per‹ ParnassÚn ka‹
tØn O‡thn ka‹ P€ndon. •n‹ m¢n dØ koin“ ÙnÒmati kale›tai BÒion tÚ ˆrow, katå
m°rh d¢ polu≈numÒn §stin. fas‹ dÉ épÚ t«n Íchlotãtvn skopi«n éforçsyai tÒ te
Afiga›on p°lagow ka‹ tÚ ÉAmbrakikÚn ka‹ tÚ ÉIÒnion, prÚw ÍperbolÆn, o‰mai,
l°gontew. ka‹ tÚ PteleÚn flkan«w §stin §n Ïcei tÚ perike€menon m°xri t∞w
Kerkura€aw, tª dÉ §p‹ tØn katå Leukãda yãlassan. (Epit. Vat.)
9. LoipØ dÉ §st‹ t∞w EÈr≈phw ¥ te Makedon€a
ka‹ t∞w Yrñkhw tå sunex∞ taÊt˙ m°xri Buzant€ou ka‹ ≤ ÑEllåw ka‹ afl prosexe›w
n∞soi. ¶sti m¢n oÔn ÑEllåw ka‹ ≤ Makedon€a: nun‹ m°ntoi tª fÊsei t«n tÒpvn
ékolouyoËntew ka‹ t“ sxÆmati xvr‹w ¶gnvmen aÈtØn épÚ t∞w êllhw ÑEllãdow tãjai
ka‹ sunãcai prÚw tØn ˜moron aÈtª Yrñkhn m°xri toË stÒmatow toË EÈje€nou ka‹ t∞w
Propont€dow. e‰ta metÉ Ùl€ga
m°mnhtai Kuc°lvn ka‹ toË ÜEbrou [=EÎrou] potamoË. katagrãfei
d¢ ka€ ti sx∞ma parallhlÒgrammon, §n ⁄ ≤ sÊmpasa Makedon€a §st€n. (Epit. Vat.)
10. ÜOti
± Makedon€a perior€zetai §k m¢n dusm«n tª paral€& toË ÉAdr€ou, §j énatol«n
d¢ tª parallÆlƒ taÊthw meshmbrinª grammª tª diå t«n §kbol«n ÜEbrou potamoË ka‹
Kuc°lvn pÒlevw, §k borrç d¢ tª nooum°n˙ eÈye€& grammª tª diå Bert€skou
ˆrouw ka‹ Skãrdou ka‹ ÉOrbÆlou ka‹ ÑRodÒphw ka‹ A·mou: tå går ˆrh taËta,
érxÒmena épÚ toË ÉAdr€ou, diÆkei katå eÈye›an grammØn ßvw toË EÈje€nou,
poioËnta xerrÒnhson megãlhn prÚw nÒton, tÆn te Yrñkhn ımoË ka‹ Makedon€an ka‹
ÖHpeiron ka‹ ÉAxa˝an: §k nÒtou d¢ tª ÉEgnat€& ıd“ épÚ Durrax€ou pÒlevw prÚw
énatolåw fioÊs˙ [=fioËsi] ßvw Yessalonike€aw:
ka‹ ¶sti tÚ sx∞ma toËto t∞w Makedon€aw parallhlÒgrammon [=parallhlogrãmmou] ¶ggista. (Epit. ed.)
11. ÜOti
ÉHmay€a §kale›to prÒteron ≤ nËn Makedon€a. ¶labe d¢ toÎnoma toËto épÉ érxa€ou
tinÚw t«n ≤gemÒnvn MakedÒnow. ∑n d¢ ka‹ pÒliw ÉHmay€a prÚw yalãss˙. Kate›xon d¢
tØn x≈ran taÊthn ÉHpeirvt«n tinew ka‹ ÉIlluri«n, tÚ d¢ ple›ston Bottia›oi ka‹
Yròkew: ofl m¢n §k KrÆthw, Àw fasi, tÚ g°now ˆntew, ≤gemÒna ¶xontew BÒttvna [=BoÊtvna]. Yr&k«n d¢ P€erew m¢n §n°monto tØn
Pier€an ka‹ tå per‹ tÚn ÖOlumpon, Pa€onew d¢ (tå) per‹ tÚn ÉAjiÚn potamÚn ka‹
tØn kaloum°nhn diå toËto ÉAmfaj›tin, ÉHdvno‹ d¢ ka‹ Bisãltai tØn loipØn m°xri
StrumÒnow: œn ofl m¢n aÈtÚ toËto proshgoreÊonto Bisãltai, ÉHdvn«n dÉ ofl m¢n
MugdÒnew, ofl d¢ ÖHdvnew, ofl d¢ Siy«new. toÊtvn d¢ pãntvn ofl ÉArgeãdai
kaloÊmenoi kat°sthsan kÊrioi ka‹ Xalkide›w ofl §n EÈbo€&. §p∞lyon d¢ ka‹
Xalkide›w ofl §n EÈbo€& §p‹ tØn t«n Siy≈nvn ka‹ sun–kisan pÒleiw §n aÈtª
per‹ triãkonta, §j œn Ïsteron §kballÒmenoi sun∞lyon efiw m€an ofl ple€ouw aÈt«n,
efiw tØn ÖOlunyon: »nomãzonto dÉ ofl §p‹ Yrñkhw Xalkide›w. (Epit. Vat.)
11a.
TÚ d¢ §ynikÚn toË BÒtteia diå toË i, …w Strãbvn §n zÉ. kale›tai d¢ épÚ BÒttvnow
KrhtÚw ≤ pÒliw. (Etymol. Magnum, p. 206, 6)
11b. ÉAmfãjion:
dÊv m°rh lÒgou. pÒliw [=potamÒw]. tÚ §j aÈtoË
ÉAmfaj€thw. Strãbvn •bdÒm˙. (St.
Byz.,
ÉAmfãjion)
12. ÜOti PhneiÚw m¢n ır€zei tØn kãtv ka‹ prÚw yalã