<><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><>
<><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><>
Elias Kapetanopoulos
Professor Dr. (Greece-Rome)
Department of History
Central Connecticut State University
New Britain, CT 06050-4010 (USA)
Telephone:
(860) 832-2820 (office)
(860) 832-2804 (fax)
(860) 229-9960 (home)
E-mail: Kapetanopoulos@ccsu.edu
Web site: http://www.history.ccsu.edu/elias/elias.htm
Areas of Research: Attic epigraphy-Athenian
institutions of the Roman period (200 B.C.- 3rd c. A.D.), and early
Makedon(ia): Makedones as Hellenes.
========================================
The Greek font is Athenian [+Unicode]. All rights reserved.
=========================================
CENTER FOR ATHENIAN-MAKEDONIAN STUDIES:
MAKEDONIS IDÉ >
MAKEDONIS XIV
MEROS BÉ3 >
PART II.3
10 Ma˝ou 2001 >
10 May 2001 = 2 ÉIoun€ou 2008 > 2 June 2008
-------------------------------------------------------------
MAKEDONIKA
ONOMATA/GLVSSIKA = testimonia of
the Makedonian dialect.
-------------------------------------------------------------
ÉAl°jandrow, basileÁw ÑEllÆnvn.

Alexander King of the Hellenes –Augustus King of the Romans.
Photograph scanned from KAYHMERINH, KOINVNIA, KURIAKH 28 MA:I:OU 2006, sel. 32, Thw GIVTAS MURTSIVTH [05-06-2006]. The fresco/toixograf€a dates from 1568 and it is in the Katholikon of the Docheiarios Monastery, Mt. Athos.
Alexander-Euripides-Dionysos,
A. B. Bosworth, <<Alexander, Euripides and Dionysos. The Motivation for
Apotheosis>> in Transitions to Empire. Essays in Greco-Roman History,
360-146 B.C.,
in honor of E. Badian, edited by Robert W. Wallace and Edward M. Harris [University of Oklahoma Press, Norman and London, 1996] 140-166, Chapter Seven.
ÉAl°jandrow, Dio Cassius,
78.7.1. Per‹ d¢ tÚn ÉAl°jandron oÏtv ti §ptÒhto Àste ka‹ ˜ploiw tis‹ ka‹
pothr€oiw …w ka‹ §ke€nou gegonÒsi xr∞syai, ka‹ pros°ti ka‹
efikÒnaw aÈtoË pollåw ka‹ §n to›w stratop°doiw ka‹ §n aÈtª tª ÑR≈m˙
st∞sai, fãlaggã te tina §k mÒnvn t«n MakedÒnvn §w mur€ouw ka‹ •jakisxil€ouw
suntãjai, ka‹ aÈtØn ÉAlejãndrou te §ponomãsai ka‹ to›w ˜ploiw oÂw pot¢ §pÉ §ke€nou §k°xrhnto ıpl€sai. (2) taËta dÉ
∑n krãnow »mobÒeion, y≈raj linoËw
tr€mitow [=tr€mhtow VC], ésp‹w xalk∞, dÒru makrÒn,
afixmØ braxe›a, krhp€dew, j€fow. ka‹ oÈd¢ taËta m°ntoi aÈt“ §jÆrkesen, éllå ka‹
aÈtÚn §ke›non •“on AÎgouston §pekale›to, ka€ pote ka‹ tª boulª ¶gracen, ˜ti §w
tÚ s«ma aÔyiw tÚ toË AÈgoÊstou §s∞lyen, ·na, §peidØ Ùl€gon tÒte xrÒnon §b€v,
ple€ona aÔyiw diÉ §ke€nou zÆs˙. (3) ka‹ dØ ka‹ toÁw filosÒfouw toÁw
ÉAristotele€ouw »nomasm°nouw tã te êlla dein«w §m€sei, Àste ka‹ tå bibl€a aÈt«n
katakaËsai §yel∞sai, ka‹ tå suss€tia ì §n tª ÉAlejandre€& e‰xon, tãw te
loipåw »fele€aw ˜saw §karpoËnto éfe€leto, §gkal°saw sf€sin ˜ti suna€tiow t“
ÉAlejãndrƒ toË yanãtou ÉAristot°lhw gegon°nai ¶doje. (4) taËta m¢n oÏtvw
§po€hse, ka‹ nØ D€a ka‹ §l°fantaw polloÁw sumperiÆgeto, ˜pvw ka‹ §n toÊtƒ tÚn
ÉAl°jandron, mçllon d¢ tÚn DiÒnuson, mime›syai dÒj˙. (Loeb text)
Continued under Maked≈n, Dio Cassius, 78.8.1 below.
Amydon=Makedon(ia)=Graeci [line 69], Juvenal (ca. A.D. 50-130), Satire 3[=Satura III], Loeb text 2004, ed. /transl. Susanna M. Braund, lines:
carus
erit Verri qui Verrem tempore quo vult
53
accusare
potest. tanti tibi non sit opimi
omnis
harena Tagi quodque in mare volvitur aurum, 55
ut somno
careas ponendaque praemia sumas
tristis
et a magno semper timearis amico.
Quae nunc divitibus
gens acceptissima nostris
et quos
praecipue fugiam, properabo fateri,
nec pudor
obstabit. non possum ferre, Quirites,
60
Graecam
Vrbem. quamvis quota portio faecis Achaei?
iam
pridem Syrus in Tiberim defluxit Orontes
et
linguam et mores et cum tibicine chordas
obliquas
nec non gentilia tympana secum
vexit et
ad Circum iussas prostare puellas.
65
ite,
quibus grata est picta lupa barbara mitra.
rusticus
ille tuus sumit trechedipna, Quirine,
et ceromatico
fert niceteria collo.
hic alta
Sicyone, ast hic Amydone relicta,
hic
Andro, ille Samo, hic Trallibus aut Alabandis,
70
Esquilias
dictumque petunt a vimine collem,
viscera
magnarum domuum dominique futuri.
ingenium
velox, audacia perdita, sermo
promptus
et Isaeo torrentior. ede quid illum
esse
velis. quemvis hominem secum attulit ad nos:
75
grammaticus,
rhetor, geometres, pictor, aliptes,
augur,
schoenobates, medicus, magus, omnia novit
Graeculus
esuriens: in caelum iusseris ibit.
in summa
non Maurus erat neque Sarmata nec Thrax
qui
sumpsit pinnas, mediis sed natus Athenis.
80
horum ego
non fugiam conchylia? me prior ille
signabit
fultusque toro meliore recumbet,
advectus
Romam quo pruna et cottana vento?
usque
adeo nihil est quod nostra infantia caelum
hausit
Aventini baca nutrita Sabina?
85
ÉAntigÒnaow,
ÉAntigoÊnaow, ktl., SEG 52 (2002=2006) 459, No. 1347: Jeinçw / ÉAsklãpvnow / [.]JA ...
ÉAntigonã[ƒ] / e[ÈxÆn] (dotted letters in Jeinçw, ÉAsklãpvnow, JA), and
460, Nos.
1348: DhmÒkaw / Di‹
ÉAntigounム/ [e]ÈxØn (both D dotted, as
are na and u
in [e]ÈxÆn), and 1349: EÎjenow EÈj°nou / [Di]‹ ÉAntigounãƒ
eÈxØ[n] (dotted i in [Di]‹ and eÈxÆ[n]). Phrygia, Roman imperial period.
<<Although
she [=Ed. pr. N.E. Akyürek Sahin] admits that the epithet of Zeus (attested in
different forms: ÉAntigÒnaow,
-goÊanow, -gÒnaiow, -gÒneow, -gÒniow) is of
Macedonian origin (from the name of a cult founder Antigonos who was not a
Hellenistic king), she prefers to interpret the god as a Phrygo-Lydian divinity
of rural fertility, ...>>.
ÉAntigoÊnaow,
under ÉAntigÒnaow above.
[ÖAspetow,
Plutarch, Pyrrhos, 1.2. … §k toÊtou d¢ ka‹ ÉAxilleÁw §n ÉHpe€rƒ timåw
fisoy°ouw ¶sxen, ÖAspetow §pixvr€ƒ fvnª prosagoreuÒmenow.]
bãrbaroi
ÜEllhnew, under {ÜEllhnew, Plato,
Menexenos 245 C-D: below.
Bassarikå
ˆrh, under EÈiãdew below.
Bloure›tiw,
ÖArtemiw Gazvre›tiw, SEG 52 (2002=2006) 198 [197-198], under No.
618 <<Skydra. April 106 A.D.>>.
bÒlinyow,
ı, ÍpÚ mÒnaipow.
Bottia›oi,
FVTIOU BIBLIOYHKH, KONVN, 135 a: ÑH
keÉ …w M€nvw ı DiÚw ka‹ EÈr≈phw, ı basileÊvn KrÆthw, katå zÆthsin Daidãlou
stÒlƒ pleÊsaw efiw Sikan€an (aÏth dÉ §st‹n ≤ nËn Sikel€a) ÍpÚ
t«n Kvkãlou yugat°rvn (§bas€leue dÉ otow Sikel«n) énaire›tai: ka‹ tÚ KrhtikÚn poleme› Sikelo›w Íp¢r toË basil°vw ka‹ ≤ttçtai. Ka‹ §paniÒntew ÍpÚ xeim«now §j°peson efiw ÉIãpugaw, ka‹ aÈtÒyi tÒte fldrÊsanto, ént‹ Krht«n gegonÒtew ÉIãpugew. XrÒnƒ d¢ Ïsteron mo›rã tiw katå stãsin §kpesÒntew t∞w x≈raw xrhsmÚn ¶labon, ¶nya ên tiw aÈto›w g∞n ka‹ Ïdvr Ùr°j˙, §ntaËya ofik€zesyai, ka‹ ’khsan tØn Bottia€vn: §ke› går pa›dew êrtvn e‡dh ka‹ êllvn ˆcvn pa€zontew épÚ phloË ka‹ plãttontew afitoum°noiw §p°dvkan aÈto›w ént‹ êrtvn toÁw phl€nouw êrtouw: ka‹ o· ge tÚn xrhsmÚn tetel°syai nom€santew ºtÆsanto tÚn basil°a MakedÒnvn, ka‹ ¶labon ofike›n tØn Bottia€vn, ka‹ Bottia›oi m¢n tr€ton g°now épÚ Krht«n éme€cantew mo›ra nËn efisi MakedÒnvn. Text in Photius Bibliothèque, Tome III (<<Codices>> 186-222), ed. and transl. René Henry (Société d’Edition <<Les Belles Lettres>>, Paris 1962) 19-20.
concilium. Macedonum. Livy, 45.32. (1) His rerum externarum cognitionibus interpositis Macedonum rursus advocatum concilium; (2) pronuntiatum, quod
ad statum Macedoniae pertinebat, senatores, quos synhedros vocant, legendos esse, quorum consilio res publica administraretur. (3) Nomina deinde sunt recitata principum Macedonum, … [167 B.C.]
copides, Q. Curtius Rufus, 8.14. (28) Anceps ergo pugna nunc sequentium, nunc fugientium elephantos, in multum diei varium certamen extraxit, donec
securibus—id namque genus auxilii praeparatum erat—pedes amputare coeperunt. (29) Copidas vocabant gladios leviter curvatos, falcibus similes, quis appetebant beluarum manus. Nec quicquam inexpertum non mortis modo, sed etiam in ipsa morte novi supplicii timor omittebat. The copis=kop‹w seems to be similar in function and shape as the modern kladeut∞ri [kladeÊv], used especially for cutting young branches/shoots.
Corratas Macedo, Curtius Rufus, 9.7.17: Eadem igitur in convivio Corratas [=horrotas A] Macedo iam temulentus exprobrare ei coepit et postulare, ut, si vir
esset [=Dioxippus], postero die secum ferro decerneret; ... Cf. SEG 51 (2001=2005) 212, under No. 711, lines 5-7: ÉAskalãpixow Korrãta[iow, YiÒ]/dourow Korrãtaiow, Korrã[t]aw / YemistÒkleiow [Krannon, Thessaly].
DEUKALIVN, Emmanuel Voutiras, <<Le culte de Zeus en Macédoine avant la conquête romaine>>, MELETHMATA 45 (ATHENES 2006) 335=POxy 4306 fr. I, col. i, l. 19-29 [333-345]
[.
. . . . . . . .] o‡de
20 pr«[toi bvmoÁw y]e«n ·dru-
san:
bvmÚn DiÚw ÉOlÊmp[i]on (fortasse ÉOlump[€]o<u>)
pr«to[n
»ik]odÒm`hsen Pe-
[l]asgÚw
§[n ÉAr]kad€ai tÚn Di-
[Ú]w
toË Luka€ou Ùn0maz[Ò]-
25 [m]enon, deÊteron Deuka-
[l]€vn
YettalÚw §n D{e}€vi
[t]∞w
Make[do]n€aw, tr€tow
[.]el€aw
§n D[v]d`≈`n`ai t∞[w] t`«n
[P]elasg«n
x≈raw.
Line 28: [.]el€aw = [P]el€aw?
[Dhmht]<ri>ãda, under OLUMPIA §n D€vi below.
DION, under DEUKALIVN.
Dionysos, under Alexander-Euripides-Dionysos above.
domitor Graeciae, Livy, 45.39. <<… (7) Perseus rex captus, Philippus et Alexander, filii regis, tanta nomina, subtrahentur civitatis oculis? (8) Ipsum L.
Paulum, bis consulem, domitorem Graeciae, omnium oculi conspicere urbem curru ingredientem avent; ad hoc fecimus consulem, …>>. (Marcus Servilius ad populum) [167 B.C.]
ÑEllãw. Plutarch, Pyrrhos, 22.1: …,
ka‹ deÒmenoi Karxhdon€ouw te sunekbale›n ka‹ t«n turrãnvn épallãjai tØn n∞son [=Sikel€an],
§k
d¢
t∞w ÑEllãdow égg°llontew …w Ptolema›ow ı KeraunÚw épÒlvle sumpes∆n Galãtaiw metå
t∞w dunãmevw, ka€ nËn ín §n kair“ mãlista deom°noiw basil°vw MakedÒsi
parag°noito [=PÊrrow].
ÑEllãw, Pausanias,
Attika, 1.4: (1)
... sullege›sa d° sfisi [=Galãtaiw/Kelto›w]
stratiå tr°petai tØn §p‹ ÉIoun€ou, ka‹ tÒ te ÉIlluri«n ¶ynow
ka‹
pçn ˜son êxri MakedÒnvn ’kei ka‹ MakedÒnaw aÈtoÁw énastãtouw §po€hse Yessal€an
te §p°drame. ka‹ …w §ggÁw Yermopul«n §g€nonto, §ntaËya ofl pollo‹ t«n ÑEllÆnvn
§w tØn ¶fodon ≤sÊxazon t«n barbãrvn, ëte ÍpÚ ÉAlejãndrou megãlvw ka‹ Fil€ppou
kakvy°ntew prÒteron: kaye›le d¢ ka‹ ÉAnt€patrow ka‹ Kãssandrow Ïsteron tÚ
ÑEllhnikÒn, Àste ßkastoi diÉ ésy°neian oÈd¢n afisxrÚn §nÒmizon épe›nai tÚ katå
sfçw t∞w bohye€aw. (2) ÉAyhna›oi d¢ mãlista m¢n t«n ÑEllÆnvn épeirÆkesan mÆkei
toË MakedonikoË pol°mou ka‹ prospta€ontew tå pollå §n ta›w mãxaiw, §ji°nai d¢
˜mvw Àrmhnto §w tåw YermopÊlaw sÁn to›w §lyoËsi t«n ÑEllÆnvn, •lÒmenoi sf€si
tÚn Kãllippon toËton* ≤ge›syai.
katalabÒntew d¢ √ sten≈taton ∑n, t∞w §sÒdou t∞w §w tØn ÑEllãda e‰rgon toÁw
barbãrouw: éneurÒntew d¢ ofl Kelto‹ tØn étrapÒn, ∂n ka‹ MÆdoiw pot¢ ÉEfiãlthw
≤gÆsato ı Trax€niow, ka‹ biasãmenoi Fvk°vn toÁw tetagm°nouw §pÉ aÈtª lanyãnousi
toÁw ÑEllhnaw ÍperbalÒntew tØn O‡thn. (3) ¶nya dØ ple€stou par°sxonto aÍtoÁw
ÉAyhna›oi to›w ÜEllhsin éj€ouw, émfot°rvyen …w §kukl≈yhsan émunÒmenoi toÁw barbãrouw:
...
*NOTE. Kãllippon toËton, 1.3.5: ... toÁw d¢ yesmoy°taw ¶grace Prvtog°nhw KaÊniow,
ÉOlbiãdhw d¢ Kãllippon, ˘w ÉAyhna€ouw §w YermopÊlaw ≥gage fulãjontaw tØn §w tØn
ÑEllãda Galat«n §sbolÆn. (§n t“ t«n pentakos€vn bouleuthr€ƒ) [30-1-2006]
ELLHNES. Xenophon,
Cyropaedia, 8.8.26.
§pe‹ m°ntoi ka‹ aÈto‹ gign≈skousin oÂa sf€si tå polemistÆria Ípãrxei, Íf€entai,
ka‹ oÈde‹w ¶ti êneu ÑEllÆnvn efiw pÒlemon
kay€statai,
oÎte ˜tan éllÆlloiw polem«sin oÎte ˜tan ofl ÜEllhnew aÈto›w éntistrateÊvntai:
éllå ka‹ prÚw toÊtouw §gn≈kasi meyÉ ÑEllÆnvn toÁw pol°mouw poie›syai.
This illuminates the Greek mercenaries with Darius at Issos, Arrian, 2.10.4-7.
{ÜEllhnew, Plato, Menexenos, 17 (245
C-D:) ... ka‹ t«n m¢n êllvn jummãxvn
§ceÊsyh [=basileÁw]--±y°lhsan går
aÈt“ §kdidÒnai ka‹ jun°yento ka‹ \mosan Kor€nyioi ka‹
ÉArge›oi
ka‹ Boivto‹ ka‹ êlloi sÊmmaxoi, efi m°lloi xrÆmata par°jein, §kd≈sein toÁw §n tª
±pe€rƒ ÜEllhnaw--, mÒnoi d¢ ≤me›w oÈk §tolmÆsamen oÎte §kdoËnai oÎte ÙmÒsai.
oÏtv dÆ toi tÒ ge t∞w pÒlevw [=ÉAyhn«n]
genna›on ka‹ §leÊyeron b°baiÒn te ka‹ Ígi°w §sti ka‹ fÊsei misobãrbaron, (D) diå tÚ efilikrin«w e‰nai ÜEllhnew ka‹ émige›w
barbãrvn. oÈ går P°lopew oÈd¢ Kãdmoi oÈd¢ A‡gupto€ te ka‹ Danao‹ oÈd¢ êlloi
pollo‹ fÊsei m¢n bãrbaroi ˆntew, nÒmƒ d¢ ÜEllhnew, sunoikoËsin ≤m›n, éllÉ aÈto‹
ÜEllhnew, oÈ mijobãrbaroi ofikoËmen, ˜yen kayarÚn tÚ m›sow §nt°thke tª pÒlei t∞w
éllotr€aw fÊsevw. ˜mvw dÉ oÔn §mon≈yhmen pãlin diå tÚ mØ §y°lein afisxrÚn ka‹
énÒsion ¶rgon §rgãsasyai ÜEllhnaw barbãroiw §kdÒntew.} [Aspasia’s
funeral oration via Sokrates]
ÜEllhnew, ofl êlloi, Isokrates, FILIPPOS, [84] 8: sunhsye‹w d¢ to›w per‹ t∞w
efirÆnhw chfisye›si, ka‹ nom€saw oÈ mÒnon ≤m›n éllå ka‹ so‹
ka‹
to›w êlloiw ÜEllhsin ëpasi suno€sein, épost∞sai m¢n tØn §mautoË diãnoian t«n
§xom°nvn oÈx oÂÒw tÉ ∑n, ... [Philip
included with the rest of the Hellenes]
ÜEllhnew, Plutarch,
Alexander 33.1: TÒte d¢ to›w Yettalo›w ple›sta dialexye‹w ka‹
to›w êlloiw ÜEllhsin, …w §p°rrvsan aÈtÚn bo«ntew êgein §p‹ toÁw barbãrouw, tÚ
justÚn
efiw
tØn éristerån metabal∆n tª dejiò parekãlei toÁw yeoÊw, …w Kallisy°nhw fhs€n,
§peuxÒmenow, e‡per ˆntvw DiÒyen §st‹ gegon≈w, émËnai ka‹ sunepirr«sai toÁw
ÜEllhnaw. [Alexander at Arbela/Gaugamela, (1 October) 331 B.C.]
Waldemar Heckel, <<Mazaeus, Callisthenes and the Alexander Sarcophagus>>, Historia 55.4 (2006) 392.
Plutarch, Alexander 47.5: ÉEpe‹
d¢ ka‹ t«n f€lvn •≈ra [=ÉAl°jandrow]
t«n meg€stvn ÑHfaist€vna m¢n §painoËnta ka‹ summetakosmoÊmenon aÈt“, KraterÚn
d¢ to›w patr€oiw §mm°nonta, diÉ §ke€nou m¢n §xrhmãtize to›w barbãroiw, diå toÊtou
d¢ to›w ÜEllhsi ka‹ to›w MakedÒsi: ka‹ ˜lvw tÚn m¢n §f€lei mãlista, tÚn d¢
§t€ma, ...
ÑEllhnikå d°ndra, Plutarch,
Moralia (Table-Talk III), 648 C-D: <<ÜO d¢ m°gistÒn §stin ÍpÚ Yeofrãstou dÉ
flstÒrhtai [Hist. Plant. 4.4.1],
ÉAlejãndrou
keleÊsantow ÑEllhnikå d°ndra to›w §n Babul«ni parade€soiw §mbale›n ÜArpalon,
mãlista d°, t«n tÒpvn §mpÊrvn ˆntvn ka‹ periflegÒntvn, tå éls≈dh ka‹ eÈp°tala
ka‹ skierå katam›jai to›w futo›w, mÒnon oÈk §d°jato tÚn kittÚn ≤ x≈ra, ka€toi
pollå toË ÑArpãlou pragmateuom°nou ka‹ prosfiloneikoËntow, éllÉ ép(D)≈lluto ka‹ katejhra€neto, …>>.
Moralia, 649 E:
<<ÑÉAllÉ §n Babul«ni futeuÒmenow §j€stato ka‹ éphgÒreuenÉ: eÔ ge poi«n ı
genna›ow otow ˜ti Boivt€ou yeoË pelãthw ka‹ parãsitow Ãn oÈk §boÊleto
metoike›n §n barbãroiw oÈdÉ ÉAl°jandron §zÆlvsen §joikeioÊmenon §ke€noiw to›w
¶ynesin, éllÉ ¶feuge ka‹ diemãxeto prÚw tØn époj°nvsin. …>>.
ÑEllhnikÒn,
tÒ. Pausanias, Phokika. Lokron Ozolon, 10.3 (3) éf˙r°yhsan d¢ ofl
Fvke›w ka‹ mete›na€ sfisin fleroË toË §n Delfo›w ka‹ sunÒdou t∞w §w tÚ ÑEllhnikÒn,
ka‹ tåw cÆfouw
aÈt«n MakedÒsin ¶dosan ofl ÉAmfiktÊonew.
§jeligmÚw Maked≈n,
ÉArrianoË T°xnh TaktikÆ, 23(27K), (1) §jeligm«n d¢ ditta‹ fid°ai, ∂ m¢n katå
lÒxouw, ∂ d¢ katå zugã. toÊtvn d¢
aÔ
•kat°ra trix∞ nen°mhtai. ˘ m¢n gãr tiw §jeligmÚw Maked≈n, ˘ d¢ Lãkvn, ˘ d¢
KrhtikÚw Ùnomãzetai: tÚn aÈtÚn d¢ toËton kaloÊmenon eÍr€skv ka‹ PersikÚn ka‹
xÒrion. (2) Maked∆n m¢n oÔn §stin ı metalambãnvn t∞w fãlaggow tÚn ¶mprosyen
tÒpon, ént‹ d¢ t∞w katã prÒsvpon §pifane€aw tØn katÒpin: (3) Lãkvn d¢ ı
metalambãnvn t∞w fãlaggow tÚn Ùp€sv tÒpon, ka‹ »saÊtvw ént‹ t∞w ¶mprosyen
§pifane€aw tØn katÒpin. (4) ı d¢ KrhtikÒw te ka‹ PersikÚw ÙnomazÒmenow tÚn
aÈtÚn m¢n §p°xein poie› tÒpon t∞w fãlaggow tÚ pçn sÊntagma, … 24(28K),
(1) ka‹ ı m¢n katå st€xouw §jeligmÚw Maked∆n
aÔ kale›tai, §peidån ı loxagÚw m¢n metabãlhtai, ofl d¢ Ùp€sv §k dÒratow
paraporeuÒmenoi §fej∞w éllÆlvn flst«ntai. (2) Lãkvn dÉ §jeligmÚw Ùnomãzetai,
§peidån ı loxagÚw metaballÒmenow §k dÒratow ˜lon tÚn lÒxon metallãj˙ §w êllon
‡son t“ prÒsyen tÒpon, ofl d¢ loipo‹ •pÒmenoi §fej∞w aÈt“ tãttvntai: …
31(40K), (3) oÎkoun oÈd¢ metabaloË µ
§j°lijon xrØ paragg°llein: taËta går toË g°nouw tØn prçjin dhloËnta §p‹ diãfora
¶rga êjei toÁw ékoÊontaw. éllå tå e‡dh går protakt°on prÚ t«n gen«n, oÂon §p‹
dÒru metabaloË µ §pÉ ésp€da. (4) ka‹ aÔ œde §roËmen tÚn Lãkvna §j°lisse, µ tÚn
xÒrion, µ <tÚn> MakedÒna. efi d¢ mØ prosye‹w ˜ntina, aÈtÚ mÒnon §j°lisse
fa€hw, êlloi §pÉ êllon §jeligmÚn ¥jousin.
Flavii Arriani quae exstant omnia, ed. A. G. Roos, with G. Wirth, II (Teubner 1968).
§w ¶mbolon tãjiw,
ÉArrianoË T°xnh TaktikÆ, 16(18K), (1) t«n d¢ dØ flpp°vn poik€lai ka‹ polueide›w
afl tãjeiw, a„ m¢n tetrãgvnoi, a„ d¢
•teromÆkeiw, a„ d¢ =omboeide›w, a„ d¢ §w ¶mbolon junhgm°nai. (2) égaya‹ d¢ jÊmpasai atai afl tãjeiw §n kair“ tattÒmenai, … (6) ta›w d¢ dØ §mboloeid°si tãjesi SkÊyaw kexr∞syai mãlista ékoÊomen, ka‹ Yròkaw, épÚ Skuy«n mayÒntaw. F€lippow d¢ ı Maked∆n ka‹ MakedÒnaw taÊt˙ tª tãjei xr∞syai §pÆskhsen. (7) »f°limow d¢ ka‹ aÏth doke› ≤ tãjiw, ˜ti §n kÊklƒ ofl ≤gemÒnew tetagm°noi efis€, ka‹ tÚ m°tvpon §w ÙjÁ épol∞gon eÈpet«w pçsan tãjin polem€an diakÒptein par°xei, ka‹ tåw §pistrofãw te ka‹ énastrofåw Ùje€aw poie›syai d€dvsin. (8) afl går tetrãgvnoi tãjeiw …
Flavii Arriani quae exstant omnia, ed. A. G. Roos, with G. Wirth, II (Teubner 1968).
EÈiãdew, Line 2: pary°no[n ¶klaio]n P°ll[a] ka‹ EÈiãd[ew], <<A
MACEDONIAN MAENAD IN POSIDIPPUS (AB 44)>>
by Jan N. Bremmer in ZPE 155
(2006) 37 [37-40]: §k
t°knv[n neãt]hn duoka€deka ka‹ [.....]san / pary°no[n ¶klaio]n P°ll[a] ka‹ EÈiãd[ew] / a‰ tr€w, §p[eidØ Mo›]ra DivnÊsoio yerã[pnhn] / Nik∆ Bas[sarik«n] ≥gagen §j Ùr°vn.
Cf. EÈiesta€. EÈiest«n = M. B. Hatzopoulos, L’organization de l’armée macédonienne sous les Antigonides. Problèmes anciens et documents nouveaux, MELETHMATA 30
(Athènes 2001) 167, No. 6, line 14 [=makglossikaMerosA1.2.htm herein].
Euripides, under Alexander-Euripides-Dionysos above.
ZeÁw-MakedÒnew, SEG 52 (2002=2006) 185, No. 586=S. Le Bohec-Bouhet, <<The Kings of Macedon and the Cult of Zeus in the Hellenistic Period>> in The Hellenistic World. New Perspectives,
ed. D. Ogden [The Classical Press of Wales and Duckworth, 2002] 41-57, No. 3. MakedÒnvn yeo€, below.
ZEUS OLUMPIOS,
under DEUKALIVN.
≤miÒliow, Helmut
Müller, <<Hemiolios. Eumenes II., Toriaion und die Finanzorganisation des
Alexanderreiches>>, Chiron 35
(2005=2006) 355-384.
ÑHsa›now, ˆrow, ÍpÚ
mÒnaipow.
Graecia, M. Junianus Justinus, Epitoma Historiarum Philippicarum, Books VII-XII, ed. M.C.J. Miller [Ares Publishers, Cicago, 1992], 12.14.1. Auctor insidiarum Antipater fuit, qui cum
carissimos amicos eius interfectos videret, (2) Alexandrum Lyncestam, generum suum, occisum, se magnis rebus in Graecia gestis non tam gratum apud regem quam invidiosum esse, (3) a matre quoque eius Olympiade variis se criminationibus vexatum. (4) ....
Graeci, under Amydon above.
Graeci. Q. Curtius Rufus, 8.3.15. Vicit tamen gratiam meriti sceleris atrocitas, denuntiarique iussit ut excederet castris, ne [=neu A] licentiae barbarae exemplar in Graecorum
mores et mitia ingenia transferret. Alexander ordering Spitamenes’ wife who had killed her husband and had him decapitated to leave camp, so the Greeks’ mores would not be corrupted [8.3.1-15].
Graecus, sermo. Livy, 45.8. (5) Nec interrogatus nec accusatus cum responderet, <<… Multorum regum populorumque [=populorum V] casibus cognita
populi Romani clementia non modo spem tibi, sed prope certam fiduciam salutis praebet>>. (6) Haec Graeco sermone Perseo; Latine deinde suis …, and 45.29. (1) Ipse, ubi dies venit quo adesse Amphipoli denos principes civitatium iusserat litterasque omnis, quae ubique depositae essent, et pecuniam regiam conferri, cum decem legatis circumfusa omni multitudine Macedonum in tribunali consedit. (2) … (3) Silentio per praeconem facto Paulus Latine, quae senatui, quae sibi ex consilii sententia visa essent, pronuntiavit. Ea Cn. Octavius praetor—nam et ipse aderat—interpretata sermone Graeco referebat. (4) Omnium primum liberos esse iubere Macedonas, … [167 B.C.]
flppeÁw Maked≈n, under kunhges€a ka‹ MakedÒnew, below.
kall€nikow, Lucian,
Zeuxis or Antiochus (10) …, ka‹ t°low otoi [=§l°fantew] katå krãtow
paradidÒasi t“ ÉAntiÒxƒ tØn n€khn. (11) Ofl
Galãtai d¢ ofl m¢n §teynÆkesan, polloË toË fÒnou genom°nou, ofl d¢ z«ntew §lambãnonto, plØn pãnu Ùl€goi ıpÒsoi ¶fyasan efiw tå ˆrh énafugÒntew, ofl MakedÒnew d¢ ˜soi sÁn ÉAntiÒxƒ ∑san, §pai≈nizon ka‹ prosiÒntew êllow éllaxÒyen én°doun tÚn basil°a kall€nikon énabo«ntew. ı d¢ ka‹ dakrÊsaw, Àw fasin, Afisxun≈meya, ¶fh, Œ strati«tai, oÂw ge ≤ svthr€a §n •kka€deka toÊtoiw yhr€oiw §g°neto: …
Kebãliow. BE [REG 120] 2007, 688, under No. 340: ZeË ka‹ Di≈na, ∑ ¶ssontai pa›dew §k tçw gunaikÚw Kebal€vi tçw nËn ¶xei k[a]‹ z≈sonti. Therein, <<Kebãliow est la forme
macédonienne de *Kefãliow>>
(but it may be epichoric, Epeirotic). [=J. Méndez Dosuna, <<ParathrÆseiw stiw n°ew manteiak°w
pinak€dew thw Dvd≈nhw>>,
in Mel°tew gia thn EllhnikÆ gl≈ssa
(Praktikã thw EtÆsiaw Sunãnthshw tou Tom°a Glvssolog€aw tou TmÆmatow Filolog€aw
thw FilosofikÆw SxolÆw tou Aristotele€ou Panepisthm€ou Yessalon€khw), no.
27, mai 2006 (à la mémoire de A.-Ph.
Christidis) p. 277-285].
kop€dew, under copides above.
Kr∞tew, under Bottia›oi above.
kunhges€a ka‹ MakedÒnew, Elizabeth Carney, <<Hunting and the Macedonian Elite: Sharing the Rivalry of the Chase (Arrian 4.13.1)>> in The Hellenistic World. New Perspectives, ed. Daniel
Ogden [The Classical Press of Wales
and Duckworth, 2002] 59-80, No. 4. ÑIppeÁw
Maked≈n, above, and MakedÒnew
kunhg°tai, below.
Page 61. Probably the <<Rider>>/flppeÁw appearing on coins therein celebrates in heroic fashion the Makedones’ skill in tÚ flppeÊein/horsemanship, as it may be seen, for example, from Thucydides and Xenophon.
Thucydides, 2.100. (5) ofl d¢ MakedÒnew pez“ m¢n oÈd¢ dienooËnto émÊnesyai,
·ppouw d¢ prosmetapemcãmenoi épÚ t«n ênv jummãxvn, ˜p˙ doko€h, Ùl€goi prÚw
polloÁw §s°ballon §w tÚ strãteuma t«n Yr&k«n. (6) ka‹ √ m¢n prosp°soien,
oÈde‹w Íp°menen êndraw flpp°aw te égayoÁw ka‹ teyvrakism°nouw, ÍpÚ d¢ plÆyouw
perikl˙Òmenoi aÍtoÁw pollaplas€ƒ t“ ım€lƒ §w k€ndunon kay€stasan: Àste t°low
≤sux€an ∑gon, oÈ nom€zontew flkano‹ e‰nai prÚw tÚ pl°on kinduneÊein.
Idem, 4.124.1: ... jÊmpan d¢ tÚ
ıplitikÚn t«n ÑEllÆnvn trisx€lioi mãlista, flpp∞w dÉ ofl pãntew ±koloÊyoun MakedÒnvn
jÁn XalkideËsin Ùl€gou §w xil€ouw, ka‹ êllow ˜milow t«n barbãrvn polÊw. (2)
§sbalÒntew d¢ §w tØn ÉArraba€ou ka‹ eÍrÒntew éntestratopedeum°nouw aÍto›w toÁw
Lugkhstãw, éntekay°zonto ka‹ aÈto€. (3) ka‹ §xÒntvn t«n m¢n pez«n lÒfon
•kat°rvyen, ped€ou d¢ toË m°sou ˆntow, ofl flpp∞w §w aÈtÚ katadramÒntew
flppomãxhsan pr«ta émfot°rvn, ¶peita d¢ ka‹ ı Bras€daw ka‹ ı Perd€kkaw,
proelyÒntvn prot°rvn épÚ toË lÒfou metå t«n flpp°vn t«n Lugkhst«n ıplit«n ka‹
•to€mvn ˆntvn mãxesyai, éntepagagÒntew ka‹ aÈto‹ jun°balon ka‹ ¶trecan toÁw
Lugkhstãw, ka‹ polloÁw m¢n di°fyeiran, ofl d¢ loipo‹ diafugÒntew prÚw tå met°vra
≤sÊxazon. (4) ...
Xenophon, Hellenika, 5.2. (38)...
¶pempe d¢ [=Teleut€aw] ka‹ prÚw
D°rdan tÚn ÉElim€aw êrxonta, didãskvn ˜ti ofl ÉOlÊnyioi katestramm°noi tØn me€zv
dÊnamin Makedon€aw e‰en, ka‹ oÈk énÆsousi tØn §lãttv, efi mÆ tiw aÈtoÁw paÊsei
t∞w Ïbrevw. (39) ... (40) ... ka‹ t«n flpp°vn d¢ toÁw m¢n Lãkvnaw ka‹ toÁw
Yhba€ouw ka‹ ˜soi t«n MakedÒnvn par∞san §p‹ t“ deji“ §tãjato, parå d¢ aÍt“ e‰xe
D°rdan te ka‹ toÁw §ke€nou flpp°aw …w efiw tetrakos€ouw diã te tÚ êgasyai toËto
tÚ flppikÚn ka‹ diå tÚ yerapeÊein tÚn D°rdan, …w ≤dÒmenow pare€h. ... (41) ...,
ka‹ ˜lon dÉ ín §kindÊneusen ≤tthy∞nai tÚ strãteuma, efi mØ D°rdaw ¶xvn tÚ •autoË
flppikÚn eÈyÁw prÚw tåw pÊlaw t«n ÉOluny€vn ≥lasen. ... (42) ... ¶nya dØ ı
D°rdaw parelaÊnontaw pampÒllouw {flpp°aw} aÈt«n ép°kteinen. ... (43) ka‹ toËto
m¢n strateusãmenow tÚ y°row di∞ke ka‹ tÚ MakedonikÚn strãteuma ka‹ tÚ toË
D°rda: ...
[lakvn€zvn, tª fvnª, Plutarch, Pyrrhos, 26.11: “ÉAllÉ oÈdÉ Ímçw,” ¶fh [=PÊrrow], “toÁw Spartiãtaw ‡smen ˜ ti ín m°llhte poie›n
•t°roiw
prol°gontaw.” eÂw d¢ t«n parÒntvn, ˆnoma Mandrokle€daw, e‰pe tª
fvnª lakvn€zvn: “Afi m¢n §ss‹ tÊ ge
yeÒw, oÈd¢n mØ pãyvmen: oÈ går édikeËmen: afi dÉ ênyrvpow, ¶ssetai ka‹ teË kãrrvn
êllow.”]
Leonnãtow. Plutarch,
Pyrrhos, 16.8-10: ÖEnya dØ Leonnãtow ı Maked∆n êndra katid∆n
ÉItalÚn §p°xonta t“ PÊrrƒ ka‹ tÚn ·ppon
éntiparejãgonta
ka‹ summeyistãmenon ée‹ ka‹ sugkinoÊmenon, “ÑOròw,” e‰pen, “Œ basileË, tÚn bãrbaron §ke›non, ˘n ı m°law ·ppow
ı leukÒpouw f°rei; m°ga ti bouleuom°nƒ ka‹ deinÚn ˜moiÒw §sti. (9) so‹ går
§norò ka‹ prÚw s¢ t°tatai pneÊmatow mestÚw Ãn ka‹ yumoË, toÁw d¢ êllouw §ò
xa€rein. éllå sÁ fulãttou tÚn êndra.”
ka‹ ı PÊrrow épekr€nato, “TÚ m¢n
eflmarm°non, Œ Leonnãte, diafuge›n édÊnaton: xa€rvn d¢ oÎte otow oÎtÉ êllow tiw
ÉItal«n efiw xe›raw ≤m›n sÊneisin.”
¶ti taËta prosdialegom°nvn ı ÉItalÚw dialab∆n tÚ dÒru ka‹ sustr°caw tÚn ·ppon
Àrmhsen §p‹ tÚn PÊrron. (10) e‰ta ëma pa€ei m¢n aÈtÚw t“ dÒrati toË basil°vw
tÚn ·ppon, pa€ei d¢ tÚn §ke€nou parabal∆n ı Leonnãtow. émfot°rvn d¢ t«n ·ppvn
pesÒntvn tÚn m¢n PÊrron ofl f€loi perisxÒntew énÆrpasan, tÚn d¢ ÉItalÚn
maxÒmenon di°fyeiran. ∑n d¢ t“ g°nei FrentanÒw, ‡lhw ≤gem≈n, ÖOplakow ˆnoma. 17.1: ToËto d¢ §d€daje tÚn PÊrron
mçllon fulãttesyai. ...
MakedÒnew énaneÊsantew, Strabon, 8.6.15: [C 374]
metajÁ d¢ Troiz∞now ka‹ ÉEpidaÊrou xvr€on ∑n §rumnÚn M°yana ka‹ xerrÒnhsow
ım≈numow
toÊtƒ: parå Youkud€d˙ d¢ ¶n tisin éntigrãfoiw Mey≈nh f°retai ımvnÊmvw [=ım≈numow] tª Makedonikª, §n √ F€lippow §jekÒph tÚn
[C 375] ÙfyalmÚn poliork«n: diÒper
o‡eta€ tinaw §japathy°ntaw ı SkÆciow DhmÆtriow tØn §n tª Troizhn€& [=Troiz∞ni] Mey≈nhn Íponoe›n, kayÉ ∏w érãsasyai
l°getai toÁw ÍpÉ ÉAgam°mnonow pemfy°ntaw nautolÒgouw, mhd°pote paÊsasyai (toË)
teixodome›n, oÈ toÊtvn, éllå t«n MakedÒnvn énaneusãntvn, Àw fhsi YeÒpompow:
toÊtouw dÉ oÈk efikÒw, §ggÁw ˆntaw, épeiy∞sai. [Loeb text]
MakedÒnew kunhg°tai,
kunhges€a ka‹ MakedÒnew, above.