************************************************************************ <><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><>

<><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><>

Elias Kapetanopoulos

Professor Dr. (Greece-Rome)

Department of History

Central Connecticut State University

New Britain, CT 06050-4010 (USA)

Telephone:

(860) 832-2820 (office)

(860) 832-2804 (fax)

(860) 229-9960 (home)

E-mail: Kapetanopoulos@ccsu.edu

Web site: http://www.history.ccsu.edu/elias/elias.htm

Areas of Research: Attic epigraphy-Athenian institutions of the Roman period (200 B.C.-3rd c. A.D.), and early Makedon(ia): Makedones as Hellenes.

========================================

==========================================

CENTER FOR ATHENIAN-MAKEDONIAN STUDIES

MAKEDONIS IG'= MAKEDONIS XIII

7 Dekembr€ou 2000 > 7 December 2000 = 18 Febrouar€ou 2008 > 18 February 2008

Makedonia: 400-360 B.C.: MARTURIAI – TESTIMONIA [with some from Philip II’s reign]

Xenophon, ELLHNIKA,

5.2.11-13: (11) ÉEj ÉAkãnyou d¢ ka‹ ÉApollvn€aw, a·per m°gistai t«n per‹ ÖOlunyon pÒlevn, pr°sbeiw éf€konto eﬁw Lakeda€mona. ékoÊsantew dÉ oﬂ ¶foroi œn ßneka ∏kon, prosÆgagon aÈtoÁw prÒw te tØn §kklhs€an ka‹ toÁw summãxouw. (12) ¶nya dØ Kleig°nhw ÉAkãnyiow ¶lejen: <<âV êndrew LakedaimÒnio€ te kai sÊmmaxoi, oﬁÒmeya lanyãnein Ímçw prçgma m°ga fuÒmenon §n tª ÑEllãdi. ˜ti m¢n går t«n §p‹ Yrñkhw meg€sth pÒliw ÖOlunyow sxedÚn pãntew §p€stasye. otoi t«n pÒlevn proshgãgonto §fÉ ⁄te nÒmoiw to›w aÈto›w xr∞syai ka‹ sumpoliteÊein, ¶peita d¢ ka‹ t«n meizÒnvn pros°labÒn tinaw. §k d¢ toÊtou §pexe€rhsan ka‹ tåw t∞w Makedon€aw pÒleiw §leuyeroËn épÚ ÉAmÊntou toË MakedÒnvn basil°vw. (13) §pe‹ d¢ eﬁsÆkousan aﬂ §ggÊtata aÈtvn, taxÁ ka‹ §p‹ tåw pÒrrv ka‹ me€zouw §poreÊonto: ka‹ katel€pomen ≤me›w ¶xontaw ≥dh êllaw te pollåw ka‹ P°llan, ¥per meg€sth t«n §n Makedon€& pÒlevn: ka‹ ÉAmÊntan d¢ ºsyanÒmeya époxvroËntã te §k tvn pÒlevn ka‹ ˜son oÈk §kpeptvkÒta ≥dh §k pãshw t∞w Makedon€aw. p°mcantew d¢ ka‹ prÚw ≤mçw ka‹ prÚw ÉApollvniãtaw oﬂ ÉOlÊnyioi proe›pon ≤m›n ˜ti eﬁ mØ paresÒmeya sustrateusÒmenoi, §ke›noi §f' ≤mçw ‡oien. …>>.

5.2.37-43: (37) ToÊtvn dØ pepragm°nvn oﬂ LakedaimÒnioi polÁ proyumÒteron tØn eﬁw tØn ÖOlunyon stratiån sunap°stellon. ka‹ §kp°mpousi Teleut€an m¢n èrmostÆn, ... ka‹ o„ te êlloi proyÊmvw tƒ Teleut€& Íphr°toun, ka‹ går oÈk éxãristow §dÒkei e‰nai to›w ÍpourgoËsi ti, ka‹ ≤ tvn Yhba€vn d¢ pÒliw, ëte ka‹ ÉAghsilãou ˆntow aÈt“ édelfoË, proyÊmvw sun°pemce ka‹ ıpl€taw ka‹ ﬂpp°aw. (38) ı d¢ speÊdvn m¢n oÈ mãla §poreÊeto, §pimelÒmenow d¢ toË te mØ édik«n toÁw f€louw poreÊesyai ka‹ toË …w ple€sthn dÊnamin èyro€zein. pro°pempe d¢ ka‹ prÚw ÉAmÊntan, ka‹ ±j€ou aÈtÚn ka‹ j°nouw misyoËsyai ka‹ to›w plhs€on basileËsi xrÆmata didÒnai, …w summãxouw e‰nai, e‡per boÊloito tØn érxØn énalabe›n. ¶pempe d¢ ka‹ prÚw D°rdan tÚn ÉElim€aw êrxonta, didãskvn ˜ti oﬂ ÉOlÊnyioi katestramm°noi tØn me€zv dÊnamin Makedon€aw e‰en, ka‹ oÈk énÆsousi tØn §lãttv, eﬁ mÆ tiw aÈtoÁw paÊsei t∞w Ïbrevw. (39) taËta d¢ poi«n, mãla pollØn ¶xvn stratiån éf€keto eﬁw tØn •aut«n summax€da. §pe‹ d' ∑lyen eﬁw tØn Pote€daian, §ke›yen suntajãmenow §poreÊeto eﬁw tØn polem€an. ka‹ prÚw m¢n tØn pÒlin ﬁ∆n oÎt' ¶kaen oÎt' ¶kopte, nom€zvn, e‡ ti poiÆseie toÊtvn, §mpod∆n ín aÈt“ pãnta g€gnesyai ka‹ prosiÒnti ka‹ épiÒnti: ıpÒte d¢ énaxvro€h épÚ t∞w pÒlevw, tÒte Ùry«w ¶xein kÒptonta tå d°ndra §mpod∆n katabãllein, e‡ tiw ˆpisyen §p€oi. (40) ÑVw d¢ épe›xen épÚ t∞w pÒlevw oÈd¢ d°ka stãdia, ¶yeto tå ˜pla, eÈ≈numon m¢n aÈtÚw ¶xvn, oÏtv går sun°bainen aÈt“ katå tåw pÊlaw ﬁ°nai √ §jªsan oﬂ pol°mioi, ≤ d¢ êllh fãlagj tvn summãxvn épet°tato prÚw tÚ dejiÒn. ka‹ t«n ﬂpp°vn d¢ toÁw m¢n Lãkvnaw ka‹ toÁw Yhba€ouw ka‹ ˜soi t«n MakedÒnvn par∞san §p‹ t“ deji“ §tãjato, parå d¢ aÍt“ e‰xe D°rdan te ka‹ toÁw §ke€nou ﬂpp°aw …w eﬁw tetrakos€ouw diå te tÚ êgasyai toËto tÚ ﬂppikÚn ka‹ diå tÚ yerapeÊein tÚn D°rdan, …w ≤dÒmenow pare€h. (41) §pe‹ d¢ ka‹ oﬂ pol°mioi §lyÒntew éntiparetãjanto ÍpÚ t“ te€xei, suspeiray°ntew aÈt«n oﬂ ﬂppe›w §mbãllousi katå toÁw Lãkvnaw ka‹ BoivtoÊw. ka‹ PolÊxarmÒn te tÚn LakedaimÒnion ·pparxon katabãllousin épÚ toË ·ppou ka‹ ke€menon pãmpolla kat°trvsan, ka‹ êllouw ép°kteinan, ka‹ t°low tr°pontai tÚ §p‹ t“ deji“ k°rati ﬂppikÒn. feugÒntvn d¢ t«n ﬂpp°vn §n°kline ka‹ tÚ §xÒmenon pezÚn aÈt«n, ka‹ ˜lon d' ín §kindÊneusen ≤tthy∞nai tÚ strãteuma, eﬁ mØ D°rdaw ¶xvn tÚ •autoË ﬂppikÚn eÈyÁw prÚw tåw pÊlaw t«n ÉOluny€vn ≥lasen. §pπei d¢ ka‹ ı Teleut€aw sÁn to›w per‹ •autÚn §n tãjei. (42) …w d¢ taËta æsyonto oﬂ ÉOlÊnyioi ﬂppe›w, de€santew mØ épokleisye›en t«n pul«n, énastr°cantew épex≈roun pollª spoudª. ¶nya dØ ı D°rdaw parelaÊnontaw pampÒllouw [ﬂpp°aw] aÈt«n ép°kteinen. épex≈rhsan d¢ ka‹ oﬂ pezo‹ t«n ÉOluny€vn eﬁw tØn pÒlin: oÈ m°ntoi pollo‹ aÈt«n ép°yanon, ëte §ggÁw toË te€xouw ˆntow. (43) §pe‹ d¢ trÒpaiÒn te §stãyh ka‹ ≤ n€kh aÏth t“ Teleut€& §geg°nhto, épi∆n dØ ¶kopte tå d°ndra. ka‹ toËto m¢n strateusãmenow tÚ y°row di∞ke ka‹ tÚ MakedonikÚn strãteuma ka‹ tÚ toË D°rda: pollãkiw m°ntoi ka‹ oﬂ ÉOlÊnyioi katay°ontew eﬁw tåw t«n Lakedaimon€vn summax€daw pÒleiw §lehlãtoun ka‹ êndraw épekt€nnuon.

5.3.1-2: ÜAma d¢ t“ ∑ri Ípofainom°nƒ oﬂ m¢n ÉOlÊnyioi ﬂppe›w ˆntew …w •jakÒsioi katededramÆkesan eﬁw tØn ÉApollvn€an ëma meshmbr€& ka‹ diesparm°noi §lehlãtoun: ı d¢ D°rdaw §tÊgxane taÊt˙ tª ≤m°r& éfigm°now metå t«n ﬂpp°vn t«n •autoË ka‹ éristopoioÊmenow §n tª ÉApollvn€&. …w d' e‰de tØn katadromÆn, ≤sux€an e‰xe, toÊw y' ·ppouw §peskeuasm°nouw ka‹ toÁw émbãtaw §jvplism°nouw ¶xvn. §peidØ d¢ katafronhtik«w oﬂ ÉOlÊnyioi ka‹ eﬁw tÚ proãstion ka‹ eﬁw aÈtåw tåw pÊlaw ≥launon, tÒte dØ suntetagm°nouw ¶xvn §jelaÊnei. (2) oﬂ d¢ …w e‰don, eﬁw fugØn Àrmhsan. ı d' …w ëpaj §tr°cato, oÈk én∞ken §nenÆkonta stãdia di≈kvn ka‹ époktinnÊw, ßvw prÚw aÈtÚ kated€vje t«n ÉOluny€vn tÚ te›xow. ka‹ §l°geto ı D°rdaw épokte›nai §n toÊtƒ t“ ¶rgƒ per‹ ÙgdoÆkonta ﬂpp°aw. ka‹ épÚ toÊtou teixÆreiw te mçllon ∑san oﬂ pol°mioi ka‹ t∞w x≈raw Ùl€ghn pantel«w eﬁrgãzonto.

5.3.8-9: (8) ... oÏtv d¢ gnÒntew ≤gemÒna m¢n ÉAghs€polin tÚn basil°a §kp°mpousi, metÉ aÈtoË d¢ Àsper ÉAghsilãou eﬁw tØn ÉAs€an triãkonta Spartiat«n. (9) pollo‹ d¢ aÈt“ ka‹ t«n perio€kvn §yelonta‹ kalo‹ kégayo‹ ±koloÊyoun, ka‹ j°noi t«n trof€mvn kaloum°nvn, ka‹ nÒyoi t«n Spartiat«n, mãla eÈeide›w te ka‹ t«n §n tª pÒlei kal«n oÈk êpeiroi. sunestrateÊonto d¢ ka‹ §k t«n summax€dvn pÒlevn §yelonta€, ka‹ Yettal«n ge ﬂppe›w, gnvsy∞nai t“ ÉAghsipÒlidi boulÒmenoi, ka‹ ÉAmÊntaw d¢ ka‹ D°rdaw ¶ti proyumÒteron µ prÒsyen. ÉAghs€poliw m¢n dØ taËta prãttvn §poreÊeto §p‹ tØn ÖOlunyon.

6.1.11: "… Eﬁ d¢ eﬁkÒta log€zomai, skÒpei, ¶fh, ka‹ taËta. ¶xontew m°n ge Makedon€an, ¶nyen ka‹ ÉAyhna›oi tå jÊla êgontai, polÁ dÆpou ple€ouw §ke€nv+++ n ﬂkano‹ §sÒmeya naËw poiÆsasyai. éndr«n ge mØn taÊtaw plhroËn, ktl. …"

[Poludãmaw Farsãliow to›w Lakedaimon€oiw ¶lejen]

(Loeb text)

Alliance of Amyntas and Chalcidians [ca. 393 B.C.]=Marcus N. Tod, Greek Historical

Inscriptions , II (Chicago 1985) 31 [30-34], No. 111.

Obverse

Suny∞kai prÚw ÉAmÊntan tÚn ÉErrida€ou. / Suny∞kai ÉAmÊntai t«i ÉErrida€ou / ka‹ XalkdeËsi: summãxouw e‰n / éllÆloisi katå pãntaw ényr≈pou[w] //(5) ¶tea pentÆkont[a. ÉE]ãn tiw §p' ÉAmÊn/tan ‡hi §w t[Øn x≈rhn §p‹ p]ol°moi / [µ] §p‹ Xa[lkid°aw, bohye›n] Xalkid°/[aw] ÉAm[Êntai ka‹ ÉAmÊntan XalkideËsin ---

Reverse

ÉEjagvgØ d' ¶stv ka‹ p€sshw ka‹ jÊlvn //(10) [o]ﬁkodomisthrivm pãntvn, nauphgh/s€mvn d¢ plØn §lat€nvn, ˜,ti ím mØ tÚ / koinÚn d°htai, t«i d¢ koin«i ka‹ toÊtvn / e‰n §jagvgØn eﬁpÒntaw ÉAmÊntai pr‹n §j/ãgein, tel°ontaw tå t°lea tå gegramm°n[a]. //(15) ka‹ t«n êllvn §jagvgØn d¢ e‰n ka‹ dia/{a}gvgØn tel°ousin t°lea ka‹ XalkideË/si §kg Makedon€hw ka‹ MakedÒsin §[k] / Xalkid°vn. PrÚw ÉAmfipol€taw, Bott[i]/a€ouw, ÉAkany€ouw, Menda€ouw mØ p[oie›//(20)sy]ai fil€hn ÉAmÊntam mhd¢ Xalkid[°aw / xvr‹]w •kat°rouw, éllå metå miç[w gn≈/mhw, §ån é]mfot°roiw dok∞i, koin[∞i / prosy°syai §ke€]nouw. ÜOrkow summ[ax€/hw: fulãjv tå sugke€]mena Xalkid[eË//(25)si, ka‹ §ãn tiw ‡hi §p' ÉA]mÊntan [§w / tØn x≈rhn §p‹ pol°moi, bohyÆsv ÉAm]Ên[tai ---

= M. B. Hatzopoulos, Macedonian Institutions under the Kings, II: Epigraphic Index, MELETHMATA 22 [Athens 1996] 19-20, No. 1A, B (ca. 393/392).

Athenian Alliance with Amyntas: 375-3 B.C.=Marcus N. Tod, Greek Historical

Inscriptions , II (Chicago 1985) 90-91 [90-92], No. 129.

[….. êndr]aw, o·t[inew épolÆcontai t]-

[oÁw] ˜r[kouw] parå ÉAmÊ[ntou ka‹ ÉAlejãndrou k]

[a‹] §pimelÆsonta[i t∞w énagraf∞w ka‹]

[t∞]w stÆlhw, ˜pvw í[n t°low ¶xhi tå §chf]-

[is]m°na t«i dÆmvi. ÉE[p]ain°sai d[¢ ÉAmÊnt]- (5)

[an] ka‹ toÁw pr°sbe[iw] toÁw §lyÒnt[aw pa]-

[r'] aÈtoË, Ptolema›o[n k]a‹ ÉAntÆnora ka[‹ ..]-

svna: §pain°sai [d¢ k]a‹ toÁw pr°sbe[iw]

toÁw pemfy°nt[aw Íp]Ú toË dÆmou eﬁw M[ak]-

edon€an per‹ t[∞w su]<m>max€aw: doËnai d[¢] (10)

to[›]w pr°sbes[in to›]w aﬂreye›sin eﬁ[w]

[§f]Òdia DD dr[axmåw •]kãstvi tÚn tam€[a]-

[n t]oË dÆmou: k[al°sai k]a‹ §p‹ j°nia toÁ[w]

[pr°]sbeiw [toÁw par' ÉAm]Êntou ka‹ toÁw p[e]-

[mfy]°nta[w ÍpÚ toË dÆmou] ep‹ de›pnon eﬁw (15)

[tÚ prutane›on eﬁw aÎr]ion. vacat

[- - - - ·ppa]rxoi:

- - - - . . . . kl∞w ÉErxi(eÊw).

[- - - - Dhmox]ãrhw : Paia(nieÊw).

[- - - - ÉAmÊnta]w ÉArrida€ou (20)

[- - - - ÉAl°jand]row ÉAmÊntou.

SEG 49 (1999=2002) 46, No. 94. Alliance of Amyntas III of Macedon with Athens, 375 or 373 B.C. IG II² 102.

Plato, Epistle V, Plãtvn Perd€kk& eÔ prãttein. [Perdikkas, 365-360 B.C.]

EÈfra€ƒ m¢n suneboÊleusa, kayãper §p°stellew, t«n s«n §pimeloum°nvn per‹ taËta diatr€bein. d€kaiow d' eﬁm‹ ka‹ so‹ jenikØn ka‹ ﬂerån jumboulØn legom°nhn sumbouleÊein per€ te t«n êllvn œn ín frãz˙w ka‹ …w EÈfra€ƒ de› tå nËn xr∞syai. pollå m¢n går ı énØr xrØsimow, m°giston d¢ o‘ ka‹ sÁ nËn §ndeØw e‰ diã te tØn ≤lik€an ka‹ diå tÚ mØ polloÁw aÈtoË p°ri jumboÊlouw e‰nai to›w n°oiw. ¶sti går dÆ tiw fvnØ t«n politei«n •kãsthw kayapere€ tinvn z≈vn, êllh m¢n dhmokrat€aw, êllh d' Ùligarx€aw, ≤ d' aÔ monarx€aw. taÊtaw fa›en m¢n ín §p€stasyai pãmpolloi, ple›ston d' épole€pontai toË katanoe›n aÈtåw plØn Ùl€gvn dÆ tinvn. ¥tiw m¢n ín oÔn t«n politei«n tØn aÍt∞w fy°gghtai fvnØn prÒw te yeoÁw ka‹ prÚw ényr≈pouw, ka‹ tª fvnª tåw prãjeiw •pom°naw épodid“, yãllei te ée‹ ka‹ s≈zetai, mimoum°nh d' êllhn fye€retai. prÚw taËt' oÔn EÈfra›Òw soi g€gnoit' oÈx ¥kista ín xrÆsimow, ka€per ka‹ prÚw êlla n éndre›ow: toÁw går t∞w monarx€aw lÒgouw oÈx ¥kist' aÈtÚn §lp€zv junejeurÆsein t«n per‹ tØn sØn diatribØn ˆntvn. eﬁw taËt' oÔn aÈt“ xr≈menow ÙnÆsei te aÈtÚw ka‹ §ke›non ple›sta »felÆseiw.

ÉEån d° tiw ékoÊsaw taËta e‡p˙, Plãtvn, …w ¶oike, prospoie›tai m¢n tå dhmokrat€& jumf°ronta eﬁd°nai, §jÚn d' §n t“ dÆmƒ l°gein ka‹ sumbouleÊein aÈt“ tå b°ltista oÈ p≈pote énaståw §fy°gjato, prÚw taËt' eﬁpe›n ¶stin ˜ti Plãtvn Ùc¢ §n tª patr€di g°gone ka‹ tÚn d∞mon kat°laben ≥dh presbÊteron ka‹ eﬁyism°non ÍpÚ t«n ¶mprosyen pollå ka‹ énÒmoia tª §ke€nou jumboulª prãttein: §pe‹ pãntvn ín ¥dista kayãper patr‹ suneboÊleuen aÈt“, eﬁ mØ mãthn m¢n kinduneÊsein ’eto, pl°on d' oÈd¢n poiÆsein. taÈtÚn dØ o‰mai drçsai ín ka‹ tØn §mØn jumboulÆn. eﬁ går dÒjaimen éniãtvw ¶xein, pollå ín xa€rein ≤m›n eﬁp∆n §ktÚw ín g¤gnoito t∞w per‹ §m¢ ka‹ tå §må jumboul∞w. EÈtÊxei.

Speusippos,

E. Bickermann und Joh. Sykutris, Speusipps Brief an Konig Philipp (Leipzig 1928), 10: ÉAlkibiãdhw m¢n går §p' ésebe€& fug∆n ka‹ ple›sta tØn patrida tØn aÍtoË kak«w poiÆsaw eﬁw aÈtØn kat∞lyen, ÉAmÊntaw d' Íp¢r basile€aw stãsei nikhye‹w braxÁn xrÒnon ÍpoxvrÆsaw metå taËta pãlin Makedon€aw ∑rjen: e‰y' ı m¢n pãlin fug∆n aﬁsxr«w tÚn b€on §teleÊthsen, ı d¢ sÚw patØr basileÊvn kategÆrase. parÆnegke d° soi ka‹ tØn Dionus€ou monarx€an (V 65), ktl.

12. Punyãnomai d¢ ka‹ YeÒpompon par' Ím›n m¢n e‰nai pãnu cuxrÒn, per‹ d¢ Plãtvnow blasfhme›n, ka‹ taËy' Àsper oÈ Plãtvnow tØn érxØn t∞w érx∞w §p‹ Perd€kkou kataskeuãsantow ka‹ diå t°louw xalep«w f°rontow, e‡ ti g€gnoito par' Ím›n énÆmeron µ mØ filãdelfon.

Isokrates, ARXIDAMOS, 45-47

(45)…, turann«n d¢ tÚn b€on diet°lese (=DionÊsiow), ka‹ tÚn uﬂÚn §n ta›w aÈta›w tima›w ka‹ dunaste€aiw, §n aÂsper aÈtÚw ∑n, kat°lipen.

46 ParaplÆsia d¢ toÊtoiw ÉAmÊntaw ı MakedÒnvn basileÁw ¶prajen. ≤tthye‹w går ÍpÚ t«n barbãrvn t«n prosoikoÊntvn mãx˙ ka‹ pãshw Makedon€aw éposterhye‹w tÚ m¢n pr«ton §klipe›n tØn x≈ran dienoÆyh ka‹ tÚ s«ma dias≈zein, ékoÊsaw d° tinow §painoËntow tÚ prÚw DionÊsion =hy°n, ka‹ metagnoÁw Àsper §ke›now, xvr€on mikrÚn katalab∆n ka‹ boÆyeian §ny°nde metapemcãmenow §ntÚw m¢n tri«n mhn«n kat°sxen ëpasan Makedon€an, tÚn d' §p€loipon xrÒnon basileÊvn gÆr& tÚn b€on §teleÊthsen.

(47) ÉApe€poimen d' ín ékoÊont°w te ka‹ l°gontew, eﬁ pãsaw tåw toiaÊtaw prãjeiw §jetãzoimen, ktl.

PanhgurikÒw, 126

tØn m°n ge Mantin°vn pÒlin eﬁrÆnhw ≥dh gegenhm°nhw énãstaton §po€hsan (=oﬂ Spartiçtai) ka‹ tØn Yhba€vn Kadme€an kat°labon ka‹ nËn ÉOluny€ouw ka‹ Flias€ouw poliorkoËsin, ÉAmÊnt& d¢ t“ MakedÒnvn basile› ka‹ Dionus€ƒ t“ Sikel€aw turãnnƒ ka‹ t“ barbãrƒ t“ t∞w ÉAs€aw kratoËnti sumprãttousin ˜pvw …w meg€sthn érxØn ßjousin.

[Aristotle], OIKONOMIKVN, 2.1350a.22

Kall€stratow §n Makedon€& pvloum°nou toË §llimen€ou …w §p‹ tÚ polÁ e‡kosi talãntvn §po€hsen eÍre›n tÚ diplãsion: katid∆n går »noum°nouw toÁw eÈporvt°rouw aﬁe‹ diå tÚ de›n talantia€ouw kayistãnai toÁw §ggÁouw t«n e‡kosi talãntvn, proekÆrujen »ne›syai tÚn boulÒmenon ka‹ toÁw §ggÊouw kayistãnai toË tr€tou m°rouw ka‹ kay' ıpÒson ßkastow dÊnhtai peiyein. [Paris edition, 1878]

Aischines, PERI THS PARAPRESBEIAS, 22, 23, 25-33

22: ÜIna d¢ mØ makrolog« tØn toÊtou dieji∆n Íperhfan€an, …w tãxista ¥komen eﬁw Makedon€an, sunetãjamen (prÚw) ≤mçw aÈtoÊw, ˜tan pros€vmen Fil€ppƒ, tÚn presbÊtaton pr«ton [=toÁw presbutãtouw pr≈touw MSS], ktl.

23: …, ÉAyÆnhsi m¢n ∑men êjioi t∞w Ímet°raw p€stevw, oÈ går ên pote ≤mçw e·lesye, §lyÒntew d' eﬁw Makedon€an §ja€fnhw §genÒmeya prodÒtai.

25: ÉEpeidØ går oﬂ presbÊteroi ta›w ≤lik€aiw Íp¢r t∞w presbe€aw eﬁrÆkesan, ka‹ kay∞ken eﬁw ≤mçw ı lÒgow, tå m¢n kay' ßkasta t«n §ke› =hy°ntvn Íp' §moË, ka‹ toÁw prÚw taËta [=lexy°ntaw ÍpÚ aut =hy°ntaw ÍpÚ MSS] Fil€ppou lÒgouw, §n t“ dÆmƒ saf«w épÆggeila prÚw ëpantaw ÉAyhna€ouw, nun‹ d¢ peirãsomai diå kefala€vn Ímçw Ípomimnπskein. (26) pr«ton m¢n går prÚw aÈtÚn diej∞lyon tØn patrikØn eÎnoian ka‹ tåw eÈerges€aw ìw Íme›w ÍpÆrjate ÉAmÊnt& t“ Fil€ppou patr€, oÈd¢n parale€pvn, éll' §fej∞w ëpanta Ípomimnπskvn, deÊteron d°, œn aÈtÚw ∑n mãrtuw eÔ pay≈n. ÉAmÊntou (m¢n) går nevst‹ teteleuthkÒtow ka‹ ÉAlejãndrou toË presbutãtou t«n édelf«n, Perd€kkou d¢ ka‹ Fil€ppou pa€dvn ˆntvn, EÈrud€khw d¢ t∞w mhtrÚw aÈt«n prodedom°nhw ÍpÚ t«n dokoÊntvn [=aÈt∞w aut aÈto›w MSS] e‰nai f€lvn, (27) Pausan€ou d' §p‹ tØn érxØn [=érxØn aÈt«n MSS] katiÒntow, fugãdow m¢n ˆntow, t“ kair“ d' ﬁsxÊontow, poll«n d' aÈt“ sumprattÒntvn, ¶xontow ÑEllhnikØn dÊnamin, eﬁlhfÒtow d¢ ÉAnyemoËnta ka‹ Y°rman ka‹ Str°can ka‹ êll' êtta xvr€a, MakedÒnvn d¢ oÈx ımonooÊntvn, éllå t«n ple€stvn tå Pausan€ou fronoÊntvn, §p‹ t«n kair«n toÊtvn §xeirotÒnhsan ÉAyhna›oi strathgÚn §p' ÉAmf€polin ÉIfikrãthn, ÉAmfipolit«n aÈt«n §xÒntvn tÒte tØn pÒlin ka‹ tØn x≈ran karpoum°nvn. (28) éfikom°nou d' eﬁw toÁw tÒpouw ÉIfikrãtouw met' Ùl€gvn tÚ pr«ton ne«n, §p‹ kataskopª mçllon t«n pragmãtvn µ poliork€& t∞w pÒlevw, §ntaËya, ¶fhn §g≈, metep°mcato aÈtÚn EÈrud€kh ≤ mÆthr ≤ sÆ, ka‹ Àw ge dØ l°gousin oﬂ parÒntew pãntew, Perd€kkan m¢n tÚn édelfÚn tÚn sÚn katastÆsasa eﬁw tåw xe›raw tåw ÉIfikrãtouw, s¢ d¢ eﬁw tå gÒnata tå §ke€nou ye›sa paid€on ˆnta, e‰pen ˜ti "ÉAmÊntaw ı patØr t«n paid€vn toÊtvn, ˜t' ¶zh, uﬂÚn §poiÆsatÒ se, tª d¢ ÉAyhna€vn pÒlei oﬁke€vw §xrÆsato, Àste sumba€nei soi ka‹ ﬁd€& t«n pa€dvn toÊtvn gegen∞syai édelf“, ka‹ dhmos€& f€lƒ ≤m›n e‰nai." (29) ka‹ metå taËta ≥dh d°hsin ﬁsxurån §poie›to ka‹ Íp¢r Ím«n ka‹ Íp¢r aÍt∞w ka‹ Íp¢r t∞w érx∞w ka‹ ˜lvw Íp¢r t∞w svthr€aw. ékoÊsaw d¢ taËta ÉIfikrãthw §jÆlase Pausan€an §k Makedon€aw, ka‹ tØn dunaste€an Ím›n ¶svse. ka‹ metå taËta e‰pon per‹ Ptolema€ou, ˘w ∑n §p€tropow kayesthk∆w t«n pragmãtvn, …w éxãriston ka‹ deinÚn ¶rgon dieprãjato, didãskvn ˜ti pr«ton m¢n Íp¢r ÉAmfipÒlevw ént°pratte tª pÒlei, ka‹ prÚw Yhba€ouw diaferom°nvn ÉAyhna€vn summax€an §poiÆsato, ka‹ pãlin …w Perd€kkaw eﬁw tØn érxØn kataståw Íp¢r ÉAmfipÒlevw §pol°mhse tª pÒlei. (30) ka‹ tØn Ímet°ran ±dikhm°nvn ˜mvw filanyrvp€an diejπein, l°gvn ˜ti kratoËntew t“ pol°mƒ Perd€kkan Kallisy°nouw ≤goum°nou [=≤goum°nou ÉAyhna€vn aut ÉAyhna€vn ≤goum°nou MSS], énoxãw prÚw aÈtÚn §poiÆsasye, ée€ tinow prosdok«ntew t«n dika€vn teÊjesyai. ka‹ tØn diabolØn taÊthn §peir≈mhn lÊein, didãskvn ˜ti Kallisy°nhn ı d∞mow ép°kteinen, oÈ diå tåw prÚw Perd€kkan énoxãw, éllå di' •t°raw aﬁt€aw. ka‹ pãlin oÈk knoun kat' aÈtoË l°gein Fil€ppou, §pitim«n ˜ti tØn §kdoxØn §poiÆsato toË [= … pÒlin toË MSS] prÚw tØn pÒlin pol°mou. (31) ka‹ pãntvn œn e‡poimi mãrturaw tåw §ke€nvn §pistolåw pareixÒmhn ka‹ tå chf€smata toË dÆmou ka‹ tåw Kallisy°nouw énoxãw. per‹ m¢n oÔn t∞w §j érx∞w ktÆsevw t∞w x≈raw, ka‹ t«n kaloum°nvn ÉEnn°a ıd«n, ka‹ per‹ t«n Yhs°vw pa€dvn, œn ÉAkãmaw l°getai fernØn §p‹ tª gunaik‹ labe›n tØn x≈ran taÊthn, tÒte m¢n ¥rmott° te l°gein ka‹ §rrÆyh …w §ned°xeto ékrib°stata, nun‹ d¢ ‡svw énãgkh sunt°mnein toÁw lÒgouw: ì d¢ ∑n t«n shme€vn oÈk §n to›w érxa€oiw mÊyoiw, éll' §f' ≤m«n gegenhm°na, (ka‹) toÊtvn §pemnÆsyhn. (32) summax€aw går Lakedaimon€vn ka‹ tvn êllvn ÑEllÆnvn sunelyoÊshw, eÂw Ãn toÊtvn ÉAmÊntaw ı Fil€ppou patØr ka‹ p°mpvn sÊnedron ka‹ t∞w kay' aÍtÚn cÆfou kÊriow n, §chf€sato ÉAmf€polin tØn ÉAyhna€vn sunejaire›n metå tvn êllvn ÑEllÆnvn ÉAyhna€oiw. ka‹ toÊtvn tÚ koinÚn dÒgma t«n ÑEllÆnvn ka‹ toÁw chfisam°nouw §k t«n dhmos€vn grammãtvn mãrturaw pareixÒmehn. (33) "äVn d¢ ÉAmÊntaw ép°sth [=ép°sth ı Fil€ppou patØr MSS] §nant€on t«n ÑEllÆnvn èpãntvn oÈ mÒnon lÒgoiw, éllå ka‹ cÆfƒ, toÊtvn," ¶fhn §g≈, "s¢ tÚn §j §ke€nou gegenhm°non oÈk ¶sti d€kaion éntipoie›syai. eﬁ d' éntipoiª katå pÒlemon lab∆n eﬁkÒtvw ¶xein, eﬁ m¢n prÚw ≤mçw polemÆsaw doriãlvton tØn pÒlin eÂlew, kur€vw ¶xeiw t“ toË pol°mou nÒmƒ kthsãmenow: eﬁ d' ÉAmfipol€taw éfe€lou tØn ÉAyhna€vn pÒlin, oÈx‹ téke€nvn ¶xeiw, éllå tØn ÉAyhna€vn x≈ran."

34: ÑRhy°ntvn d¢ ka‹ toÊtvn ka‹ •t°rvn lÒgvn, ≥dh kay∞ken eﬁw Dhmosy°nhn tÚ t∞w presbe€aw m°row, ktl.

[from Loeb text]

Scholia, Oratores Attici, ed. C. Muller(us), II (Paris 1858) 502

under 26:

ÉAmÊnt&] ÉEkblhy°nta går tÚn ÉAmÊntan pot¢ §k t∞w basile€aw ÍpÚ Yettal«n ÉAyhna›oi ka‹ LakedaimÒnioi katÆnegkan pãlin §p‹ tØn basile€an. BFLM. Yettalo›w går polemÆsaw ka‹ m°llvn §kp€ptein t∞w érx∞w §deÆyh ÉAyhna€vn: ka‹ tux∆n kat°sxe pãlin tØn x≈ran. LM.

T“ Fil€ppou patr‹ ] ÉAmÊnt& t“ Fil€ppou patr‹ uﬂo‹ §g°nonto tre›w §j EÈrud€khw, ÉAl°jandrow, Perd€kkaw ka‹ F€lippow, ˜w ka‹ §bas€leusen. Pausan€aw d¢ suggenØw t«n per‹ F€lippon: §fugadeÊyh oÍtos€. BLM.

ÉAlejãndrou] ToËton ¶ktane Ptolema›ow. B.

under 27:

Pausan€ou ] Otow ∑n toË basilikoË g°nouw ka‹ per‹ t∞w érx∞w ±mfisbÆtei. BLM.

T“ kair“] ént‹ toË tª eÈkair€& yarroËntow, kayÚ katå n°vn §pexe€rei tØn ≤lik€an katå t«n per‹ F€lippon. BFLM.

ÉAnyemoËnta -- Str°can ] TaËta Makedon€aw xvr€a Ùxurã. BLM.

under 28:

§ntaËy' -- metep°mcato ] …w §p‹ tØn Makedon€an épÚ t∞w Yrñkhw. F.

under 29:

Ptolema€ou ] Otow ∑n ı §pikaloÊmenow ÉAlvr€thw, ˜w énel∆n ÉAl°jandron tÚn ÉAmÊntou, sullabom°nhw aÈt“ prÚw toËto EÈrud€khw t∞w mhtrÚw ÉAlejãndrou, ka‹ gÆmaw tØn EÈrud€khn ka‹ §pitropeÊsaw Perd€kkou ka‹ Fil€ppou pa€dvn ˆntvn §bas€leusen ¶th e', ka‹ époynÆskei énaireye€w, Perd€kkou aÈtoË tØn §piboulØn sustÆsantow. BLM.

ÜOw ∑n §p€tropow ] t«n per‹ F€lippon ¶ti mikr«n ˆntvn. FM.

Demosthenes,

OLUNYIAKOS A= Scholia Demosthenica, vol. I, ed. M. R. Dilts (Teubner

1983) 26

41 a ka‹ Pudna€vn toÁw Ípodejam°nouw] PÊdna pÒliw Makedon€aw. AÏth ép°sth toË ÍpakoÊein Fil€ppƒ, ka‹ §strãteuse katÉ aÈt∞w ka‹ per‹ taÊthn toioËtÒn ti sun°bh: …w går kéke› tinew proded≈kasin, e‰yÉ Ïsteron gnÒntew ˜ti oÈk ín aÈt«n fe€saito, ¶fugon §p‹ tÚ ÉAmÊntion ﬂerÚn toË patrÚw aÈtoË: kolakeÊontew går aÈtoË tÚn pat°ra pr≈hn oﬂ Pudna›oi ﬂerÚn aÈtoË §po€hsan: ˜mvw oÈdÉ §ke›se katafugÒntvn §fe€sato, éllÉ énastÆsaw aÈtoÁw ˜rkoiw §p‹ t“ mhd¢n poi∞sai §jelyÒntaw éne›le. F1 S

OLUNYIAKOS B,

(14) ÜOlvw m¢n går ≤ MakedonikØ dÊnamiw ka‹ érxØ §n m¢n prosyÆk˙ mer€w §st€ tiw oÈ mikrã: oÂon Íp∞rj° poyÉ Ím›n §p‹ Timoy°ou prÚw ÉOluny€ouw: pãlin aÔ prÚw Pote€daian ÉOluny€oiw §fãnh ti toËto sunamfÒteron: nun‹ d¢ Yettalo›w stasiãzousi ka‹ tetaragm°noiw §p‹ tØn turannikØn oﬁk€an §boÆyhsen [=F€lippow]: ka‹ ˜poi tiw ên, o‰mai, prosyª kín mikrån dÊnamin, pãntÉ »fele›: aÈtØ [=Makedon€a] d¢ kayÉ aÍtØn ésyenØw ka‹ poll«n kak«n §sti mestÆ. (15) ka‹ går otow ëpasi toÊtoiw, oÂw ên tiw m°gan aÈtÚn ≤gÆsaito, to›w pol°moiw ka‹ ta›w strate€aiw, ¶tÉ §pisfalest°ran µ Íp∞rxe fÊsei kateskeÊaken aÍt“. mØ går o‡syÉ, Œ êndrew ÉAyhna›oi, to›w aÈto›w F€lippÒn te xa€rein ka‹ toÁw érxom°nouw, éllÉ ı m¢n dÒjhw §piyume› ka‹ toËtÉ §zÆlvke ka‹ proπrhtai prãttvn ka‹ kinduneÊvn, ín sumbª ti, paye›n, tØn toË diaprãjasyai taËyÉ ì mhde‹w p≈potÉ êllow MakedÒnvn basileÁw dÒjan ént‹ toË z∞n ésfal«w Ωrhm°now: (16) to›w d¢ t∞w m¢n filotim€aw t∞w épÚ toÊtvn oÈ m°testi, koptÒmenoi dÉ ée‹ ta›w strate€aiw taÊtaiw ta›w ênv kãtv lupoËntai ka‹ sunex«w talaipvroËsin, oÎtÉ §p‹ to›w ¶rgoiw oÎtÉ §p‹ to›w aÍt«n ﬁd€oiw §≈menoi diatr€bein, oÎyÉ ˜sÉ ín poiÆsvsin oÏtvw ˜pvw ín dÊnvntai, taËtÉ ¶xontew diay°syai, kekleim°nvn t«n §mpor€vn t«n §n tª x≈r& diå tÚn pÒlemon. (17) oﬂ m¢n oÔn pollo‹ MakedÒnvn p«w ¶xousi Fil€ppƒ, §k toÊtvn ên tiw sk°caitÉ oÈ xalep«w: oﬂ d¢ dØ per‹ aÈtÚn ˆntew j°noi ka‹ pez°tairoi dÒjan m¢n ¶xousin …w eﬁs‹ yaumasto‹ ka‹ sugkekrothm°noi tå toË pol°mou, …w dÉ §g∆ t«n §n aÈtª tª x≈r& gegenhm°nvn tinÚw ≥kouon, éndrÚw oÈdam«w o·ou te ceÊdesyai, oÈd°nvn eﬁs‹ belt€ouw. (18) ktl.

Scholia Demosthenica, vol. I, ed. M. R. Dilts (Teubner 1983) 66 [Or. 2, ] and 97 [Or. 3, 22]:

98b ˜lvw … dÊnamiw] prÚw går ÉOluny€ouw polemoËsi to›w ÉAyhna€oiw sunemãxhse Perd€kkaw ı édelfÚw Fil€ppou metå t«n MakedÒnvn. lelhyÒtvw oÔn l°gei ˜ti ≤ dÊnamiw, ¥n ¶sxomen tÒte Àsper §n prosyÆkhw m°rei prÚw summax€an, nËn ≤m›n per‹ t«n prvte€vn filoneike›. F2STBcAfVbWd

NOTE. The above refer to events of around 364 B.C. and after.

[Demosthenes], 11.PROS THN EPISTOLHN THN FILIPPOU

(8) ka‹ pollãkiw eÍr€skv logizÒmenow oÈ mÒnon, Œ êndrew ÉAyhna›oi, tå summaxikå t“ Fil€ppƒ prÚw Ípoc€an ¥konta ka‹ dusm°neian, éllå ka€ tå t∞w ﬁd€aw érx∞w oÈ sunhrmosm°na kal«w oÈdÉ oﬁke€vw oÈdÉ …w o‡eta€ tiw. ˜lvw m¢n går ≤ MakedonikØ dÊnamiw §n m¢n prosyÆkhw m°rei =opØn ¶xei tinå ka‹ xr∞sin, aÈtØ d¢ kayÉ aÍtØn ésyenÆw §sti ka‹ prÚw thlikoËton ˆgkon pragmãtvn eÈkatafrÒnhtow. (9) ¶ti dÉ aÈtØn otow to›w pol°moiw ka‹ ta›w strate€aiw ka‹ pçsin oÂw ên tiw aÈtÚn m°gan e‰nai nom€seie, sfalervt°ran aÍt“ pepo€hke. mØ går o‡esyÉ, Œ êndrew ÉAyhna›oi, to›w aÈto›w xa€rein F€lippÒn te ka‹ toÁw érxom°nouw, éllÉ §nnoe›syÉ …w ı m¢n §piyume› dÒjhw, oﬂ dÉ ésfale€aw, ka‹ aÈt“ m¢n oÈk ¶sti tuxe›n taÊthw ékindÊnvw, oﬂ dÉ oÈd¢n d°ontai, katale€pontew o‡koi t°kna, gone›w, guna›kaw, fye€resyai ka‹ kayÉ •kãsthn ≤m°ran kinduneÊein Íp¢r aÈtoË [=aÈt«n]. (10) Àste toÁw m¢n polloÁw t«n MakedÒnvn §k toÊtvn ên tiw ‡doi p«w diãkeintai prÚw tÚn F€lippon: toÁw d¢ per‹ aÈtÚn ˆntaw •ta€rouw ka‹ toÁw t«n j°nvn ≤gemÒnaw eÍrÆsete dÒjan m¢n ¶xontaw §pÉ éndre€&, peride«w d¢ mçllon t«n édÒjvn z«ntaw. to›w m¢n går prÚw toÁw polem€ouw mÒnon Ípãrxei k€ndunow, oﬂ d¢ toÁw kÒlakaw ka‹ toÁw diabãllontaw aÈtoÁw mçllon µ tåw mãxaw ded€asi: (11) kéke›noi m¢n metå pãntvn égvn€zontai prÚw toÁw éntitaxy°ntaw, to›w d¢ ka‹ t«n §n to›w pol°moiw kak«n oÈk §lãxiston m°row m°testi, ka‹ xvr‹w ﬁd€& tÚn trÒpon tÚn toË basil°vw fobe›syai sumb°bhken, ktl.

Demosthenes, 6. KATA FILIPPOU B

“P«w går o‡esyÉ,” ¶fhn, “Œ êndrew MessÆnioi, dusxer«w ékoÊein ÉOluny€ouw, e‡ t€w ti l°goi katå Fil€ppou katÉ §ke€nouw toÁw xrÒnouw, ˜tÉ ÉAnyemoËnta m¢n aÈto›w éf€ei, ∏w pãntew oﬂ prÒteron Makedon€aw basile›w éntepoioËnto, Pote€daian dÉ §d€dou toÁw ÉAyhna€vn épo€kouw §kbãllvn, ka‹ tØn m¢n ¶xyran tØn prÚw ≤mçw aÈtÚw énπrhto, tØn x≈ran dÉ §ke€noiw §ded≈kei karpoËsyai; îra prosdokçn aÈtoÁw toiaËta pe€sesyai, µ l°gontow ên tinow pisteËsai o‡esye; ktl.”

Demosthenes, 19.194-195 [PERI THS PRESBEIAS]

…, eﬁpe›n fasin aÈtÚn (=Sãturon) ˜ti ∑n aÈt“ ÉApollofãnhw ı Pudna›ow j°now ka‹ f€low, … (195) … ka‹ ¶painon parå pãntvn gen°syai, Àste tÚn F€lippon paye›n ti ka‹ doËnai. ka€toi t«n épokteinãntvn ∑n tÚn ÉAl°jandron tÚn édelfÚn tÚn Fil€ppou otow ı ÉApollofãnhw. (196) ÉEjetãsvmen dØ prÚw tÚ toË SatÊrou toËto sumpÒsion, ktl.